Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca ryczałt energetyczny – dodatek na częściowe pokrycie kosztów energii elektrycznej – w wysokości 312,71 zł miesięcznie. Świadczenie to przysługuje emerytom, rencistom oraz członkom ich rodzin posiadającym status kombatanta lub osoby represjonowanej. Ryczałt jest wolny od podatku i nie zależy od dochodu, a jego kwota podlega corocznej waloryzacji.
Podstawę wypłaty stanowi ustawa z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz osobach represjonowanych w czasie wojny i po jej zakończeniu. Od 1 marca 2025 r. obowiązuje stawka 312,71 zł miesięcznie. Celem dodatku jest zrekompensowanie rosnących kosztów zużycia energii w gospodarstwach domowych uprawnionych.
Kto może otrzymać ryczałt energetyczny?
Uprawnienie przysługuje m.in. kombatantom i innym osobom posiadającym status uprawnionych, żołnierzom zastępczej służby wojskowej kierowanym przymusowo do pracy (w tym w kopalniach, kamieniołomach, zakładach wydobycia rud uranu, batalionach budowlanych), a także wdowom i wdowcom po kombatantach oraz po przymusowo zatrudnianych żołnierzach – pod warunkiem pobierania emerytury lub renty.
Aby uzyskać świadczenie, należy złożyć formularz ZUS-ERK (dostępny w placówkach ZUS i na zus.pl) wraz z dokumentami potwierdzającymi uprawnienia. Kombatanci i osoby represjonowane dołączają decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wdowy/wdowcy – dokument potwierdzający status członka rodziny osoby uprawnionej. Żołnierze zastępczej służby – zaświadczenie z Wojskowej Komendy Uzupełnień; wdowy po takich żołnierzach – dokument wydany przez właściwy organ wojskowy.
Wniosek można składać w dowolnym momencie – przepisy nie wyznaczają sztywnego terminu. ZUS ma do 30 dni na rozpatrzenie kompletu dokumentów, a wypłata następuje najpóźniej w miesiącu po złożeniu wniosku.
Od decyzji ZUS przysługuje odwołanie – pisemnie lub ustnie do protokołu – za pośrednictwem jednostki, która ją wydała. Sprawę kieruje się do sądu okręgowego (sądu pracy i ubezpieczeń społecznych) w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie odwoławcze jest bezpłatne.
Dodatkowe formy wsparcia dla uprawnionych
Uprawnieni mogą korzystać także z innych świadczeń: dodatku kombatanckiego (330,07 zł/mies.), dodatku kompensacyjnego (49,51 zł/mies.), świadczenia dla żołnierzy zastępczej służby wojskowej (330,07 zł/mies.) oraz świadczenia dla osób deportowanych do pracy przymusowej (16,55–330,07 zł w zależności od miesięcy deportacji). Urząd do Spraw Kombatantów umożliwia także dofinansowania m.in. do aparatów słuchowych, leczenia uzdrowiskowego i rehabilitacji oraz pomoc finansową jednorazową lub okresową.
Rząd przyjął propozycję wskaźnika waloryzacji rent i emerytur na 2026 r., która zakłada co najmniej 4,9% podwyżki, co podniosłoby ryczałt energetyczny do 328,03 zł miesięcznie. Ostateczna wartość będzie znana w lutym 2026 r., po publikacji przez GUS danych o inflacji za 2025 r. i realnym wzroście wynagrodzeń.
