Sposób, w jaki nasze dziecko odżywia się w wieku dwóch lat, może mieć długotrwałe konsekwencje — wynika z najnowszego badania. Dieta bogata w ultraprzetworzone produkty wpływa w negatywny sposób na rozwój intelektualny i zdolności uczenia się nawet kilka lat później, kiedy dziecko zaczyna chodzić do szkoły.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Jak ustalili naukowcy, dzieci, które w wieku dwóch lat spożywały więcej ultraprzetworzonych produktów, po osiągnięciu wieku sześciu i siedmiu lat uzyskiwały niższe wyniki w testach inteligencji. Wyniki te zaobserwowano także po uwzględnieniu czynników społecznych, ekonomicznych i rodzinnych.
Analiza opierała się na projekcie Pelotas Birth Cohort, w ramach którego zebrano dane od tysięcy dzieci urodzonych w południowej Brazylii. Informacje zbierane są od chwili narodzin przez całe dzieciństwo, a nawet później.
Dwa style odżywiania
Podczas najnowszego badania naukowcy z University of Illinois oraz Federal University of Pelotas zebrali szczegółowe dane na temat diety, którą stosowały dzieci w wieku dwóch lat, a następnie ocenili ich zdolności poznawcze w momencie, w którym osiągnęły one wiek wczesnoszkolny.
Zamiast skupiać się na pojedynczych produktach czy składnikach odżywczych, badacze przeanalizowali ogólne wzorce żywieniowe. Korzystając z techniki statystycznej zwanej analizą głównych składowych, wyodrębnili dwa dominujące style odżywiania.
Jeden z nich, określony jako „zdrowy” obejmował takie produkty, jak fasola, owoce, warzywa, dania dla niemowląt oraz naturalne soki owocowe. Drugi, nazwany „niezdrowym” charakteryzował się obecnością przekąsek, zupek błyskawicznych, słodkich ciastek, cukierków, napojów gazowanych, parówek i przetworzonego mięsa, czyli produktów uznawanych za ultraprzetworzone.
Niezdrowe jedzenie i niższe IQ
Dzieci, których dieta w wieku dwóch lat bardziej przypominała wzorzec niezdrowy, uzyskiwały niższe wyniki IQ na testach wykonywanych w wieku sześciu i siedmiu lat. Co istotne, zależność ta utrzymywała się nawet po uwzględnieniu wielu czynników mogących wpływać na rozwój poznawczy, takich jak wykształcenie matki, status społeczno-ekonomiczny, struktura rodziny, długość karmienia piersią, edukacja przedszkolna czy stymulacja w domu.
Czynnikiem, który nie został uwzględniony, było IQ rodziców. Jednak jak podkreśliła jedna z autorek badania prof. Thayna Flores, podczas badania zastosowano wskaźniki pośrednie dla środowiska domowego, w tym ocenę poziomu stymulacji intelektualnej oraz uczęszczanie do przedszkola.
Naukowcy doszli do nieoczekiwanego wniosku — zdrowy wzorzec żywieniowy wcale nie wiązał się z wyższym ilorazem inteligencji. Flores wyjaśnia, że prawdopodobnie wynika to z powszechności zdrowych produktów w badanej grupie, co utrudniało wychwycenie różnic.
— Ok. 92 proc. dzieci regularnie spożywało co najmniej cztery produkty typowe dla zdrowego stylu żywienia — zauważa.
Efekty były najbardziej widoczne wśród dzieci biologicznie bardziej podatnych na zagrożenia. Zależność między niezdrową dietą a niższym IQ była bardziej widocza u maluchów, które miały wczesne niedobory masy ciała, wzrostu lub obwodu głowy.
Przetworzona żywność a iloraz inteligencji
Chociaż badanie nie analizowało bezpośrednio mechanizmów biologicznych, Flores zwraca uwagę na wcześniejsze ustalenia naukowe. Dieta bogata w ultraprzetworzoną żywność może negatywnie wpływać na rozwój mózgu poprzez mechanizmy związane ze stanem zapalnym, stresem oksydacyjnym oraz zaburzeniami osi jelito–mózg.
Badanie przeprowadzono w Brazylii, jednak autorzy podkreślają, że jego wyniki mogą mieć znaczenie na całym świecie, ze względu na powszechną dostępność ultraprzetworzonej żywności.
— Musimy zwracać uwagę na rosnącą popularność ultraprzetworzonej żywności — podkreśla badaczka. — Stanowcze działania już teraz mogą pomóc ograniczyć jej spożycie, zwłaszcza wśród najmłodszych.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.