Demokraci nie wygrali wyborów stanowych w Teksasie od ponad 30 lat. Wierzą, że dzięki Jamesowi Talarico uda się przełamać tę niemoc i doprowadzić do rewolucji w amerykańskiej polityce. Talarico właśnie wygrał prawybory w tym stanie i w listopadzie będzie walczył o fotel senatora. Sondaże wskazują, że ma szansę. Tym bardziej że Republikanie są w ogromnych kłopotach.
Zwycięstwo Jamesa Talarico w prawyborach Demokratów to coś więcej niż kolejny polityczny triumf. Dla wielu działaczy i analityków to potwierdzenie szeptanych od miesięcy prognoz: partia może mieć w Teksasie nową gwiazdę, która wyłamuje się ze schematów.
Przez dekady marzenia o „przemalowaniu Teksasu na niebiesko” wydawały się mrzonką. Co prawda zmiany demograficzne, rosnące przedmieścia i coraz mniejsze przewagi Republikanów w wyborach prezydenckich dawały powody do optymizmu, ale od czasów pierwszej kadencji Billa Clintona żaden Demokrata nie zdołał przełamać impasu.
James Talarico reprezentuje nowy styl uprawiania polityki
Talarico, członek stanowej Izby Reprezentantów, zdobył w prawyborach 53 proc. głosów, podczas gdy jego rywalka, kongresmenka Jasmine Crockett, uzyskała 46 proc.
Wygrana 36-latka nie kończy jeszcze historii politycznej dominacji Republikanów w Teksasie, ale wyznacza nowy kierunek debaty o przyszłości. Talarico nie stawiał na progresywne hasła czy wojny kulturowe. Zamiast tego, jako były nauczyciel i student prezbiteriańskiego seminarium, prowadził kampanię opartą na budowaniu szerokiej koalicji. Skupiał się na realnych kosztach życia: mieszkaniach, energii i ochronie zdrowia nawet w silnie republikańskich hrabstwach. Nie unikał przy tym rozmów o swojej chrześcijańskiej wierze.
Jego przekaz był jasny — by wygrać Teksas, nie wystarczy zmobilizować żelazny elektorat Demokratów. Trzeba przekonać także Republikanów i wyborców niezależnych.
— Wyciągam otwartą dłoń, a nie zaciśniętą pięść, do tych, którzy do tej pory nie głosowali na Partię Demokratyczną — podkreślał Talarico. Cytowani przez „Newsweek” stratedzy polityczni uznali to podejście za kluczowe w konserwatywnym Teksasie.
— W tym stanie nie da się wygrać tylko głosami Demokratów — komentował Mike Madrid, współzałożyciel Lincoln Project. — Cała strategia Talarico opiera się na budowaniu szerokiej koalicji.
Szansa Demokratów? „Teksas jest dla nas bezlitośnie trudny”
Teksas wciąż pozostaje trudnym terenem dla Demokratów. W ostatnich trzech wyborach prezydenckich Republikanie zdobywali średnio nieco poniżej 54 proc. głosów, Demokraci — około 44 proc. Przewaga Republikanów topnieje, ale nie znika.
Czy Talarico zdoła zmienić te proporcje w listopadzie, czy dołączy do listy demokratycznych kandydatów, którzy polegli w ostatnim kroku? Matt Bennett, doradca Demokratów, nie ukrywa sceptycyzmu: — Teksas jest dla nas bezlitośnie trudny — ocenia. — Tak będzie i w tym roku.
Mimo to Bennett przyznaje, że Talarico wyróżnia się na tle poprzednich kandydatów: — Otwarcie mówi o swojej wierze, co czyni go bardziej atrakcyjnym dla wyborców ze środka.
Talarico celowo wychodzi poza partyjne bańki. Gościł m.in. w popularnym podcaście The Joe Rogan Experience, a w wywiadach przyznawał, że marka Demokratów bywa kulą u nogi w konserwatywnych stanach. — Ogólnonarodowa partia jest, delikatnie mówiąc, protekcjonalna wobec ludzi i kulturowo nieprzychylna wierze w czerwonych stanach — mówił.
Pomogła mu także sytuacja z lutego, gdy stacja CBS odmówiła emisji jego wywiadu w programie Stephena Colberta. O sprawie było głośno, a Talarico zebrał dodatkowe 2 mln dol z darowizn zwolenników.
Nowa twarz Demokratów, duże problemy Republikanów
Keith Edwards, strateg mediów cyfrowych, porównuje styl Talarico do lekcji wyniesionych przez Demokratów z wyborów w Georgii: — To polityk ery po Trumpie, który chce łączyć wyborców, zamiast ich dzielić.
Otwartość Talarico w sprawach wiary zmienia układ sił w stanie, gdzie religia odgrywa wciąż kluczową rolę. — On rzeczywiście reprezentuje wartości chrześcijańskie — podkreśla Edwards. — To zmusza Republikanów do obrony tego, jak wykorzystują wiarę w polityce.
Republikanie już dostrzegli zagrożenie. Przed prawyborami ich spin doktorzy ostrzegali, że Talarico to „najgorszy możliwy scenariusz”. Popularny kandydat o centrowym tonie i progresywnym, ale chrześcijańskim przekazie.
Tymczasem sytuacja po stronie Republikanów jest daleka od stabilnej. W prawyborach czekać ich miała dogrywka dwóch kandydatów. Z jednej strony jest walczący o reelekcję senator John Cornyn. Z drugiej prokurator generalny Ken Paxton, który od lat zmaga się z zarzutami o nieetyczne działania, impeachmentem i problemami osobistymi. Jego żona, Angela Paxton, w lipcu 2025 r. złożyła pozew rozwodowy, powołując się na „biblijne podstawy”. Stało się tematem ataku w kampanii walczącego o reelekcję senatora Johna Cornyna.
W sprawę zaangażował się Donald Trump, który długo nie udzielał poparcia żadnemu z kandydatów. Jednak po pierwszej rundzie prawyborów ogłosił, że wkrótce poprze jednego z nich, a drugi powinien się wycofać. Uważa się, że prezydent wesprze senatora Cornyna.
Prokurator Generalny Teksasu Ken Paxton może być kontrkandydatem Jamesa Talarico w listopadowych wyborach
Foto: Kaylee Greenlee / Reuters
Sam Cornyn, reprezentant tradycyjnego skrzydła Partii Republikańskiej, również nie jest popularny. W 2022 r. został wygwizdany podczas konwencji stanowej. Wielu mieszkańców nie wybaczyło mu poparcia dla ograniczeń dostępu do broni po masakrze w Uvalde [zginęło w niej 19 dzieci i dwójka nauczycieli, była to 3. najbardziej krwawa strzelanina w szkole w historii USA — przyp. red.].
Sondaże w Teksasie. Wyścig coraz bardziej wyrównany
Niezależnie od tego, kogo wesprze Trump, zarówno Paxton, jak i Cornyn startują więc z kiepskim wizerunkiem. To okoliczności, które mogą sprzyjać niespodziance w wyborach połówkowych w listopadzie, jeśli Talarico utrzyma dyscyplinę.
Według styczniowego badania Emersona, Paxton i Talarico byli na równi, a Cornyn miał przewagę 3 punktów. Sondaż Uniwersytetu w Houston dawał Paxtonowi przewagę 2 punktów, Cornynowi — 1 punkt. Marginesy błędu wynosiły odpowiednio +/— 2,8 oraz +/— 2,53 punktu.
— Kandydat Republikanów z ciężkim wizerunkowym bagażem w połączeniu z rozgoryczeniem wyborców wysokimi kosztami życia może wywołać ruch w sondażach — komentuje Mike Madrid. — Nie oznacza to jeszcze zwycięstwa Demokratów, ale wyścig staje się bardziej wyrównany.
Talarico ma też szansę na wzmocnienie poparcia wśród Latynosów, kluczowego i coraz trudniejszego do zdobycia elektoratu. Prawybory pokazały, że w kilku przygranicznych hrabstwach radził sobie szczególnie dobrze.
Strukturalne przeszkody pozostają
Część strategów politycznych ostrzega jednak, że nawet słabość Republikanów nie zmienia strukturalnych realiów Teksasu. W 2024 r. Republikanie wygrali stan z przewagą ok. 14 punktów procentowych — znacznie więcej niż 6-punktowa różnica w 2020 r.
Bennett, doradca polityczny Demokratów, podkreśla: nawet jeśli Republikanie mają wiele słabości, matematyka wciąż jest po ich stronie. Ich przewaga na terenach wiejskich jest ogromna, a identyfikacja partyjna w stanie wciąż przechyla się na stronę Republikanów.
— Będzie musiał przekonać ponad 60 proc. umiarkowanych wyborców, bo w czerwonych stanach zdeklarowanych liberałów jest po prostu znacznie mniej niż konserwatystów — zauważa Bennett.
Carter Wrenn, strateg Republikanów, przyznaje: — Mamy rok wyborczy, który może sprzyjać Demokratom. Ale ostatecznie to, czy Talarico wygra, nie zależy tylko od niego samego, a od tego, czy w tym roku szala przechyli się na ich korzyść.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.