Mająca zakończyć spór o ambasadorów propozycja Karola Nawrockiego dla Donalda Tuska zakłada podział placówek dyplomatycznych na prezydenckie i rządowe. W obsadzaniu pierwszych dominującą rolę ma, oczywiście, odgrywać Nawrocki. Ujawniamy szczegóły.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że z nami jesteś!
Foto: Newsweek
Jeszcze całkiem niedawno mogło się wydawać, że spór prezydenta i rządu o obsadzę ambasad pełnoprawnymi ambasadorami może zostać chociaż częściowo zażegnany. Wygląda jednak na to, że wręcz się zaognia.
Szef prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej Marcin Przydacz w wywiadach i na konferencjach prasowych powtarzał, że Karol Nawrocki złożył Donaldowi Tuskowi propozycję, jak rozwiązać spór o ambasadorów.
Prezydent Karol Nawrocki i premier Donald Tusk.
Foto: Jacek Szydlowski / Forum
Sikorski odpowiada twardo, w Pałacu Prezydenckim czują się ignorowani
Jak ustaliliśmy, oferta zakłada, że przy obsadzaniu części placówek dyplomatycznych prym wieść ma prezydent. Chodzi o ulokowane w państwach, w których obowiązuje system prezydencki, czyli np. we Francji i USA, a także o te przy NATO i ONZ. Nie mamy pewności, czy Nawrocki oczekuje też utrzymania na placówkach współpracowników Andrzeja Dudy, który pod koniec prezydentury chciał porozumieć się z premierem w taki sposób, aby udało się utrzymać jego ministrów na placówkach. I tak w Pekinie miałby to być Jakub Kumoch, w Rumunii — Paweł Soloch, w ONZ — Krzysztof Szczerski, w Watykanie — Adam Kwiatkowski.
Trudno sobie wyobrazić, aby wicepremier i szef MSZ Radosław Sikorski przystał na podział na ambasady „prezydenckie” i „rządowe”. 18 września napisał w serwisie X twardo: „Prezydent ma konstytucyjne prawo i obowiązek mianować albo odmówić mianowania ambasadora, a minister spraw zagranicznych zgodnie z ustawą ma prawo złożyć o to wniosek. Nie pozwolę ani na odbieranie rządowi jego kompetencji, ani na ponowne upartyjnienie polskiej służby dyplomatycznej. Prawie wszystkie polskie placówki zagraniczne mają swoich kierowników. Ciężko pracują na rzecz polskich interesów, także nad obsługą wizyt pana prezydenta. Jedyne. czego niektórym z nich brakuje, to jego podpisu na zgodnie z ustawą złożonych wnioskach”.
W Pałacu Prezydenckim mają poczucie, że propozycja Nawrockiego jest ignorowana.
Prezydent Nawrocki stawia warunki wicepremierowi Sikorskiemu
Podczas czwartkowego spotkania Przydacza i wiceszefa MSZ Marcina Bosackiego o tej propozycji nie rozmawiano. Prezydencki minister narzekał później, że przedstawiciel rządu nie miał wiedzy o ofercie Nawrockiego dla tegoż rządu. — Padła pewna propozycja prezydenta do premiera w sprawie ambasadorów, ale MSZ nie otrzymał informacji od premiera co do tej propozycji. To już kolejny przykład tego, że w rządzie nie dochodzi do przepływu informacji — mówił prezydencki minister.
Pałac ma jednak dla rządu nie tylko wydającą się nie do zaakceptowania przez Sikorskiego i Tuska propozycję. Ma też gotowe warunki współpracy przy procedowaniu nominacji ambasadorskich.
Podczas konferencji prasowej po spotkaniu z Bosackim Przydacz wymieniał warunki, jakie Pałac Prezydencki stawia Sikorskiemu. Pierwszy to wycofanie przez MSZ wszystkich wniosków o powołanie ambasadorów, które zostały skierowane jeszcze do Dudy. A miejmy świadomość, że to znaczna większość wniosków. W pałacu uznawane jest to za wyjście z twarzą. Z perspektywy rządu brzmi to jednak jak absurd, bo wyglądałoby, jak kapitulacja przez pałacem.
Wybór ambasadorów — szef MSZ składa wniosek, prezydent mianuje
Jednocześnie — to już drugie żądanie pałacu — każda potencjalna kandydatura na ambasadora musi uzyskać wstępną zgodę Nawrockiego. Ba, prezydencki minister publicznie ostrzegał ludzi chcących zostać ambasadorami: — Każda osoba, która weźmie udział w procedurze nielegalnej, procedurze omijania przepisów prawa, omijania prezydenta, czyli wystąpi o agrement, wystąpi do [sejmowej — red.] komisji spraw zagranicznych bez wstępnej zgody prezydenta, nie będzie już mogła liczyć za czasów kadencji prezydenta Karola Nawrockiego na podpis pod nominacją ambasadorską.
Mówiąc o „omijaniu przepisów”, w istocie miał na myśli zwyczaj, nieformalną tradycję, by ewentualną kandydaturę na ambasadora wstępnie skonsultować z prezydentem. W 2021 r., a więc za rządów PiS, proces wyłaniania ambasadorów bardziej sformalizowano, bo stworzono Konwent Służby Zagranicznej (złożony z przedstawicieli prezydenta, MSZ i KPRM), który w tajnych obradach opiniuje kandydatów.
Konstytucja stanowi, że to prezydent mianuje i odwołuje ambasadorów w innych państwach i przy organizacjach międzynarodowych. Minister spraw zagranicznych przed skierowaniem wniosku zasięga opinii Konwentu Służby Zagranicznej.