Jadowity wąż z jeziora Taal i błyskawiczna ewolucja. To sprawka wulkanu

Jezioro Taal to niezwykły zbiornik usytuowany w kalderze powstałej po gigantycznej erupcji wulkanu Taal, do której doszło 100-500 tys. lat temu. W jego centrum znajduje się nadal aktywny wulkan, którego stożek tworzy wyspę na jeziorze. Erupcja wulkanu z 1965 r. spowodowała śmierć 5 tys. osób.

W styczniu 2020 r. miała miejsce erupcja, w efekcie której doszło do ewakuacji 45 tys. osób. Wszędzie znajdowało się sporo pyłów i popiołów, które wulkan wyrzucał. Mimo że Taal zaliczany jest do wulkanów aktywnych, jest porośnięty roślinnością, a jego okolice – zamieszkane.

Jezioro Taal było kiedyś połączone z morzem, lecz po erupcjach woda stawała się coraz mniej słona, jezioro odcięło się po jakimś czasie od oceanu. To doprowadziło do nieodwracalnych zmian w środowisku morskim i wpłynęło na jego mieszkańców.

Słodkowodny jadowity wąż

Wręgowiec słodkowodny występuje wyłącznie w jeziorze Taal na wyspie Luzon na Filipinach. To gatunek niezwykle rzadki i narażony na wyginięcie – nie wiadomo nawet dokładnie, ilu przedstawicieli ukrywa się w głębinach filipińskiego jeziora.

Jego przejście z życia oceanicznego, czyli z wody słonej do słodkiej, nastąpiło zaledwie ok. 300 lat temu.

Podobnie jak inni przedstawiciele rodzaju Hydrophis, wręgowiec słodkowodny jest wężem w pełni przystosowanym do życia w środowisku wodnym – posiada charakterystyczny spłaszczony ogon ułatwiający pływanie.

Wręgowiec słodkowodny jest jednym z dwóch znanych gatunków węży morskich, które występują niemal wyłącznie w słodkiej wodzie (drugi to laticauda crockeri). Wręgowiec słodkowodny to także gatunek bardzo młody, który wyewoluował dopiero w XVI w., a jego odkrycia i opisu dokonał prawdopodobnie jako pierwszy Carl Semper, niemiecki ekolog, który odkrył ten gatunek w połowie XIX w.

Ewolucja przez erupcję. Tak zareagowały węże

Wąż należy do podrodziny Hydrophiinae, do której zaliczane są i inne jadowite węże; zarówno morskie, jak i lądowe. To np. tajpan, czy wąż tygrysi.

Wręgowiec jest przykladem gada, który stosunkowo szybko zareagował na zmianę środowiskową. W jego przypadku to wulkan zdeterminował zmianę, przenosząc te przenosząc zwierzęta do świata słodkowodnego w ciągu zaledwie kilku stuleci.

Biolodzy podkreślają, że to zjawisko uwypukla kruchość wrażliwych ekosystemów. Gdy zwierzę występuje tylko w jednym miejscu, każde, nawet subtelne zaburzenie jego równowagi, może mieć ogromne konsekwencje.