Waloryzacja emerytur, rent i innych świadczeń to dla wielu seniorów kluczowy moment roku. Jej celem jest utrzymanie realnej wartości świadczeń, które traciły na sile przez inflację. Choć podwyżki wejdą w życie dopiero w marcu, pierwsze szacunki są już znane. Według czerwcowego komunikatu Rady Ministrów wskaźnik waloryzacji na 2026 r. ma odpowiadać 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia, co przekłada się na wzrost świadczeń o 4,9 proc.
Minimalna emerytura
Co to oznacza w portfelach? Minimalna emerytura miałaby wzrosnąć z 1878,91 zł do 1970,98 zł brutto, czyli o 92,07 zł. Przy świadczeniu 2500 zł brutto miesięczna wypłata urosłaby do 2622,50 zł (o 122,50 zł więcej), a 3000 zł brutto podniosłoby się do 3147 zł. Dla części osób będzie to jednak „słodko-gorzki” scenariusz, bo nie każdy odczuje pełny efekt podwyżek.
Po pierwsze, znaczenie ma podatek dochodowy. Emerytury do 2500 zł brutto nie są opodatkowane. Po przekroczeniu tej granicy ZUS zaczyna potrącać zaliczkę na PIT. W praktyce nawet niewielka podwyżka może spowodować spadek kwoty netto od marca. W razie wątpliwości co do warunków opodatkowania warto skontaktować się bezpośrednio z ZUS.
Po drugie, rośnie składka zdrowotna, która wynosi 9 proc. podstawy wymiaru. Skoro brutto jest wyższe, automatycznie większa będzie też potrącana składka – część waloryzacji „zje” więc system.
Po trzecie, wzrost świadczenia może wypchnąć część seniorów poza progi uprawniające do dodatkowego wsparcia. Świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (tzw. 500+ dla seniorów) ma próg 2552,39 zł brutto. Kryteria pomocy społecznej wynoszą obecnie 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 823 zł na osobę w rodzinie. Podwyżka może więc ograniczyć prawo do tych świadczeń.
14. emerytura
Dodatkowo w 2026 r. znów wypłacana będzie „czternastka”, ale – w przeciwieństwie do „trzynastki” – obowiązują tu limity. Pełna kwota przysługuje przy dochodzie do 2900 zł brutto. Zadziała mechanizm „złotówka za złotówkę”: jeżeli emerytura 2900 zł wzrośnie o 4,9 proc., świadczenie wyniesie 3042,10 zł, a nadwyżka 142,10 zł obniży wrześniowy dodatek o dokładnie tyle.
Waloryzacja ma więc przynieść wyższe wypłaty brutto, ale u niektórych seniorów realny efekt będzie mniejszy z powodu PIT, składki zdrowotnej i progów dochodowych dla dodatkowych świadczeń. To sprawia, że marcowe przeliczenie może w części przypadków okazać się mniej korzystne, niż sugerują same procenty.
