Pospolite ruszenie to klucz do tego, aby Prawo i Sprawiedliwość przetrwało największy kryzys w swojej historii. Partia chce ostrzyc tych, którzy dzięki niej mają pracę. Ale też rozgrzać własny elektorat, by ludzie wpłacali na jej konto „co łaska”.
Czy to się partii Jarosława Kaczyńskiego może udać? Owszem. Na kampanię prezydencką obóz PiS może się jeszcze zmobilizować. Przed partią jednak dużo dłuższy marsz niż do maja 2025 r., a obóz rządzący zrobi wszystko, aby nazywając PiS złodziejami, doprowadzić do odcięcia Nowogrodzkiej od wszystkich pieniędzy z budżetu.
Prezes wrócił z urlopu
Inauguracja tego pospolitego ruszenia nie wyglądała okazale.
W czwartek późnym wieczorem centrala PiS zaczęła wzywać polityków na konferencję do serca partii na Nowogrodzką, aby zrobili tłum za plecami Jarosława Kaczyńskiego, Mariusza Błaszczaka i Henryka Kowalczyka. Rachityczna konferencja prasowa była pierwszą okazją dla prezesa PiS, by po powrocie z urlopu zabrać głos. Gdyby nie prezes, to konferencja by zniknęła w masie innych podobnych.
A jest, o czym mówić. PiS doczekało się bowiem decyzji PKW — każda była dla PiS lepsza niż wieczne na nią czekanie. Ludzie Kaczyńskiego — zwłaszcza młodsi politycy PiS wypychani teraz na pierwsza linię frontu — pod jego nieobecność zrobili, co mogli. Bombardowali PKW papierami, a media konferencjami — z jednym przesłaniem: PKW traktuje PiS niesprawiedliwie, bo i Tomasz Grodzki z PO agitował na Campus Polska na rzecz Koalicji Obywatelskiej, i Adam Struzik reklamował się za państwowe pieniądze, ale tylko PiS ma być pozbawiane pieniędzy. Niewiele to dało: PKW podjęła decyzję, by zabrać PiS-owi ponad 50 mln zł, a już niedługo nawet prawie 100 mln zł (całą subwencję do końca kadencji). Jarosław Kaczyński uznał to za skandal.
Teraz przed PiS-em batalia w Sądzie Najwyższym, do którego będzie się odwoływać.
PKW — proszę wybaczyć kolokwializm — docisnęła PiS. Pod presją rządu. Niemniej PKW, jak można zauważyć, czytając opublikowaną już uchwałę Komisji, liczyła co do grosza i podpierała się paragrafami Kodeksu wyborczego. Ministrowie z gabinetu Donalda Tuska dostarczali Komisji dowody i wyliczenia (najwięcej kosztował uznany za agitację spot Zbigniewa Ziobry o zmianach w Kodeksie karnym — 2,6 mln zł), ile PiS zaczerpnęło z państwowej kasy na własną kampanię.
Decyzja PKW jest potwornie dotkliwa dla PiS. Partia ta — na swoje szczęście — lada chwila dostanie pomniejszony, ale jedna, zwrot za kampanię: 27 mln zł. A to wystarczająco dużo pieniędzy, by spłacić kredyt w banku. Uda się więc uciec spod topora.
Bez pieniędzy na kampanię
Jednak już na kampanię prezydencką, w której PiS chce wypromować kandydata ogólnopolsko jeszcze nieznanego, pieniędzy zabraknie. A przecież to wybory prezydenckie miały być — wedle planu Jarosława Kaczyńskiego zarysowanego tuż po utracie władzy w zeszłym roku — sposobem na powrót do sterów państwa.
Patrząc chłodno, kandydatowi PiS — ktokolwiek by nim nie był — z pieniędzmi czy bez nich i tak trudno będzie wygrać wybory prezydenckie. Nie jest to niemożliwe, bo rzeczywistość jest ciekawsza niż nasza wyobraźnia, niemniej to polityczne „Mission: Impossible”. PiS wciąż szuka swojego Toma Cruise’a, ale jeszcze nie znalazło.
W Polsce wciąż jest, choć może nie być to widoczne w wielkich miastach, społeczny grunt dla partii konserwatywnej. Jest społeczna baza dla takiej formacji jak PiS. Partia ta liczy ok. 48 tys. członków — bardzo dużo. Ale czy zdołają oni utrzymać partię, gdy — a to jest możliwe, po odrzuceniu sprawozdania rocznego PiS przez PKW — za parę miesięcy zupełnie zostanie ona odcięta od pieniędzy?
PiS chce zacząć od tego, co najprostsze: od strzyżenia swoich ludzi — tych, którzy mają pracę dzięki partii. Poseł — tysiąc złotych na miesiąc. Europoseł — 5 tys. zł. Tyle mają płacić. W samym PiS-ie jest sporo pretensji do „tłustych kotów”, które zwłaszcza dzięki zasiadaniu w spółkach i masie publicznych instytucji, same się spasły, a nie budowały siły PiS.
Klucz do przetrwania PiS: lud
Ale kluczem do przetrwania PiS-u ma nie być zrzutka wewnątrz partii. Ale zrzutka wśród jej elektoratu. To by nawet źle wyglądało dla PiS — bo jak to? Partia sama się wyżywi, bez wsparcia społecznego?
PiS próbuje więc uruchomić pospolite ruszenie wśród swoich wyborców, a ich w 2023 r. było 7,6 miliona. Część już się rozpierzchła, bo w wyborach do Parlamentu Europejskiego PiS dostało już (przy niższej frekwencji) tylko 4,2 mln głosów. Ale to wciąż liczny lud.
Kaczyński apelował nawet o niewielkie sumy, choćby 10 zł. Właśnie do nich. — Nas, powtarzam, interesują właściwie wszystkie sumy, każde pieniądze — mówił prezes PiS. Bo liczy się nie tylko zebrana kwota, ale też pokazanie, że naród stoi za PiS. Milion na koncie jest dla partii cenny, ale przekaz „milion osób nas wsparło” również.
W szeregach PiS rachityczność tych konferencji na Nowogrodzkiej wzbudza już momentami wesołość. Potem jednak zwłaszcza młode wilki z PiS, które chcą awansować i za kilka lat być u sterów państwa, dziś muszą iść do ludzi prosić o choćby 10 zł. „Co łaska”. Byle przelew był dobrze podpisany.
