Miniony tydzień to intensyfikacja ataków na tankowce i rafinerie w Zatoce Perskiej. Uspokajające doniesienia, że porozumienie między Iranem i Omanem dotyczące żeglugi przez Ormuz jest już prawie zawarte. I niemożliwe do spełnienia przez Donalda Trumpa żądania Teheranu.
Sytuacja trzyma w napięciu potężne bliskowschodnie linie lotnicze, a te z Europy skłania do odwlekania decyzji o wznowieniu rejsów ten region. W tutejszych mediach znów pojawiają się komunikaty do podróżnych, żeby bacznie obserwować sytuację, bo ta może zmienić się w każdej chwili.
Cieśnina Ormuz. Atak za atak
U wybrzeży Omanu Iran zaatakować miał rankiem 10 sierpnia kolejny tankowiec na szlaku ochranianym przez amerykańskie wojsko. Takie informacje przekazał portal Gulf News, zastrzegając, że wciąż są one weryfikowane. W mediach społecznościowych pojawiły się zdjęcia płonącego tankowca i prawdopodobnie też plamy ropy naftowej.
W niedzielę jemeńscy Huti zaatakowali rafinerię Aramco w Arabii Saudyjskiej. Wspierani przez Iran rebelianci przeprowadzili atak dronowy. W rafinerii doszło do pożaru. Huti w ten sposób odpowiedzieli na saudyjskie ataki na jemeńskie prowincje Saada i Hadżdża.
Narodowa Kompania Naftowa Abu Zabi (ADNOC) poinformowała zaś, że w ubiegłym tygodniu doszło do ostrzału czterech należących do niej tankowców. Od 1 marca – czyli od rozpoczęcia amerykańsko-izraelskiej operacji przeciwko Iranowi – w sumie było ich 16.
Oman, Iran, USA i wielkie wyczekiwanie
Władze w Teheranie, które z Omanem negocjują warunki udrożnienia cieśniny Ormuz wysyłają uspokajające komunikaty. Porozumienie jest już blisko. Atmosfera rozmów dobra. W tym samym czasie jednak trwa punktowy ostrzał jednostek, które wbrew irańskim władzom decydują się na pokonanie Ormuz.
Amerykański prezydent nie straszy już Iranu „unicestwieniem cywilizacji”. Nie stawia ultimatum i nie określa kolejnych „ostatecznych” terminów zakończenia negocjacji z Teheranem. Amerykanie bowiem oficjalnie nie rozmawiają z Irańczykami.
Jak podaje serwis Axios, Donald Trump miał stwierdzić, że Stany Zjednoczone „obserwują sytuację” i narastającą presję ekonomiczną na Iran, któremu mają kończyć się pieniądze.
Teheran ubije interes życia?
Czy w Teheranie stanie złoty pomnik Trumpa? Powinien, jeśli Stany Zjednoczone przystałyby na warunki Iranu dotyczące żeglugi w cieśninie Ormuz. Teheran od początku blokady Ormuz chce pobierać opłaty za pokonanie przez statki cieśniny.
Nie byle jakie. Około 5-7 proc. od wartości przewożonego ładunku. Wyliczenia nie pozostawiają złudzeń, kto w tej wojnie byłby wygranym, gdyby zgodziły się na nie Stany Zjednoczone.
Jeden tankowiec przewozi około dwóch mln baryłek ropy. Zakładając, że skala żeglugi powróci do poziomu sprzed wojny, a baryłka będzie kosztowała około 80 USD, dziennie daje to około 380 mln dol – wyliczył portal Gulf News.
Rocznie mogłoby to przynieść Iranowi profit rzędu nawet 140 mld dol. To ponad jedna trzecia PKB tego kraju.
Irańska gospodarka się wykrwawia – przekonuje Donald Trump, który w nocy umieścił w swoich mediach społecznościowych wykres mający obrazować niechybną zapaść ekonomiczną reżimu w Teheranie.
Iran „pod ścianą” wzmacnia żądania
Postawiony „pod ścianą” – jak uważają Amerykanie – Teheran, w weekend prócz komunikatów o postępach rozmów z Omanem znacząco zaostrzył kurs wobec USA.
Mohammad Bagher Zolghadr, sekretarz irańskiej Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, w niedzielę jednoznacznie stwierdził, że porozumienia w sprawie Ormuz nie będzie – jeśli USA nie spełnią warunków Teheranu.
To bardziej żądania niż warunki – 300 mld dol. reperacji wojennych, zniesienia wszelkich sankcji, odmrożenia irańskich aktywów, wycofania wojsk z cieśniny Ormuz czy długoterminowych gwarancji bezpieczeństwa.
Donald Trump nie może zgodzić się na te warunki. To może oznaczać, że konflikt wejdzie w kolejną fazę działań zbrojnych.
Przerwa na dozbrojenie?
Przed tym, że przeciągające się negocjacje dla Iranu mogą być jedynie przerwą na dozbrojenie się – ostrzegało wielu analityków. W ubiegłym tygodniu agencja Reutera, powołując się na anonimowe źródła, podała, że do Iranu zmierzają chińskie systemu obrony przeciwlotniczej. Chińskie władze stanowczo zaprzeczają.
Chiny, którym zależałoby na dyskrecji w tej sprawie, miały opracować nawet specjalną trasę ich transportu. Drogą lotniczą do Urumczi, stolicy Sinciangu, a stamtąd prawdopodobnie lądem przez Pakistan do Iranu.
Władze Pakistanu także stanowczo przekonują, że nie mają żadnych informacji w tej sprawie.
Sygnał z Mekki. Islamska wersja NATO?
Ze świętego dla muzułmanów miasta Mekki wypłynęło przesłanie trzech potężnych państw świata islamu.
Porozumienie o współpracy wojskowej w sytuacji zagrożenia podpisały:
-
największa w Zatoce Perskiej Arabia Saudyjska,
-
natowska Turcja
-
i atomowy Pakistan.
Na razie to sygnał w regionie – zarówno dla Iranu i Izraela, że cierpliwość w regonie się kończy. To także wyraźny dowód na brak zaufania do amerykańskich sposobów zakończenia konfliktu.
Porozumienie – teoretycznie – miałoby zakładać reagowanie na zagrożenia w sposób, który reguluje słynny artykuł 5 NATO. Czyli atak na jedno z państw jako atak na cały sojusz.
Czy znów utkniemy na Bliskim Wschodzie?
„Nadzieje na porozumienie w sprawie Ormuz osłabły. (…) Doniesienia o atakach na żeglugę handlową i nowe inicjatywy w zakresie bezpieczeństwa regionalnego uwydatniły zagrożenia dla Zatoki Perskiej” – pisze Gulf News w codziennym zbiorze najważniejszych informacji i zaleceń dla mieszkańców regionu.
Serwis tonuje niepokój związany z najbliższą przyszłością połączeń przesiadkowych na Bliskim Wchodzie. Nie ukrywa jednak, że połączenia na niektórych trasach regionalnych jak te do Omanu, Kuwejtu czy Bahrajnu są odwoływane. Europejskie linie lotnicze utrzymują zaś decyzje o całkowitym zawieszeniu rejsów na Bliski Wschód.
Jeden z akapitów dzisiejszych zaleceń dla mieszkańców Emiratów powinni sobie wziąć do serca podróżni na całym świecie zmierzający do tej części świata:
„Nie zakładaj, że doniesienia o porozumieniu w sprawie Ormuz oznaczają natychmiastowy powrót do normalnych podróży i żeglugi. Rozkłady lotów mogą się gwałtownie zmieniać. Sytuacja w cieśninie Ormuz nie powróciła do normy” – pisze dziś portal Gulf News.
Z Dubaju dla Interii Tomasz Sajewicz
