Łukasz Szpyrka, Interia: Czy Polska jest kolonią amerykańską?
Michał Kobosko, europoseł Renew Europe: – Nie, Polska nie jest kolonią amerykańską. Wyróżniamy się w Unii Europejskiej najbardziej proamerykańskim podejściem, co wynika z naszej historii i ogromnej emigracji do Stanów Zjednoczonych. Mamy do Ameryki stosunek unikalny, bo nawet w czasach Donalda Trumpa odsetek pozytywnych ocen relacji z USA jest u nas największy. My wybieramy takie nastawienie świadomie.
Zgadza się pan z Katarzyną Pełczyńską-Nałęcz, która mówiła, że „nie jesteśmy żadną kolonią amerykańską” i powinniśmy wprowadzić podatek od bigtechów i być bardziej odważnym legislatorem?
– Rozumiem racjonalność tego podejścia. Minister finansów Andrzej Domański też wydaje się zmieniać stanowisko na bardziej przychylne pomysłom wicepremiera Krzysztofa Gawkowskiego. Wynika to z realnych potrzeb budżetowych i wysokich kosztów obsługi zadłużenia Polski.
– Wielkie firmy amerykańskie zarabiają w Europie ogromne pieniądze, a nie do końca dokładają się do budżetów krajów, w których funkcjonują. Uważam, że powinny płacić podatki tutaj, zamiast korzystać z rajów podatkowych jak Irlandia. Jest to jednak kwestia polityczna – czy chcemy „pociągać wuja Sama za wąsy” i prowokować konflikty transatlantyckie.
A Zbigniew Ziobro „pociąga za wąsy wuja Sama”? Były minister sprawiedliwości pojawił się w Stanach Zjednoczonych. Czy państwo polskie sprowadzi Ziobrę do kraju?
– To trudna sytuacja, o której wiele rozmawiamy w koalicji. Pan minister Ziobro znalazł się w USA na podstawie legalnie wydanej wizy. Mam nadzieję, że stanie przed polskim sądem i zostanie potraktowany jak każdy inny obywatel z poważnymi zarzutami. Nie zazdroszczę mu losu „wiecznego uchodźcy” – najpierw Węgry, teraz Ameryka, wcześniej jeszcze Bruksela. Co zrobi, gdy w Waszyngtonie zmieni się władza? Tak się nie da żyć przez całe życie.
Prawdopodobnie uzyskał on wizę dziennikarską. Pan w przeszłości trudnił się tym zawodem. Widzi pan w nim predyspozycję do tego, by był dobrym dziennikarzem?
– Nie, nie widzę. Jest politykiem zawodowym, bardzo „czarno-białym”. W dziennikarstwie kluczowe jest posiadanie wątpliwości i sprawdzanie prawdy, a on zawsze stawiał sprawy ostro i jednoznacznie. Wykorzystanie wizy dziennikarskiej to „lipa” i działanie głęboko nieetyczne ze strony telewizji, która go rzekomo zatrudniła. Dziennikarza z Ziobry na pewno nie będzie.
Czy fakt, że Ziobro przebywa za granicą oznacza, że polskie państwo nie poradziło sobie z rozliczeniami? Trochę śmieje się on polskiemu rządowi w twarz.
– Obok pana Romanowskiego jest on jedną z twarzy pisowskich malwersacji czy afery w Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych. Ludzie mają prawo być zniecierpliwieni, że po ponad dwóch latach nikt nie poszedł siedzieć. Wymiar sprawiedliwości został jednak zdemolowany przez Ziobrę i trudno jest legalnie odwrócić te nielegalne działania. Potrzebna jest „biała księga” działań prokuratury i konkretnych sędziów, by wyjaśnić, dlaczego on wciąż jest poza zasięgiem.
Spotkał go pan w Brukseli?
– Nie, ale spotkałem tam kilkakrotnie jego żonę. Korzystali tam z normalnego życia i szkół, potem była ucieczka na Węgry, a teraz do Stanów Zjednoczonych. To kuriozalna historia.
Jeśli dojdzie do rekonstrukcji rządu, czy Waldemar Żurek powinien zostać zastąpiony?
– To rola frontowa, a oczekiwania co do przyspieszenia rozliczeń są ogromne. Poprzednik, Adam Bodnar, też odszedł m.in. dlatego, że rozliczenia szły za wolno. Nie uważam jednak, by minister Żurek powinien być kozłem ofiarnym, ponieważ działa w ramach określonych ograniczeń proceduralnych. Opinia publiczna powinna się jednak dowiedzieć, czy wszystkie decyzje w jego resorcie zapadały na czas.
Czy stowarzyszenie Centrum powinno mieć wiceministrów i czy Polska 2050 powinna zostać okrojona?
– W styczniu doszło do podziału i obecnie w Sejmie mamy dwa równorzędne kluby po 15 osób. Układ sił w rządzie powinien odpowiadać układowi sił w parlamencie. Obecnie istnieje głęboka nierównowaga – Polska 2050 ma trzy ministerstwa, a środowisko Centrum Polska de facto tylko panią Hennig-Kloskę. Przedstawiliśmy konkretne kandydatury i czekamy na decyzje premiera.
Czy takie spory o stanowiska nie doprowadzą do ostrego konfliktu w koalicji?
– Odszedłem z Polski 2050 m.in. przez konfrontacyjny styl przywództwa Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, który stawia koalicjantów pod ścianą. Te napięcia w koalicji są niepotrzebnie podkręcane. Powinniśmy skupić się na pracy i dowożeniu obietnic przed wyborami w 2027 roku, a nie na publicznych kłótniach. Naszym rywalem jest PiS i Konfederacja, a nie koalicjanci.
A czy przydałaby się nowa formacja centrowa w wyborach 2027?
– Termin „Trzecia Droga” już się nieco zużył, ale wciąż widzę miejsce na centrum. Ludzie są zmęczeni skrajnościami prawicy i lewicy. Chcą normalnej partii, która walczy o sprawy ważne dla rosnącej klasy średniej. Dlatego tworzymy stowarzyszenie Centrum Polska.
Jest pan gotów ponownie zaangażować się w budowę struktur, mimo obowiązków w Brukseli?
– Budowa partii to ogromny wysiłek, ale jestem na to gotowy. Widzimy zainteresowanie w regionach; ludzie chcą do nas dołączać, gdy tylko zarejestrujemy stowarzyszenie i partię. Chcę być częścią tego nowego ruchu.
Kiedy ostatni raz rozmawiał pan z Szymonem Hołownią?
– Od momentu, gdy rozstaliśmy się politycznie, ten kontakt jest bardzo rzadki, praktycznie go nie ma. Wcześniej był ożywiony, ale osłabł po moim starcie do Parlamentu Europejskiego.
Jest żal, że ta historia tak się skończyła?
– Oczywiście, że żal. Historia projektu Polska 2050 w formie, którą programowaliśmy, nie wypaliła. Przykro mi z powodu tego doświadczenia, ale trzeba wyciągać wnioski z błędów tych, którzy „rozbłysnęli i zgaśli”. Wierzę, że Centrum Polska pociągnie te postulaty, które były mi najbliższe.
Rozmawiał Łukasz Szpyrka
