Wody Polskie coraz częściej sprawdzają sposób korzystania z wód podziemnych. Powodem jest rosnąca skala poboru poza ewidencją, szczególnie na terenach dotkniętych suszą. Przepisy pozwalają korzystać ze studni bez dodatkowych zgód, ale tylko do określonej głębokości i przy ograniczonej ilości pobieranej wody.
Bez pozwolenia można korzystać z ujęcia o głębokości do 30 metrów, o ile dobowe zużycie nie przekracza 5 m sześc. Przekroczenie jednego z tych limitów oznacza konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Studnia bez pozwolenia może oznaczać wysoką karę
Dane pokazują, że problem nielegalnego poboru wód podziemnych jest coraz częściej wykrywany. W 2025 r. wydano 4722 decyzje dotyczące takich przypadków, a w pierwszej części 2026 r. kolejne 1798. Łączna suma kar nałożonych w latach 2025–2026 przekroczyła 14 mln zł.
Za naruszenie przepisów grozi grzywna od 1000 do 7500 zł. W najpoważniejszych przypadkach możliwe są również areszt albo ograniczenie wolności. Odpowiedzialność może dotyczyć także osób, które nie wykonują obowiązków wynikających z decyzji o cofnięciu lub wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego.
Kontroli studni będzie więcej
Wody Polskie wskazują, że długie okresy bez opadów i wysokie temperatury ograniczają zasoby wód powierzchniowych. W efekcie coraz więcej osób sięga po wodę podziemną.
W 2025 r. niemal co piąta kontrola terenowa dotyczyła właśnie poboru wód podziemnych. W 2026 r. udział takich kontroli ma wzrosnąć do 25 proc.
Specjaliści z Państwowego Instytutu Geologicznego i Wód Polskich zwracają uwagę, że w niektórych częściach kraju ilość wody pobieranej poza ewidencją może stanowić nawet połowę wolumenu legalnie rejestrowanego poboru. Problem jest szczególnie widoczny na terenach objętych suszą rolniczą.
Kiedy potrzebne jest pozwolenie wodnoprawne?
Pozwolenie jest wymagane, jeśli głębokość studni przekracza 30 metrów albo pobór wody wynosi więcej niż 5 m sześc. na dobę. Dokument może zostać wydany maksymalnie na 30 lat.
Koszt wydania pozwolenia wodnoprawnego wynosi 330,07 zł, przy czym maksymalna opłata nie może przekroczyć 6372,27 zł. W określonych sytuacjach pozwolenie może zostać również cofnięte albo ograniczone, zarówno z odszkodowaniem, jak i bez niego.
