Czerwiec należy do Poznania. Malta Festival 2026 zaprezentuje program z całego świata

35 poprzednich edycji zostawiło po sobie trwały ślad: dzięki nim Poznań w czerwcu naturalnie staje się stolicą europejskiej kultury. Od 1991 roku Malta konsekwentnie poszerza swój zasięg. Początkowo stricte teatralny festiwal ewoluował w stronę wielowymiarowego wydarzenia interdyscyplinarnego, które organicznie łączy muzykę, taniec, film oraz literaturę, śmiało anektując miejskie place, podwórka i parki. Przez lata na maltańskich scenach pojawiali się artyści definiujący swoje epoki. Tegoroczna odsłona ma wszelkie predyspozycje, by zapisać się w historii jako jedna z najbardziej pamiętnych.

Od 2024 roku mecenat nad festiwalem sprawuje Dominika Kulczyk, która nadała wydarzeniu wyraźny wektor: ambitna sztuka dostępna dla każdego, ze szczególną troską o wzmocnienie kobiecego głosu.

– Program Malta Festival ma wspierać nas w drodze do równowagi, a ta wywodzi się z lepszego rozumienia siebie nawzajem. Cieszę się, że Malta Festival jest przestrzenią tej szansy – podkreśla mecenaska festiwalu.

Hasło „Za miłość!” pod jej egidą staje się manifestem i „jest zaproszeniem do głębokiej refleksji nad tym, co łączy nas ponad podziałami”. Konstrukcja tegorocznego programu gwarantuje, że każdy dzień przyniesie unikalne doświadczenia: od polskich premier spektakli krążących po najważniejszych europejskich scenach, przez powroty artystów nieobecnych u nas od dwóch dekad, aż po bezpłatne akcje plenerowe wylewające się poza mury tradycyjnych teatrów.

Teatr, który redefiniuje granice

Jednym z najważniejszych wydarzeń teatralnych tej edycji będzie polska premiera „Dystansu” – najnowszego spektaklu Tiago Rodriguesa, dyrektora artystycznego Festival d’Avignon, jednego z najważniejszych festiwali teatralnych na świecie. Akcja dramatu przenosi nas do roku 2077, w którym katastrofa klimatyczna podzieliła ludzkość między Ziemię a Marsa. Rozpięta między dwiema planetami relacja ojca i córki staje się osią intymnej, a zarazem politycznej opowieści o miłości, odpowiedzialności i rosnącej przepaści międzypokoleniowej. Spektakl, prezentowany dotąd w Madrycie, Barcelonie, Mediolanie i Atenach, w Poznaniu zaliczy swój jedyny polski przystanek (Malta Festival jest jednocześnie jego koproducentem).

– Prezentacja „Dystansu”, bardzo ważnego dla mnie spektaklu o niedopowiedzianej, formatującej relacji córki i ojca, włącza publiczność Malta Festival do refleksji nad jednostkowym doświadczeniem w kontekście globalnej zmiany. Odpowiedzialność za nią zaczyna się od pozornie najmniejszych jednostek, słów i gestów. Każdy z nas ma wpływ – podkreśla Dominika Kulczyk, mecenaska Malta Festival.

Drugą premierą przechwyconą prosto z międzynarodowego obiegu będzie „This resting, patience” Ewy Dziarnowskiej – polskiej choreografki mieszkającej w Berlinie. Jej trzygodzinny spektakl od momentu premiery w Sophiensæle uznawany jest za jedno z kluczowych doświadczeń współczesnej sceny performatywnej. Oklaskiwany w Bergen, Zurychu, Sztokholmie, Santarcangelo i Oslo, wreszcie trafi do Polski – pokazy zaplanowano na 27 i 28 czerwca w Słodowni Starego Browaru. Praca ma nowatorską formę instalacyjno-performatywną. Relacja między tancerkami a widzem budowana jest tu poprzez radykalną bliskość i uważność, całkowicie znosząc klasyczny model oglądania tańca z bezpiecznego dystansu. Wciąga i zachwyca.

Na unikalne, całodobowe doświadczenie zapowiada się projekt „The Second Woman” australijskiego duetu Nat Randall i Anny Breckon. Spektakl ten generował gigantyczne kolejki przed londyńskim Young Vic (gdzie grała Ruth Wilson) oraz nowojorską Brooklyn Academy of Music (z udziałem Alii Shawkat). Na Malcie przez pełne 24 godziny tę samą intensywną scenę spotkania dwojga ludzi na emocjonalnym zakręcie odegra sto razy Magdalena Cielecka. Za każdym razem u jej boku pojawi się inny partner, wybrany spośród stu mężczyzn w otwartym castingu. W kulminacyjnym momencie każdego aktu partner musi podjąć decyzję: powiedzieć „zawsze cię kochałem” lub „nigdy cię nie kochałem”. Widzowie mogą śledzić kolejne mikro-odsłony jedna po drugiej, obserwując, jak z każdą godziną nawarstwiają się psychiczne zmęczenie, napięcie i nowe znaczenia rodzące się z repetycji.

„Nigdy nie spędziłam 24 godzin na scenie” – wyznaje Magdalena Cielecka. „Nie zagrałam tej samej sceny 100 razy z setką partnerów w ciągu doby! To będzie wyzwanie aktorskie i kobiece, fizyczne i emocjonalne. Ekscytacja i ciekawość miesza się tu ze strachem i chęcią ucieczki. Ale podobno jestem aktorką od zadań specjalnych, więc to chyba coś idealnie dla mnie! Spróbuję sprostać”.

Na scenie zobaczymy również awangardowy duet CocoRosie, który zaprezentuje swoją audiowizualną operę-performans ze specjalnym udziałem Justyny Wasilewskiej.

„Widz może się swobodnie poruszać w przestrzeni spektaklu. Zapraszamy widzów, aby krążyli wokół akcji, muzyki i performerów, którzy dzielą z publicznością całą przestrzeń akcji. W tym przeżyciu Justyna Wasilewska, siostry Casady i zespół spektaklu nie mają przed widzem tajemnic” – zapowiadała na antenie TVN Agata Kołacz, dyrektorka programowa Malta Festival.

Dzieło to, inspirowane rytmem ośmiu faz księżyca i cyklami natury, bada relację człowieka z planetą. Światowa premiera odbyła się na festiwalu Transart w Bolzano we wrześniu 2025 roku, a w Poznaniu spektakl zostanie wystawiony 22 i 23 czerwca w Sali Wielkiej Centrum Kultury Zamek. To zarazem symboliczny powrót CocoRosie na Maltę – dokładnie po 20 latach od ich pierwszego koncertu w Polsce.

Wielkie muzyczne powroty i brzmienie jutra

Scena koncertowa Malta Festival to cztery intensywne wieczory na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich (od 25 do 28 czerwca), oferujące każdego dnia trzy pełnowymiarowe koncerty. Tegoroczny program muzyczny zdominowały legendarne powroty. Zach Condon przyjeżdża ze swoją formacją Beirut na Maltę po niemal dwóch dekadach. Po równie długiej przerwie w Poznaniu pojawi się Devendra Banhart, absolutna ikona nurtów freak folk i New Weird America. Te powroty – wliczając w to projekt CocoRosie – zamykają w ramach jednej edycji trzy całkiem odmienne artystyczne języki: od indie, przez freak folk, aż po konceptualną operę.

Drugi dzień koncertów (26 czerwca) zapowiada się na najmocniejszy wieczór elektro tego lata w Polsce. Na scenie spotkają się dwie artystki o światowej renomie: The Blessed Madonna – znana ze współpracy z Duą Lipą i Fred again.., której eklektyczne DJ sety błyskawicznie reagują na energię tłumu, oraz australijska didżejka i producentka HAAi, zdobywająca szturmem międzynarodową scenę klubową. Elektroniczny zestaw dopełni duet The Blaze, który zaprezentuje hipnotyzujący, powoli budujący napięcie DJ set.

W programie koncertowym wystąpią również: Benjamin Clementine – brytyjski wokalista, kompozytor i poeta, laureat prestiżowej Mercury Prize, budujący swoje niezwykle teatralne koncerty wokół charakterystycznego głosu barytonowego; MARO – portugalska multiinstrumentalistka, która globalną rozpoznawalność zyskała po Eurowizji 2022, a do Poznania przyjedzie z nowym albumem „So Much Has Changed”; a także duńska formacja Efterklang oraz brytyjski wokalista i gitarzysta Charlie Cunningham. Festiwal zamknie legenda indie-rocka: irlandzkie trio Two Door Cinema Club, z programem upamiętniającym 15-lecie albumu „Tourist History”.

Miasto jako scena

Malta od swoich początków wyprowadza sztukę bezpośrednio do miasta, a tegoroczny program plenerowy tylko to potwierdza. Bezpłatne spektakle przez cały tydzień będą zamieniać centrum Poznania w otwarty plan filmowy czy przestrzeń dla produkcji plenerowych z Belgii, Argentyny, Szwajcarii czy Nowej Zelandii, które łączy zbiorowe ćwiczenie z uważności. Na Placu Wolności zagoszczą spektakle nowego cyrku na wysokościach, silnie inspirowane światem natury. W tkance miejskiej niespodziewanie wybrzmią klasyczne arie operowe, a w gałęziach rozłożystych drzew rozegra się intrygujący spektakl norweskiego kolektywu Acting for Climate, który zaprosi widzów poza miasto na spektakl „Bark”. Rozgrywane w lesie przedstawienie łączy akrobatykę i taniec wertykalny z naturalnym krajobrazem, przypominając, że idealną sceną dla sztuki może być nie tylko plac miejski, ale również drzewa. W przypadku wydarzeń plenerowych jedynym biletem wstępu pozostaje ciekawość i chęć uczestnictwa.

Wśród kluczowych punktów tej sekcji warto wymienić podniebny pokaz tańca powietrznego „The Air Between Us”, w którym jednym z performerów jest artysta poruszający się na wózku inwalidzkim – to głęboka i piękna lekcja o przekraczaniu barier własnego ciała i definicji wolności. Z kolei argentyński performans uliczny „Efekty specjalne” ma ambicję zaangażować miejską społeczność, przekształcając centrum Poznania w żywy plan filmowy. Malta Festival konsekwentnie dba o to, by jego ekspansywny, mocny program był uzupełniany o doświadczenia otwierające na inne rozumienie świata.

Kino i Głosy Kobiet

Bezpłatny cykl Kino kobiet odbywać się będzie w Parku Starego Browaru i potrwa przez wszystkie siedem dni festiwalowych (od 22 do 28 czerwca). Wydarzenie to wykracza poza ramy klasycznego przeglądu filmowego – to przede wszystkim forum dyskusyjne, podczas którego seanse przeradzają się w wielogłosowe debaty o tematach najmocniej rezonujących we współczesnym świecie z perspektywy kobiet. W repertuarze znajdą się m.in. takie tytuły jak „Brat” w reżyserii Macieja Sobieszczańskiego z wybitną rolą Agnieszki Grochowskiej, czy „Przepiękne!” Katarzyny Priwieziencew. Szczegółowe nazwiska wszystkich zaproszonych twórczyń i aktorek pojawią się już niebawem na stronie malta-festival.pl.

Równolegle działać będzie cykl Głosy Kobiet – seria spotkań z pisarkami, których literatura przekracza granice kontynentów. Formuła prowadzona i kuratorowana przez Michała Nogasia ugości w tym roku dwie wyjątkowe autorki. Pierwszą z nich jest Samanta Schweblin – argentyńska gwiazda literatury, trzykrotnie nominowana do Man Booker International Prize, której głośna powieść „Bezpieczna odległość” została zekranizowana przez Netflix, a w czerwcu ukazuje się w Polsce jej najnowszy zbiór opowiadań „Dobre zło”. Drugim filarem literackiego programu będzie Tara K. Menon, adiunktka Uniwersytetu Harvarda, której literacki debiut został wydany w 34 krajach i już dziś zyskuje status jednej z najważniejszych powieści roku. Obie autorki po raz pierwszy spotkają się z polskimi czytelnikami właśnie w stolicy Wielkopolski.

Cykl literacki otworzy reżyserka filmowa Anna Jadowska, debiutująca w roli pisarki z książką „Dadzieja” – subtelną, prowadzoną z perspektywy młodej dziewczyny opowieścią o tym, co kruche. W ramach Głosów kobiet odbędzie się także unikalny Book Rave wokół książki „Bilans snów” Chimamandy Ngozi Adichie. To nowoczesny format wspólnego czytania i performatywnego doświadczania literatury, który zaciera granicę między sceną a publicznością, stawiając na bycie wewnątrz tekstu i wspólną obecność.

Wiele z tych wydarzeń, w tym spotkania w Klubie Festiwalowym oraz interwencje plenerowe, będzie całkowicie bezpłatnych. Malta Festival 2026 udowadnia, że jest czymś znacznie większym niż tylko pozycją w letnim kalendarzu kulturalnym. To szerokie, międzypokoleniowe zaproszenie do doświadczania tego, co w sztuce najcenniejsze: emocjonalnego wstrząsu, wzruszenia, autentycznego dialogu i miłości.