Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji. Nadchodzą zmiany w selekcji do wojska

Proponowana rewolucja w polskich siłach zbrojnych ma być krokiem milowym, ponieważ zakłada przejście od tradycyjnego modelu kadrowego do systemu „talent management”. Zmiany mają być znacznie większe niż tylko w nazewnictwie, wojskowi chcą bowiem, aby całkowicie zmienił się wzorzec rekrutacji. Ten wkrótce ma opierać się na rozpoznaniu wiedzy, kompetencjach, predyspozycjach czy potencjale żołnierzy – ustaliła „Rzeczpospolita”.

Specjaliści zamiast „zielonej masy”. Zmiany w wojsku

Zmiany w selekcji do wojska będą koncentrować się na indywidualnych cechach kandydata. Przyszłe rekrutacje mają charakteryzować się świadomym wykorzystaniem predyspozycji i potencjału tak, by rozwijać i planować karierę żołnierza.

Obecnie w projekt zaangażowanych jest kilkudziesięciu specjalistów z różnych dziedzin wiedzy. W przygotowaniach bierze udział „armia” psychologów, ekspertów wojskowych, specjalistów zarządzania zasobami ludzkimi, metodologów, analityków danych i informatyków.

Zmiany mają swoje źródło, jak podkreśla Szef Sztabu Generalnego, w zmieniającej się specyfice wojska. Jeszcze kiedyś 80 procent zadań w wojsku można było określić jako niewymagające szczególnych kwalifikacji, a 20 proc. powierzano specjalistom. Dziś te proporcje są dokładnie odwrotne. Można więc uznać, że nadchodzi koniec, ujmując kolokwialnie, „zielonej masy”, a wojsko zmienia się w armię ekspertów.

Nowy Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji

Najważniejszym elementem nadchodzących zmian jest Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji. Ten, jak czytamy, ma być filarem systemu zarządzania talentami i kompetencjami personelu Sił Zbrojnych RP. W praktyce jest to narzędzie analityczne, które ma wspierać ocenę kompetencji i kwalifikacji oraz planowanie rozwoju zawodowego całego personelu.

Jak to będzie działać w praktyce? Docelowo kwestionariusz składa się z ponad 14 tysięcy pytań z dwunastu obszarów wiedzy. Począwszy od matematyki, fizyki, chemii, informatyki, elektroniki i mechaniki aż po historię, wiedzę o społeczeństwie, geografię, język polski, podstawy ekonomii oraz zagadnienia biologiczne.

Będzie obejmował kilka modułów oceny (wiedzy, kompetencji i potencjału), moduł analizy danych i rekomendacji kadrowych. Obejmie też platformę informatyczną umożliwiającą prowadzenie badań czy gromadzenie wyników.

Mechanizm adaptacyjny kwestionariusza będzie dobierał kolejne pytania na podstawie wcześniejszych odpowiedzi użytkownika oraz wynikającego z nich poziomu wiedzy. A to oznacza, że przyszły żołnierz nie będzie odpowiadał na wszystkie kilkanaście tysięcy pytań.

Kiedy zmiany w selekcji do wojska wejdą w życie?

Projekt będzie wprowadzany etapami. Obecnie trwa jego pilotaż, a po zakończeniu i walidacji wojsko rozpocznie wdrażanie systemu zarządzania talentami i kompetencjami w 2027 roku.

Co istotne, w pierwszej kolejności obejmie on wszystkich żołnierzy rozpoczynających służbę wojskową. Następnie zmiany obejmą kolejne grupy żołnierzy już pełniących służbę.

Na obecnym etapie w ramach samego kwestionariusza rozwijane są „TEST NA START”, czyli narzędzie służące do oceny poziomu wiedzy kandydatów do służby wojskowej i żołnierzy. Trwają także prace nad „TEST KOMPETENCJE”, którego zadaniem będzie diagnozowanie kompetencji przywódczych i specjalistycznych oraz „TEST POTENCJAŁ”. Ten ostatni to narzędzie, którego zadaniem będzie diagnoza potencjału poznawczo-behawioralnego kandydatów do służby i żołnierzy.

Selekcja do wojska na zachodzie. Jak robią to w NATO?

Wojsko Polskie swoimi decyzjami chce nawiązać do najlepszych praktyk wybranych armii NATO. I tak na przykład US Army opiera zarządzanie talentami na cyfrowych profilach wiedzy, umiejętności i zachowań. W Stanach Zjednoczonych już na etapie rekrutacji stosowany jest również test ASVAB, wspierający ocenę predyspozycji kandydatów i kierowanie ich do odpowiednich specjalności wojskowych. Z kolei British Army rozwija portal zarządzania karierą oraz Army Talent Framework.

Jednocześnie wojskowi podkreślają, że Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji nie jest tłumaczeniem ani adaptacją rozwiązań koalicjantów. Z zagranicznych doświadczeń zaczerpnięto przede wszystkim ideę wykorzystania ustrukturyzowanej diagnozy kompetencji w zarządzaniu personelem.

Sam kwestionariusz został opracowany od podstaw przez zespół ekspertów wojskowych i cywilnych oraz dostosowany do specyfiki Sił Zbrojnych RP. Jest więc adaptowany do polskiego systemu szkolenia wojskowego, krajowych uwarunkowań organizacyjnych, a także realiów społecznych i funkcjonowania Wojska Polskiego. WKK jest autorskim polskim rozwiązaniem, które odpowiada na potrzeby naszych sił, choć uwzględnia wnioski z analizy wybranych zagranicznych systemów.