Haczyk w systemie kaucyjnym. Nie wszędzie wykorzystasz bon

Kaucja – prosta idea, złożone zasady

Nowy system obejmuje plastikowe butelki, metalowe puszki i szklane butelki wielokrotnego użytku. Do ceny każdego napoju doliczana jest kaucja – 50 groszy za plastik lub puszkę, 1 zł za szkło zwrotne. Opakowania można oddać w sklepach, a automat wydaje bon o wartości kaucji. Paragon nie jest potrzebny.

W założeniu bon ma działać jak gotówka – można wymienić go na pieniądze w kasie lub wykorzystać do obniżenia rachunku. Tyle że nie każdy bon można zrealizować wszędzie. Istotny jest numer NIP sklepu, a nie logo nad drzwiami.

Jeden NIP, jeden bon, ale pojawia się problem

Sieci takie jak Biedronka, Lidl czy Kaufland mają wspólny numer NIP, więc bon wydany w jednym sklepie można wykorzystać w dowolnym innym punkcie w Polsce. To proste i wygodne rozwiązanie.

Inaczej jest w przypadku Żabki, która działa w modelu franczyzowym. Każda placówka to osobne przedsiębiorstwo, z własnym NIP. Oznacza to, że bon wydany w jednej Żabce można zrealizować tylko w tej konkretnej – bo to zobowiązanie wystawcy, nie całej sieci.

Z punktu widzenia prawa, wszystko jest w porządku: bon to dokument finansowy i musi być rozliczony przez ten sam podmiot, który go wystawił. Ale z perspektywy klienta to już spore utrudnienie.

Każdy bon można wykorzystać na dwa sposoby:

• wymienić na gotówkę przy kasie,

• lub użyć do obniżenia rachunku za zakupy.

Ważność bonu zależy od sieci. W Biedronce ma on obowiązywać co najmniej 30 dni, w Kauflandzie nawet 100. Po tym czasie traci wartość.

Choć system formalnie działa od 1 października, sklepy wprowadzają go stopniowo. Na półkach wciąż są napoje w starych opakowaniach, bez symbolu kaucji. Tylko te z odpowiednim oznaczeniem i nowym kodem EAN można oddać w butelkomacie.

Nie wszystkie sklepy są też technicznie gotowe. Część przyjmuje opakowania ręcznie, inne dopiero instalują automaty. W rezultacie konsumenci napotykają różne zasady i poziomy obsługi.

Niektóre sieci testują również wersje elektroniczne bonów przesyłane SMS-em lub zapisywane na kartach lojalnościowych, co dodatkowo komplikuje sytuację.

Co warto zapamiętać o systemie kaucyjnym?

• oddawaj butelki tam, gdzie robisz zakupy najczęściej.

• podróżujesz? Wybieraj duże sieci z jednym NIP – bon wykorzystasz w całej Polsce.

• sprawdzaj oznaczenia na opakowaniach. Nie każde nadaje się do zwrotu.

• nie czekaj z realizacją bonu. Ma on ograniczony termin ważności.

System kaucyjny to potrzebna zmiana, która ma sens ekologiczny i gospodarczy. Ale trzeba też pamiętać o ograniczeniach, np. takim, że bon z jednego sklepu nie działa w drugim. To nie wada idei, lecz efekt zderzenia prawa z praktyką. Dla ciebie może to być wskazówką, aby uważnie wybierać miejsca zakupów i zwrotu butelek.