Czasem bywa tak, że dwie osoby się spotykają i… lądują wkrótce w łóżku. Pożądanie, chemia, przyciąganie. Różnie to tłumaczą. Nieraz wydaje im się, że to miłość od pierwszego wejrzenia, bo pożądanie notorycznie bywa mylone z wielkim uczuciem. Skutki seksu od pierwszego wejrzenia bywają przyjemne, ale i dramatyczne.
— Kiedyś myślałam, że jestem kochliwa, że po prostu zakochuję się w tych mężczyznach od razu. Jak w filmach. Bum! I między dwiema osobami pojawia się uczucie, które trwa i trwa — rozmarza się Milena (37 l.). — Z czasem, kiedy doświadczałam kolejnych rozczarowań, zrozumiałam, że chodzi tylko o seks. O pożądanie. Nic więcej. Przynajmniej o to chodzi tylko jednej stronie, bo ze mną było różnie — podkreśla.
Miłość od pierwszego wejrzenia? Mamy na to wiele dowodów (i historii osobistych). Ale czym innym jest seks od pierwszego wejrzenia, a czym innym miłość. Te dwa obszary bywają skutecznie mylone, przez co dochodzi do nieszczęść, nieporozumień, a nieraz dramatów.
To nie wypada!
— Pierwszy seks od pierwszego wejrzenia przydarzył mi się przed trzydziestką, kiedy poczułam się w życiu pewnie, atrakcyjnie i po prostu dobrze — kontynuuje opowieść Milena. To był klasyczny one night stand. Poznali się w barze: druga w nocy, on po prostu pojawił się obok niej. Spojrzał jej prosto w oczy. Długo. Zaiskrzyło, ale jak! Wypili sporo alkoholu, a nad ranem wylądowali u niej w domu. Seks był świetny, choć właściwie Milena niewiele pamięta. W samo południe, kiedy się przebudziła, on właśnie wkładał spodnie i szykował się do wyjścia. W ciszy. Zrobiło się niezręcznie, nawet bardzo. Milena mówi, że nawet nie zdążyła się wtedy jeszcze zakochać. Nie zdążyła też pomyśleć, czy to będzie trwało, czy nie, bo on już się pożegnał. Duma nie pozwoliła jej zapytać, czy jeszcze się zobaczą. Nie poprosił nawet o numer telefonu, o nic. Chociaż adres Mileny znał, nigdy więcej się nie pojawił. Ona nie kryje, że było jej przykro.
Potem Milenie zdarzyło się trafiać do łóżka „od pierwszego wejrzenia” głównie podczas imprezowych weekendów. Wtedy, kiedy czuła się seksowna, atrakcyjna, rozluźniona drinkami. Budziła się obok obcych mężczyzn z coraz większym kacem. Głównie moralnym. Już nawet nie chodziło o to, że „nie wypada”, że to „źle o niej świadczy”. Bardziej o to, że czuła się wykorzystana, choć przecież seks był za zgodą i chęcią obu stron. Ale na trzeźwo rozumiała już, że zależy jej na związku, nie na seksie. Tyle że akurat ci panowie, którzy ten seks z nią uprawiali, mieli zupełnie inne wizje. Nie proponowali randek, a jeśli już, to okazywały się fiaskiem.
— W jednym się zakochałam. Poza seksem prowadziliśmy przez całą noc głębokie i emocjonalne rozmowy. Byłam pewna, że seks jest początkiem dobrego, mocnego związku. Potem spotkaliśmy się jeszcze kilka razy, ale nie było już ani miło, ani fajnie, ani emocjonalnie. Odpuściliśmy — opowiada Milena ze smutkiem.
Z czasem czuła się coraz bardziej zraniona przypadkowymi kontaktami seksualnymi. Chwilowe przyjemności są świetne, ale potem przychodzą poranki i rozczarowania. Milena tylko raz była w poważnym związku, kilkuletnim. Mimo że, jako singielce, brakuje jej teraz bliskości, postanowiła, że jeśli ma iść z kimś do łóżka, to na pewno nie na pierwszej czy drugiej randce. Sparzyła się. Zapowiada, że wraca na rynek randkowy, lecz będzie długo flirtować i randkować, zanim TO zrobi.
Związek z automatu
Jak wyglądają emocjonalne konsekwencje seksu od pierwszego wejrzenia? Magdalena Jęczalik, psycholożka i seksuolożka, zwraca uwagę na częstą rozbieżność oczekiwań między partnerami, co prowadzi do rozczarowań, a nawet złamanych serc.
— Popatrzmy na podłoże neurobiologiczne zjawiska. Tak zwana „chemia” pomiędzy dwiema osobami, która prowadzi do seksu, nie jest tylko romantyczną metaforą, ale rzeczywistą reakcją neurobiologiczną. Organizm uwalnia koktajl neuroprzekaźników i hormonów, które wpływają na emocje oraz podejmowanie decyzji. Kluczowym problemem jest tutaj brak otwartej komunikacji na temat intencji, potrzeb. Niektóre osoby trafiają do terapeutów: nie z powodu rozczarowania samym aktem pójścia do łóżka, lecz z powodu niesprecyzowanych i rozbieżnych oczekiwań — opowiada.
Historia z gabinetu terapeutycznego: do seksuologa trafiła pewna młoda kobieta, która przyprowadziła zawstydzonego, opornego mężczyznę. Znali się od tygodnia, na pierwszej randce trafili do łóżka. Dla niej oznaczało to automatycznie wejście w związek, bardzo tego chciała, ale dla niego miało być jedynie luźną przygodą. Nie umiał jej tego wytłumaczyć, nie chciał też zniknąć, bo widział, jak bardzo się zaangażowała. Zgodził się nawet na wizytę u seksuologa. W gabinecie, dzięki rozmowie z terapeutą, doszło do konfrontacji oczekiwań oraz potrzeb tej dwójki. W tym przypadku kompletnie innych. Nie da się zmusić nikogo do miłości, a związki na siłę nie wróżą nic dobrego.
Takich sytuacji jest sporo. Niektóre osoby postrzegają ONS (one night stand) jako przygodę bez kontynuacji, rzeczywiście jednorazową. Inni po seksie od pierwszego wejrzenia mają niesprecyzowane oczekiwania. Bywa, że chcą tylko romansu albo przygodnego seksu, byle nic poważnego. A niekiedy ktoś oczekuje, że odtąd będziemy już żyli razem, długo i szczęśliwie.
— Ludzie często błędnie zakładają, że druga strona przeżywa sytuację w dokładnie taki sam sposób i że ma identyczne intencje. Niestety, tego typu nieporozumienia lub nieomówienie sytuacji może prowadzić do ghostingu, milczenia, złamanych serc i poczucia bycia oszukanym/oszukaną — komentuje Magdalena Jęczalik. Dodaje, że terapeuta pomaga zrozumieć nie tylko własne uczucia, ale także potencjalną perspektywę oraz motywację drugiej osoby, nawet jeśli ta nie jest obecna w gabinecie.
NSA, czyli bez zobowiązań
Jak często zdarza się, że ludzie trafiają do łóżka od razu? — O tym, że jest to zjawisko powszechne, świadczyć może istnienie seks-klubów, klubów swingerskich i różnych miejsc, do których ludzie przychodzą uprawiać seks. Dodajmy do tego masę aplikacji, które informują, w jakiej odległości znajduje się osoba gotowa do „seksu od pierwszego wejrzenia”. W niektórych aplikacjach można ustawić status gotowości na kontakt seksualny „teraz”. Skrót, który warto w tym kontekście znać, to NSA, czyli „no strings attached”, co oznacza „bez zobowiązań” — relacjonuje Michał Tęcza, seksuolog i wykładowca, który pracuje w Punkcie Konsultacyjno — Diagnostycznym.
Prowadzi wywiady z pacjentami, którzy testują się na HIV oraz inne choroby i wirusy przenoszone drogą płciową. Z przeprowadzanych rozmów wynika, że wiele osób zdecydowało się na „seks od pierwszego wejrzenia”, zapominając o zabezpieczeniu. Stąd różne obawy i niestety nie zawsze dobre wyniki testów.
Skąd potrzeba takiego rodzaju seksu? Zdaniem Michała Tęczy, część osób spełnia w ten sposób niezrealizowane w swoich związkach potrzeby, inni są singlami, którzy potrzebują jedynie rozładowania napięcia seksualnego, a jeszcze inni robią to dla zabawy albo w ten sposób radzą sobie z emocjami.
— Nieraz już samo poszukiwanie jest przyjemne i podniecające. Przerzucanie zdjęć nieznajomych na aplikacji czy w social mediach powoduje wyrzuty dopaminy, podobnie jak przesyłane od kogoś serduszka albo nawiązywanie rozmów. Bardzo często pikantne rozmowy doprowadzają do tego, że z tzw. fazy apetencyjnej (czyli etapu poszukiwania osoby do kontaktu seksualnego) ma się ochotę przejść do fazy konsumpcyjnej — mówi Michał Tęcza.
Jego zdaniem normy społeczne w Polsce powoli się zmieniają: — Kobiety, niestety, wciąż podlegają surowszej ocenie społecznej, ale możemy zaobserwować odchodzenie od podwójnych standardów, przynajmniej w większych miastach. Tym samym komfort i realizacja własnych potrzeb wychodzą na pierwszy plan — twierdzi. Pracuje w PKD, gdzie za darmo można zbadać się na obecność HIV, kiły czy HCV, więc często słyszy o ryzykownych kontaktach seksualnych, także jednorazowych. Podkreśla, aby w takich sytuacjach pamiętać o konieczności regularnych badań. — No i dobrze jest pamiętać o bezpieczeństwie w kontaktach seksualnych, bo łatwiej zapobiegać niż leczyć infekcje — przyznaje.
Obustronne uderzenie
O tym, co sprawia, że różne osoby podejmują decyzję o „seksie od pierwszego wejrzenia”, opowiada Adam, trzydziestolatek, który miewał kontakty tego typu. — Podstawowym warunkiem jest odpowiedni poziom libido i gotowość psychiczna — mówi Adam.
— Trudno myśleć o seksie, kiedy ma się problemy lub brakuje jakiejkolwiek gotowości na przygodę. Oczywiście, decyduje o tym przede wszystkim obustronna „chemia”: niewytłumaczalna, natychmiastowa, zawsze w połączeniu z kontaktem wzrokowym. To wszystko działa na podświadomym, pierwotnym poziomie mózgu. Kluczowa jest obustronność „uderzenia”. Części osób pomagają używki oraz specyficzne miejsca, w tym kluby, seks-kluby czy sauny. One sprzyjają takim sytuacjom, w przeciwieństwie do spotkań na ulicy, które mogą być problematyczne lub źle odebrane przez jedną ze stron.
Adam sporo czyta na temat seksualności i różnego rodzaju relacji. — Niektórzy seksuolodzy sugerują rozmowę po trzech wspólnych zbliżeniach, kiedy mija początkowe wielkie podniecenie. Obserwuję, że długotrwałe relacje bez jasno określonego statusu („situationship”, itd.), wynikające z braku rozmowy i wzajemnych nadziei, są szkodliwe. Ustalenie modelu „friends with benefits”, kiedy kontynuujemy chodzenie do łóżka i nie jest to związek romantyczny, powinno być świadomą decyzją obu stron. Wiem jednak, że ludzie często unikają otwartej rozmowy o oczekiwaniach, z obawy przed zepsuciem chemii lub odstraszeniem drugiej osoby, co może prowadzić do frustracji i poczucia marnowania czasu — zauważa.
— Jeśli kontakty typu ONS służą jako sposób na wypełnienie pustki, samotności lub stanowią emocjonalną ucieczkę, sytuacja jest problematyczna i wymaga terapii. Jeśli natomiast takie kontakty są realizowane dla przyjemności i bywają spójne z wartościami danej osoby, to nic złego — podkreśla Magdalena Jęczalik.
Przełom
Czy da się uchronić przed zranieniem, jeśli oczekiwania obu stron będą różne? Psycholożka i seksuolożka podkreśla wagę rozmowy i potrzebę ustalenia, na czym stoimy. — Mimo że chemia może utrudniać komunikację przed seksem, warto określić własne intencje i usłyszeć, jakie są oczekiwana drugiej strony. Można to zrobić przecież także po zbliżeniu, gdy emocje nieco opadną, zanim drogi dwóch osób się rozejdą. Nawet proste podziękowanie za ciekawie spędzony czas pomaga niekiedy uniknąć nieporozumień — zauważa.
— Obserwuję, że pokolenie millenialsów coraz częściej rozdziela seks od miłości, co jest postrzegane jako pozytywne zjawisko. Wymaga to świadomej komunikacji, szczególnie kiedy seks nie idzie w parze z miłością — podpowiada Adam. Dzieli się historią swojego ponad 7-letniego związku, który rozpoczął się, co ciekawe, właśnie od „seksu od pierwszego wejrzenia”. W założeniu miała być to jednorazowa przygoda, bez kontynuacji. A jednak relacja (zaskakująco dla obu stron) ewoluowała. — Przełom nastąpił dzięki otwartej rozmowie, sprowokowanej wzajemną zazdrością o trzecią osobę — wspomina.
Historia jego związku obala popularny stereotyp, że osoby, które lądują w łóżku bardzo szybko, nie mogą stworzyć trwałego, zdrowego związku. Jest też dowodem na to, że satysfakcja seksualna na wczesnym etapie może być świetną podstawą do budowania dalszej relacji.