— Niezależnie od tego, co ujawni raport, jestem gotów go zaakceptować — przekonuje Donald Trump. Choć pytany, czy USA biorą odpowiedzialność za atak na szkołę dla dziewcząt w Iranie, w którym zginęło co najmniej 165 osób, odpowiada, że dostęp do amerykańskich pocisków manewrujących Tomahawk ma Iran.
W rozmowie z dziennikarzami Donald Trump przekonywał, że pocisk użyty w ataku mógł pochodzić z Iranu lub innego kraju. — Tomahawk jest powszechnie dostępny — stwierdził, dodając, że pocisk „jest sprzedawany i używany przez inne kraje”, a Iran „również posiada Tomahawki”.
Pociski manewrujące Tomahawk produkowane są przez amerykański koncern obronny Raytheon i były sprzedawane sojuszniczym państwom, m.in. Japonii i Australii. Jednak nie ma publicznie dostępnych dowodów, które potwierdzałyby, że posiada je lub używa ich akurat Iran. Redakcja „Newsweeka” zwróciła się do Pentagonu z prośbą o komentarz w tej sprawie.
Zbombardowana szkoła dla dziewczynek w Iranie
Foto: Reuters
Sam Trump dopytywany przez dziennikarzy zaznaczył, że zaakceptuje ustalenia każdego oficjalnego śledztwa. — Niezależnie od tego, co ujawni raport, jestem gotów go zaakceptować — powiedział.
Zaatakowana szkoła w Iranie. Zdjęcia wskazują na USA
Nowe nagranie wideo przeanalizowane przez niezależną grupę śledczą pokazuje, jak amerykański pocisk manewrujący Tomahawk uderza w kompleks w południowym Iranie. W ataku z 28 lutego zginęło ponad 165 osób przebywających w szkole dla dziewcząt.
Nagranie, które jako pierwsza przeanalizowała grupa śledcza Bellingcat, a później rozpowszechniła irańska półoficjalna agencja Mehr, zostało zarejestrowane w dniu ataku. Widać na nim, jak pocisk uderza w budynek, a w powietrze unosi się ciemny słup dymu w pobliżu szkoły położonej obok bazy Gwardii Rewolucyjnej w mieście Minab (prowincja Hormozgan).
Jak twierdzą eksperci cytowani przez Associated Press (AP), z analizy zdjęć satelitarnych i nagrań wynika, że szkoła została prawdopodobnie trafiona podczas krótkiej serii uderzeń w pobliski kompleks. AP niezależnie ustaliła lokalizację nagrania, określając, że zostało zarejestrowane w bezpośrednim sąsiedztwie szkoły.
AP zwraca uwagę, że charakterystyczne elementy widoczne na nagraniu — m.in. budynek z płaskim dachem, linie energetyczne i pojazdy — odpowiadają obrazom satelitarnym kompleksu.
Urzędnik z USA: to prawdopodobnie Amerykanie przeprowadzili atak
Znający wewnętrzne ustalenia przedstawiciel władz USA powiedział AP, że atak najprawdopodobniej został przeprowadzony przez Stany Zjednoczone. Urzędnik zastrzegł sobie anonimowość, ponieważ nie był upoważniony do publicznego omawiania tej sprawy.
Trevor Ball, badacz z Bellingcata, zidentyfikował broń widoczną na nagraniu jako pocisk manewrujący Tomahawk – to pierwszy konkretny dowód użycia tej broni podczas ataku. System Tomahawk jest obecnie wykorzystywany w operacjach przez wojsko USA.
Dowództwo Centralne USA potwierdziło użycie pocisków Tomahawk w trakcie wojny i opublikowało zdjęcia ukazujące wystrzelenie tego typu pocisku 28 lutego z pokładu USS Spruance, będącego częścią grupy uderzeniowej lotniskowca USS Abraham Lincoln. Szkoła znajdowała się w zasięgu pocisków wystrzelonych z okrętu.
Bellingcat stwierdził, że nagranie „wydaje się przeczyć” słowom Trumpa, który w miniony weekend za wybuch obarczył odpowiedzialnością Iran.
Atak na szkołę w Iranie — ocena Pentagonu
Analizy ekspertów wskazują na kilka czynników przemawiających za udziałem USA. Jednym z nich jest rozpoczęcie wewnętrznej oceny ataku lotniczego przez wojsko USA. Zgodnie z wytycznymi Pentagonu dotyczącymi ograniczania szkód cywilnych takie analizy rozpoczyna się zazwyczaj, gdy śledczy uznają, że istnieje wiarygodna możliwość odpowiedzialności USA.
Kolejnym czynnikiem jest położenie szkoły — tuż obok bazy Gwardii Rewolucyjnej i w pobliżu koszar marynarki wojennej — a więc obiektów, do których atakowania w tej prowincji amerykańskie wojsko się przyznaje. Izrael, który zaprzecza przeprowadzeniu tego ataku, nie informował o żadnych operacjach na południe od Isfahanu, oddalonego o około 800 kilometrów.
Niezależne potwierdzenie ataku jest wciąż bardzo ograniczone. Żadna międzynarodowa instytucja śledcza nie uzyskała dostępu do miejsca zdarzenia w trakcie trwającego konfliktu i nie potwierdzono niezależnie zdjęć fragmentów bomby po wybuchu.
Janina Dill, ekspertka prawa międzynarodowego z Uniwersytetu Oksfordzkiego, napisała na platformie X, że nawet jeśli atak był wynikiem błędnej identyfikacji, a sprawcy sądzili, że szkoła jest częścią sąsiadującego kompleksu wojskowego, to i tak stanowi „bardzo poważne naruszenie prawa międzynarodowego”.
„Sprawcy ataku są zobowiązani do podjęcia wszelkich możliwych działań w celu zweryfikowania charakteru atakowanego obiektu” — zaznaczyła.
Administracja Trumpa prezentuje odmienne stanowisko w kwestii międzynarodowego prawa humanitarnego. Odnosząc się do amerykańskiej operacji z 2 marca, sekretarz obrony Pete Hegseth powiedział, że Stany Zjednoczone prowadzą, jak to określił, bezprecedensową kampanię powietrzną.
— Ameryka, niezależnie od tego, co twierdzą tak zwane międzynarodowe instytucje, prowadzi najbardziej zabójczą i precyzyjną kampanię lotniczą w historii — powiedział Hegseth. — Żadnych głupich zasad użycia siły. Żadnych politycznie poprawnych wojen. Walczymy, żeby wygrać, i nie marnujemy czasu ani ludzkiego życia.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.