Nawet jeśli wiemy, co Nawrocki zapowiada, to nie wiemy, jak będzie działał. Wiemy, że nie będzie jak Andrzej Duda, co jest niestety wyjątkowo marną pociechą.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Tym bardziej nie będzie jak Rafał Trzaskowski, gdyby ten wygrał wybory. Stanowi zupełnie nowe zjawisko na polu bitwy politycznej, bo wszyscy mają przekonanie — jedni obawy, inni nadzieję — że swoje bokserskie i kibolskie praktyki przeniesie do pałacu na Krakowskim Przedmieściu, a wrogów politycznych będzie traktował tak, jak traktował przeciwników w lesie na ustawkach, gdy walczył na gołe pięści.
Nikt jednak nie wie, czego naprawdę spodziewać się po Nawrockim, prócz tego że zrobi wszystko, by przyłożyć się do obalenia rządu Donalda Tuska. Ale jakim będzie zwierzchnikiem sił zbrojnych, jakim legislatorem i jakie będzie miał inicjatywy ustawodawcze, co zawetuje, a co podpisze, komu przyzna ordery, a komu prawo łaski, komu da polskie obywatelstwo, a komu odmówi — tak naprawdę nie mamy pojęcia. Czy będzie zależny od Nowogrodzkiej i Kaczyńskiego, czy też zerwie się z łańcucha i zbrata z Konfederatami? Po co mu Cenckiewicz jako szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego, którego w swoim „Alfabecie Nawrockiego” nowy prezydent nazwał „jednym z największych umysłów w Polsce”? Nawrocki pozostaje wielką tajemnicą, mimo setek tysięcy znaków wyklepanych na klawiaturach analityków i publicystów politycznych.
Dwie książki
Ale można czegoś się dowiedzieć o nim z książek, które napisał. Z dwu wydanych przez Nawrockiego w ostatnich latach książek – w tym jednej pod pseudonimem Tadeusz Batyr — wyłania się obraz człowieka o dwóch twarzach. I pojawia się pytanie: czy Nawrocki jest jak Tadeusz Batyr piszący o gangsterze Nikosiu, czy jak Nawrocki piszący o martyrologii i bohaterstwie narodu polskiego? Znając obie książki czuję, że prawdziwy jest Batyr, a Nawrocki jako autor propagandowego produkcyjniaka „Polska silna historią” jest udawany i zupełnie nieprzekonujący. Nawet jeśli zawsze był narodowcem, jeśli ciąży ku skrajnej prawicy, to pisząc drętwą książkę o traumatycznych doświadczeniach narodu polskiego, napisał ją zupełnie bez żarliwości i emocji, które by wskazywały, że w istocie są to dla niego tematy najważniejsze.
O ile książka Batyra jest wyrazem fascynacji trójmiejskim światem przestępczym lat 80, zmitologizowanym w tym trochę reportażu, trochę luźnej opowieści, to dzieło „Polska silna historią” pisane już było ewidentnie pod wybory prezydenckie i przypomina mozolnie odrobioną pracę domową przez ucznia sumiennego, ale pozbawionego polotu. „Polska silna historią” jest książką wpisującą się w narodową mitologię spod znaku PiS: martyrologia Polaków, zabory i powstania, odzyskanie niepodległości i jej utrata po II wojnie światowej, podziemie antykomunistyczne, bo przecież wyklęci są niezbywalnym elementem prawicowej narracji, stan wojenny i prześladowania Kościoła. To wszystko mogłoby być dawane w odcinkach w pismach Sakiewicza i Karnowskich, bo w najmniejszym stopniu nie wykracza poza prawicowo-narodowe dogmaty.
Batyr podziwiał Nikosia
Za to wybór pseudonimu, pod którym Nawrocki napisał „Spowiedź Nikosia zza grobu”, pozwolił ówczesnemu szefowi Muzeum II Wojny Światowej puścić lejce narracji, nie oglądać się na konieczność trzymania się reguł naukowych, jakie musiałby brać pod uwagę, gdyby pisał to jako zawodowy historyk pod swoim nazwiskiem. Ballada o życiu Nikodema Skotarczaka, najbarwniejszej postaci PRL-owskiego świata złodziei, okazała się wymarzonym tematem dla Nawrockiego, bo mógł w tej książce pokazać nawet swoje fascynacje literackie, chociażby pisarstwem Szczepana Twardocha czy nawet piosenkami Grzegorza Turnaua. A to już zupełnie nie mieści się w prawicowym kanonie sztuki.
Nawrocki jako Batyr pokazał, że nie jest zdystansowanym badaczem historii polskiej przestępczości czasów schyłkowego PRL-u i raczkującej III RP, ale wielkim fanem tamtego świata. Łobuzerski urok Nikosia, do którego lgnęły kobiety, który obracał się w elitarnym środowisku i czerpał z życia pełną garścią to coś, co Batyra wyraźnie podniecało.
Ale może najważniejszy jest inny wątek „Spowiedzi Nikosia zza grobu”, nie bezpośrednio związany z historią słynnego gangusa, ale z samym Nawrockim. Otóż Tadeusz Batyr w swojej książce bardzo chwalił pracę naukową Karola Nawrockiego, zaś Nawrocki promował książkę Batyra. To nie rozdwojenie jaźni, może prędzej niepohamowana miłość własna, ale najpewniej brak jakiejkolwiek przyzwoitości, którą choćby w podstawowym wymiarze powinien posiadać nie tylko prezydent, ale też naukowiec, dyplomowany historyk i dyrektor państwowych instytucji, jakimi są Muzeum II Wojny Światowej oraz Instytut Pamięci Narodowej. W drodze po sławę, a Nawrocki spragniony jest sławy jak początkująca gwiazda pop, nowy prezydent bardziej będzie celował w spektakularne afery, niż w obronę racji stanu. Przyzwoitość będzie ostatnim słowem, jakie przyjdzie na myśl najwyższemu urzędnikowi Rzeczpospolitej.
Wszystkie ciosy dozwolone
Jeśli prezydentura Nawrockiego będzie taka, jak „Spowiedź Nikosia zza grobu” to szykujmy się na fajerwerki i polityczną gangsterkę, ogólnopolskie zawody MMA, gdzie wszystkie ciosy są dozwolone. Jeśli zaś miałaby być jak „Polska silna historią” to czeka nas nudna, patetyczna, drętwa kadencja człowieka, który z wielkim bólem i wysiłkiem wciska się w format prezydencki, ciasny gorset protokołu dyplomatycznego, w którym Nawrockiemu będzie bardzo niewygodnie. I który będzie chciał rozerwać i zrzucić z siebie, by przywdziać bardziej mu pasujący strój. Nikoś nie nosił dresu, Nikoś był elegantem i ciągnęło go do świata filmu i ludzi sławnych. Zagrał epizod w filmie „Sztos” Olafa Lubaszenki, miał aspiracje do pławienia się w wielkim świecie. I jak się czyta książkę napisaną przez zwycięzcę wyborów prezydenckich, który dzisiaj obejmuje najwyższą funkcję w Rzeczpospolitej to widać, że Nawrocki jest człowiekiem, który Nikosiowi zazdrościł tego gwiazdorstwa w czasach, gdy o legendarnym klubie Trójmiasta zespół Lady Pank śpiewał: „U Maxima w Gdyni/znów cię widział ktoś/sypał zielonymi/mahoniowy gość”.
Nawrocki przyjął pseudonim, bo nie chciał pisać książki wyważonej, namalować obiektywnego obrazu podziemnego świata Trójmiasta, ale dać wyraz swojej fascynacji Nikosiem i tą epoką, gdy w Maximie, tuż przy plaży orłowskiej, gdzie dziś straszy ponura ruina klubu, można było marzyć o wielkim świecie i życiu w pogardzie dla reguł życia społecznego. W Maximie spotykali się pospołu przestępcy i gwiazdy popkultury, udając, że szara peerelowska rzeczywistość, czy siermiężność pierwszych lat wolności i tandeta wczesnego polskiego kapitalizmu nie istnieją.
Być złym chłopakiem
Bo Nawrocki, tak jak Nikoś, ma aspiracje daleko wykraczające poza bokserski ring oraz kibolskie naparzanki. W „Spowiedzi Nikosia zza grobu” bardzo wyraźne jest pragnienie wielkości, dokonania czegoś, co wyrasta nie tylko ponad szefowanie IPN-owi, Muzeum II wojny światowej, a nawet bycie prezydentem RP, tak jak rozumiemy prerogatywy i zarazem ograniczenia tej funkcji w systemie demokratycznym. Nikoś i jego kumple sami ustalali zasady, według których działali, tak jak Nawrocki nie da się spętać zasadami ograniczającymi jego władzę.
Gdybym miał na podstawie książki o Nikosiu przewidywać przyszłość prezydenta Nawrockiego, to obstawiałbym, że będzie chciał ten system prezydencki rozbić w drobiazgi i zagrać o całą władzę w Polsce. Być tym złym chłopakiem, którego wszyscy kochają za fason, a ci, którzy nie kochają to się śmiertelnie boją. Być budzącym postrach u wrogów, zwycięskim cesarzem Karolem Wielkim, ale i bohaterem ludowym, jak Nikoś.