„Nowa” jakość w polityce ma twarz bardzo doświadczonej działaczki lewicy. Joanna Senyszyn po trzech debatach została ponownie odkryta. Tym razem przez pokolenie Zet, które jej nie znało.
Rok 2004. Sejm, w którym wciąż teoretyczną przynajmniej większość ma lewica, debatuje nad realizacją ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. Joanna Senyszyn nie zostawia suchej nitki na przepisach przyjętych dekadę wcześniej.
Joanna Senyszyn: to nie jest twój Sejm
– Ustawa (…) jest powodem tysięcy dramatów kobiet. Dotyczy to zwłaszcza kobiet biednych, których nie stać na przerwanie ciąży w dobrych warunkach, a jeśli to robią, to kosztem poziomu życia swojego i swoich najbliższych. Kobiety zamożne nie mają oczywiście żadnych trudności z dokonaniem zabiegu przerwania ciąży. Wystarczy otworzyć jakąkolwiek gazetę, aby otrzymać pełną informację o możliwościach wykonania zabiegu przerwania ciąży. Według szacunków organizacji kobiecych w Polsce dokonuje się takich zabiegów od 150 tys. do 200 tys. rocznie. To bardzo prawdopodobne, ale nawet gdyby przeprowadzano 100 tys. zabiegów rocznie, to i tak dowodzi, że ustawa nie odgrywa żadnej pozytywnej roli. Jest to ustawa restrykcyjna, niehumanitarna, ingerująca w życie kobiet, ustawa, która poprzez karanie za przerywanie ciąży utrudniła biednym dostępność do zabiegu i sprawiła, że stał się on dużo droższy. Wbrew temu, co mówią zwolennicy tej ustawy, nie jest też ona wynikiem żadnego kompromisu. Nie może tu być mowy o żadnym kompromisie, ta ustawa została wymuszona przez Kościół, przez podporządkowaną mu prawicę. O jakim my tu mówimy kompromisie? Kobiety zostały zmuszone do przerywania ciąży w warunkach urągających podstawowym wymogom sanitarnym w tym zakresie, oczywiście, jeżeli są biedne, lub do płacenia grubych pieniędzy, jeżeli są bogate – grzmi posłanka.
Zaraz po tym wystąpieniu składa w Sejmie projekt ustawy o świadomym macierzyństwie. Artykuł 9 projektu „kobieta ma prawo do przerwania ciąży podczas pierwszych 12 tygodni jej trwania”. Kropka. Bez warunków. Artykuł kolejny „kobieta ma prawo do przerwania ciąży po upływie 12 tygodni w przypadku” i tu występują trzy warunki, które jeszcze do 2020 roku były jedynymi dopuszczającymi w Polsce terminację ciąży. Kiedy złożyła ten projekt ówczesny marszałek Sejmu Włodzimierz Cimoszewicz krzyczał na nią na sejmowym korytarzu: „nigdy więcej w moim Sejmie rozmowy o aborcji nie będzie”. Senyszyn odpowiada „to nie jest twój Sejm”, ale rozmowy o aborcji rzeczywiście nie ma. Jej projekt nie doczekał się nawet trzeciego czytania. Lewica bała się kolejnej aborcyjnej awantury przed wyborami. Przez 20 lat nic się nie zmieniło, a Senyszyn niemal to samo powtarza 20 lat później w Polskim Radiu.
– Musimy odróżnić prawo do aborcji od aborcji, która jest najczęściej wykonywanym na świecie zabiegiem medycznym. To ponad 50 mln zabiegów rocznie, z czego połowa nielegalnie. W Polsce jest duże podziemie aborcyjne, szacuje się, że to nawet ponad 100 tys. aborcji rocznie, a dostępność do bezpiecznej aborcji jest dla kobiet zamożnych, a więc brak prawa do aborcji do 12 tygodnia oznacza niedozwoloną w konstytucji dyskryminację kobiet ze względu na poziom zamożności […]. W tej chwili zakaz aborcji to wyraz hipokryzji, posłowie w niej tkwią – mówi.
Joanna Senyszyn rzuca wyzwanie
Senyszyn była jedną z barwniejszych postaci polskiego Sejmu, zanim ponownie odnalazł ją internet. Była w PZPR, a potem w czasie festiwalu Solidarności zapisała się do NSZZ i była w niej aż do połowy lat 90. A potem wróciła do lewicy, żeby startować do Sejmu. Ale nawet dla lewicy była chyba zbyt radykalna albo zbyt niepokorna. Kiedy lewica rządziła, nie weszła do gabinetu żadnego z premierów. Nie pełniła nigdy żadnej funkcji ministerialnej ani sejmowej. Za to bez zahamowań wchodziła na sejmową mównicę, żeby atakować każdego. Przeciwników: – Pisałam doktorat z ekonomiki rolnictwa na temat ekonomicznej efektywności tuczu trzody chlewnej. Dlatego znam się na świniach i właśnie dlatego nie dziwi mnie zachowanie marszałka Terleckiego i innych PiS-owców.
I swoich, jak wtedy kiedy swoim bardzo charakterystycznym głosem atakowała premiera Marka Belkę, który chciał skrócić kadencję własnego rządu, a co za tym idzie Sejmu.
– Panie Premierze! – obecny, mam nadzieję, chociaż duchem, bo niestety nie ciałem. (…) Czy to nie wstyd wmawiać Polakom, że lepsze są wybory w czerwcu, skoro pan premier doskonale wie, że jest to termin gorszy i niezgodny z Konstytucją? Czy warto mówić w tej sprawie jednym głosem z opozycją parlamentarną i zachwycać się częścią opozycji pozaparlamentarnej? Czy nie uczciwiej byłoby, zgodnie ze światowymi standardami, stać na straży konstytucji, być lojalnym wobec własnej partii, dzięki której jest pan premierem i której zawdzięcza pan karierę polityczną? Praktyka pokazuje, że mężczyzna zawdzięcza pierwszej żonie karierę, a karierze – drugą żonę. Czy w karierze politycznej warto iść tą drogą i zdradzać swoje zaplecze parlamentarne? Czy naprawdę uważa pan, że w kraju jest tak mało do zrobienia, że wystarczą na to tylko dwa miesiące i 5 maja misja rządu będzie wypełniona, jak powiedział pan przed chwilą w Fundacji Batorego? W swoim wystąpieniu zachęcał pan opozycję, aby wzięła się do roboty. I słusznie. Ja zachęcam do tego pański rząd. Też jestem profesorem ekonomii i wiem, że lepiej się pracuje, mając dłuższą perspektywą – więc do roboty, do jesieni – grzmiała z mównicy.
Rzucała wyzwanie każdemu niemal szefowi SLD. Chciała zastąpić Leszka Millera w fotelu przewodniczącego i wystąpiła przeciwko Czarzastemu. Ba, założyła własne SLD, kiedy to stare zmieniło się w Nową Lewicę. Jej SLD to Stowarzyszenie Lewicy Demokratycznej. Nie Sojusz.
W tej rozgrywce prezydenckiej ma taki status jak miał na przykład Adrian Zandberg w wyborach parlamentarnych 2015. Albo Stanisław Żółtek pięć lat temu. Chociaż jej doświadczenie i polityczna droga jest znacznie dłuższa niż ich, to dorosło całe nowe pokolenie, które jej nie zna, a jest na tyle barwna, że przyciąga zainteresowanie.
– Nie muszę robić takich numerów, żeby walczyć i w złym świetle pokazywać demokratycznego kandydata, bo przecież jestem antypisowska i wszyscy o tym wiedzą. Kiedy jeszcze Magda Biejat koszulę w zębach nosiła, ja już walczyłam o prawa osób LGBT i nie muszę tego udowadniać – mówiła Senyszyn w TOK FM.
Joanna Senyszyn chce mieć na kogo głosować
Internet jest pełen filmików z polityczką w roli głównej. Senyszyn jako mem, Senyszyn jako rolka, Senyszyn jako ikona. Występuje jako Imperatora Palpatine i jako Czarownica ze Śnieżki, ale chyba jej to nie przeszkadza. Wygląda na dość zaskoczoną swoją nagłą popularnością.
– Bardzo wielu młodych ludzi chce się ze mną fotografować, cieszą się, że mnie widzą. Dlatego teraz zawsze noszę ze sobą moje książki: „Prawa Zwierząt”, także „Zdeptaną Tęczę” o dyskryminacji społeczności LGBT, proszą o autografy a najlepiej na książce – opowiadała w WP.
W debatach mówi, że startuje, żeby mieć na kogo zagłosować. Raczej nie zdobędzie tym rzeszy wyborców, ale może wzbudzi wystarczająco duże zainteresowanie, żeby przyciągnąć kilku nowych.
