Autorzy podcastu W związku ze śledztwem ujawniają pismo, które pracownicy Jastrzębskiej Spółki Węglowej (JSW) skierowali do premiera Donalda Tuska. Sygnatariusze — podpisani imieniem i nazwiskiem — opisują w nim listę patologii i zarzucają przedstawicielom związków zawodowych uwłaszczanie się na majątku spółki. Sytuacja jest tym bardziej napięta, że JSW musi obecnie sprzedawać część majątku, aby utrzymać miejsca pracy.
Pismo trafiło do Ministerstwa Aktywów Państwowych, nadzorującego JSW w imieniu Skarbu Państwa, oraz do Kancelarii Premiera. Autorzy wymieniają w nim przykłady działań, które — ich zdaniem — wpływają negatywnie na sytuację spółki.
W liście czytamy m.in.: „Dość powiedzieć, iż od 2018 r., pomimo likwidacji dwóch zakładów wydobywczych, poziom zatrudnienia wzrósł do 2023 r. o 6 tys. osób, głównie za sprawą działań związków zawodowych, których działacze zatrudniali zarówno swoje rodziny, jak i działaczy politycznych PiS oraz ich rodziny”. I dalej: „Związki zawodowe, a szczególnie »Solidarność«, pilnują w JSW swoich prywatnych dochodów. Dbają wyłącznie o swój interes i o interes swoich krewnych oraz znajomych”.
W swoim liście otwartym pracownicy JSW piszą: „Ryba psuje się od głowy, tyle że w grupie kapitałowej JSW to związki są głową tej hydry pożerającej i niszczącej to przedsiębiorstwo”.
Od lewa do prawa
Wśród przywoływanych przykładów znajdują się osoby zatrudnione w zakładzie wsparcia produkcji: dwie krewne byłego posła lewicy, cztery osoby powiązane z przewodniczącym „Solidarności” oraz jedna związana z posłem PiS. Wiele osób ma być — według autorów listu — powiązanych z posłem Grzegorzem Matusiakiem, od 15 lat reprezentującym PiS w parlamencie i aktywnym w sprawach górnictwa. Wskazywane są też osoby łączone z byłym posłem Grzegorzem Janikiem, skazanym dwa lata temu za przyjmowanie korzyści majątkowych. W piśmie pojawiają się także informacje o powiązaniach z byłymi politykami lewicy.
„Wielu spośród działaczy związkowych już dawno powinno być na emeryturze, ale trzymają się stanowisk, bo nie tylko oni zarabiają. Dzięki ich funkcjom zatrudnienie mają także ich rodziny i dzieci” — piszą pracownicy JSW.
— Ten list jest dramatyczny i dotyczy dramatycznej sytuacji — komentuje w podcaście „W związku ze śledztwem” Mariusz Gierszewski z Radia Zet. Cytuje też kolejny fragment pisma: „Mamy nadzieję, że ktoś w końcu się odważy i powie to, co na kopalni wiedzą wszyscy, ale boją się odezwać, bo każdy ma dom, rodzinę i kredyty. A ci panowie nie przebierają w środkach. W grupie kapitałowej JSW to związki są głową tej hydry pożerającej i niszczącej przedsiębiorstwo”.
6 tys. nowych pracowników
Pracownicy zwracają uwagę na gwałtowny wzrost zatrudnienia. Od 2018 r., mimo likwidacji dwóch kopalń, liczba pracowników wzrosła o 6 tys. „Za rządów Prawa i Sprawiedliwości, głównie za sprawą działań związków zawodowych, których działacze zatrudniali swoje rodziny oraz działaczy PiS i ich rodziny” — cytuje Gierszewski.
Dziennikarze przypominają, że działacza związkowego nie można zwolnić, co znacząco wzmacnia ich pozycję w spółce. W JSW działa około 80 związków, a poziom uzwiązkowienia przekracza 180 proc, co oznacza, że część pracowników należy do kilku organizacji. — Te liczby są fascynujące — komentuje Dominika Długosz z „Newsweeka”.
Jednocześnie spółka generuje ogromne straty. Tylko w trzech kwartałach poprzedniego roku przekroczyły one 3 mld zł. Wpływ na to mają niższe ceny węgla koksowego, mocniejszy złoty oraz rosnące koszty pracy — od 4 mld zł w 2019 r. do 6 mld w 2024 r.
Długosz podkreśla, że związki zawodowe są ważną instytucją ochrony pracownika, ale w JSW — jak mówi — „mają tendencję do zamieniania się w patologię”. Jej zdaniem sytuacja spółki pokazuje, jak organizacje związkowe mogą zdominować działanie firmy i wykorzystywać swoją pozycję do utrzymywania wpływów.
Wojny związków
Równocześnie między samymi związkowcami toczy się seria sporów. Najgłośniejszy proces dotyczy pozwu o naruszenie dóbr osobistych, który przewodniczący „Solidarności” Sławomir Kozłowski wytoczył liderowi „Sierpnia ’80”, Karolowi Granatyrowi. Sprawa rozpoczęła się od ulotki zatytułowanej „Najpierw treser, później psy”. Jej autorzy zarzucili Kozłowskiemu ustawianie przetargów oraz dbanie o zlecenia dla zaprzyjaźnionych firm. Jako przykład podano przetarg na odkamienianie w kopalni Pniówek, wart 27 mln zł.
W toku procesu przesłuchano m.in. Tomasza Śledzia, byłego wiceprezesa JSW ds. technicznych. Potwierdził on, że w przetargach „zawsze wygrywała jedna ustalona firma”, a związkowcy mieli wpływać na decyzje spółki. Według jego zeznań „w JSW rządzi szef »Solidarności« i ma być tak, jak on chce”. Śledź zeznał też, że miał usłyszeć polecenie rezygnacji z udziału w przetargu, co sugerowałoby ingerencję związku w decyzje operacyjne.
Ale to nie wszystko. Toczy się również śledztwo prokuratorskie dotyczące możliwego zawyżania liczby członków związków zawodowych, co pozwalało zwiększać liczbę etatów związkowych opłacanych przez JSW. Według prokuratury proceder ten mógł narazić spółkę na stratę ponad 16 mln zł.
„W związku ze śledztwem”
Ona jest czołową dziennikarką polityczną, on — uznanym reporterem śledczym. Prywatnie Dominika Długosz i Mariusz Gierszewski są małżeństwem z niemal 20-letnim stażem, a teraz łączą siły również jako współprowadzący podcast „W związku ze śledztwem”.
Nowe odcinki podcastu będą ukazywać się w każdy wtorkowy wieczór na stronie Newsweek.pl, w aplikacji Onet Audio, a także na kanałach Radia ZET i Newsweek Polska na YouTube
Historia Kobiet
Newsweek.pl – wiadomości z Polski i ze świata. Najnowsze wydarzenia i opinie a także artykuły z kategorii społeczeństwo, biznes, kultura, historia, psychologia, trendy.
