Klasa średnia na kempingu. „Spychana przez klasę wyższą coraz bliżej toalet”

– Mamy przyczepę podzieloną na trzy pokoje, do tego przedsionek, ale jednak to mała przestrzeń dla rodziny. Gotuje się na niewielkiej kuchence, później trzeba pozmywać. Trzeba opróżniać toaletę, robić pranie, potem je wysuszyć, co jest trudne, gdy pada deszcz. I wszędzie ten piasek – suchy z plaży, mokry na stopach po windsurfingu. Nanosi się i do przedsionka, i do przyczepy – mówi Joanna.

Będzie prawie ćwierć wieku, odkąd przyjeżdżają w to miejsce. Dawniej było tanio, później coraz drożej. Dawniej dominowały namioty, teraz przyczepy. Stoją jedna przy drugiej, rzędami. Najdroższe są miejsca w rzędzie pierwszym, tuż przy zatoce.

– Kiedyś tu do nas, na kemping w Chałupach, przyjechali znajomi, którzy wakacje spędzali w luksusowym hotelu w Juracie – wspomina pani doktor. Opowiadali, że oni na urlopie chcą być obsłużeni, a nie gotować, prać, sprzątać. Wydawało im się, że na kemping jadą ci, którzy chcą mieć tanie wakacje. Posiedzieli chwilę, zachwycili się, że można być tak blisko wody. Widok na zatokę bardzo im się spodobał. Gdy usłyszeli, że za postawienie przyczepy przy brzegu trzeba zapłacić 20 tys. zł, jęknęli.

– A nasz kemping wcale nie jest najdroższy. Tu są takie, w których za miejsce w pierwszej linii płaci się w tym sezonie już 35 tys. – mówi Joanna.

Nie ma wiatru

Gdy w ostatnim tygodniu czerwca szukam w Chałupach noclegu i znajduję przyczepę do wynajęcia, mówią mi, że mam cholerne szczęście. 400 zł za dobę. Przyczepa stoi blisko ubikacji. Wokół wyłącznie takie jak ta, która mi się trafiła: ustawione jedna przy drugiej. Odległości między przyczepami a toaletami są tak niewielkie, że gdy idę wziąć prysznic, boję się, czy nie uderzę drzwiami kogoś, kto akurat będzie chciał opuścić swoją przyczepę.

W nocy nie mogę zasnąć, w przyczepie gorąco. Budzę się o świcie zmęczona wdychaniem nagrzanego powietrza. Idę nad zatokę, bo słyszałam, że ci, którzy mają największą zajawkę na pływanie, wychodzą z deską krótko po wschodzie słońca. Jednak na zatoce pusto. Nie ma wiatru.

– Wczoraj też nie było wietrznie. Jutro ma być lepiej – mówią instruktorzy ze szkółki kitesurfingu. 12 h zajęć z instruktorem plus wypożyczenie sprzętu i pianki kosztuje u nich 1850 zł, ale gdy są takie dni jak dziś, że nie wieje, to nie mają co robić. Chyba że ktoś chciałby trochę teorii.

– Ile lekcji trzeba wziąć, żeby jakoś sobie radzić na wodzie? – pytam.

– 10, 12 indywidualnych i można pływać – zapewnia Piotr (w ubiegłym miesiącu skończył medycynę, od lat przyjeżdżał na Hel wyszaleć się na kajcie, w wakacje zarabia, ucząc innych). Lekcje biorą i dzieci, i dorośli, także tacy 50 plus. Nie wszyscy jednak są tutaj, żeby pływać.

– Szczerze? Jak patrzę na niektórych, to się zastanawiam, dlaczego tu przyjechali – mówi Piotr.

Ola (drugi rok psychologii) mówi, że od osób, które uczy, często słyszy, że nie ma w Polsce drugiego tak fajnego miejsca. Twierdzą, że tu uwalniają się od zmartwień.

– Z pewnością uwalniają się od pieniędzy – twierdzi trzeci z instruktorów, Kuba. Pochodzi z Czech, typ backpackera – dziś tu, jutro tam, wysmagany wiatrem, włosy w nieładzie. – Gdy przyjechałem do Chałup i zobaczyłem te przyczepy, pół metra jedna od drugiej, pomyślałem: zwariowali? To jakiś horror – mówi. Nienawidzi błądzić w tym labiryncie przyczep. W życiu nie chciałby tu spędzać urlopu. I już dawno by stąd wyjechał, ale się zakochał. I tak tu siedzi z powodu dziewczyny. – Mnie trzyma miłość. Ale co tu trzyma innych? – mówi. Wiatr raz jest, raz go nie ma, zresztą jednym na wietrze zależy, innym wcale, skoro nie przyjechali tu pływać.

– Nieraz się zastanawiałem, z jakiego powodu chcą tu być? Siedzą w tym ścisku, niewygodnie, bo jednak kemping to kemping. A wydają tyle, że można by za to spędzić wakacje w hotelu na Karaibach – mówi Kuba.

Mekka surferów

– Nie ma badań, które by pozwalały ocenić, jaki procent Polaków lubi Chałupy i za co – uśmiecha się dr Michał Lutostański, socjolog z Uniwersytetu Humanistycznospołecznego SWPS. Można tylko zgadywać, że wielu przyciąga klimat na poły subkulturowy. – Choć polskie wybrzeże pełne jest charakterystycznych miejsc: Władysławowo czy Mielno kojarzą się rozrywkowo, okolice Jantaru i Mierzeja Wiślana – rodzinnie, to nie ma drugiego takiego miejsca jak Chałupy. Nazywane mekką surferów, przyciąga tych, którzy chcą pobyć w takim klimacie – tłumaczy dr Lutostański.

– Dawniej to naprawdę była mekka surferów. Ale już nie teraz – mówi Wojtek, instruktor windsurfingu. Od kilkunastu lat w każde wakacje zarabia tu, dając wczasowiczom lekcje. Przygląda się im i temu, jak bardzo zmienia się to miejsce.

– Kiedyś to była polska Kalifornia. Ludzie na tym piasku okalanym wodą chcieli się napływać, wybawić i było jak w piosence Wodeckiego „Chałupy Welcome To, Bahama mama luz”. Aby pływać na desce, trzeba mieć cierpliwość i dużo czasu, żeby ustrzelić najlepszy warun, czyli odpowiedni wiatr, dobrą falę. Początkowo przyjeżdżali więc ci, którzy mieli dużo czasu, jacyś freelancerzy, którzy sobie tak poukładali robotę, żeby móc poczekać na warun. Albo backpackerzy, którzy nie musieli sobie niczego układać, tylko czekali na dobry wiatr. Luzacy, barwni, interesujący, chodzący cały dzień na bosaka, śmiejący się, palący blanty. Za nimi przyjechali ci, których zaciekawił powstający tu świat. Zaczęli zachęcać znajomych. I w ten sposób – poza surferami – trafiło tu mnóstwo randomowych osób, które nawet nie chcą wchodzić na deskę. Gdy chętnych zaczęło przyjeżdżać więcej, niż kempingi mogły pomieścić, musiało się skończyć wzrostem cen i tym, że namioty, za postawienie których nie można przecież zażądać 20 czy 30 tys., zaczęły być wypierane przez przyczepy. Teraz przyczepy wypierają przyczepy – starsze, kupowane za 50 tys. zł, ustępują miejsca nowszym, za niemal ćwierć miliona. Klasa średnia, która dawniej rozkładała się w pierwszym czy drugim rzędzie, jest spychana przez klasę wyższą coraz bliżej toalet – mówi Wojtek.

I dodaje: – Stoją tu najnowsze modele audi, bmw, ale też porsche, aventadory, maserati. Właściciele tych wygodnych wozów raczej nie chcą mieć niewygody. Są tacy, którzy wykupują dwa miejsca pod przyczepy, żeby mieć więcej przestrzeni. Budują tarasy przed przyczepą, na przyczepie. Wstawiają jacuzzi. Coraz więcej tu przyczep z elegancką łazienką, żeby nie trzeba było korzystać ze wspólnych toalet, z wygodną kanapą, podgrzewaną podłogą na wypadek, gdyby zrobiło się zimniej, zmywarką, pralką, telewizorem 50 cali.

Republika dzieci

– Nie mamy telewizora, nie korzystamy z komputera, czytamy, gramy w planszówki – mówi Joanna, która stara się z rodziną zachować klimat życia kempingowego. Przez wiele lat miała żal do męża, że wciąż tu przyjeżdżają. – Teraz widzę, że to były dobre lata – mówi. – Dobre, szczególnie ze względu na dzieci – tłumaczy.

Syn, jak jest wiatr, wstaje o piątej rano, bo sorry, fala nie poczeka. Później na chwilę o dziewiątej wpada na śniadanie i dalej na zatokę. Z kolei córka o dziewiątej już idzie prowadzić zajęcia, jest instruktorką windsurfingu, jak jest dobry wiatr, pracuje do 18.

– Cieszę się, że zdążyły się tu wychować – mówi Joanna. W jeszcze prawdziwych, kempingowych warunkach.– Jeżeli nie były akurat na lekcji windsurfingu czy kitesurfingu, to na rowerze, na trampolinie albo bawiły się w policjantów i złodziei. Nigdy nie trzeba było szukać dzieciom zajęć. To trochę dzieci z Bullerbyn. Takie 6— czy 7-letnie już nie trzymały się mamy, taty, tylko kolegów. Krążąc między przyczepami. Zdarzało się, że u jednej „cioci” dostały obiad, druga dała deser. U nas na kempingu nadal jeszcze jest ta atmosfera, można umówić się z rodziną z sąsiedniej przyczepy: ja teraz idę na jogę albo rower, zerknijcie na mojego Jasia. A później ja zerknę na ich dziecko – mówi.

Przez lata pozawiązywały się przyjaźnie. – Córka ma dwie koleżanki, z którymi spotyka się tu od urodzenia, rok w rok. Czekają do wakacji, żeby się tylko znów zobaczyć.

– Przyjeżdżałam tu z rodzicami i ciągnie mnie tu – mówi Martyna (ma 28 lat, pracuje w agencji rekrutacyjnej), co roku na kemping do Chałup przyjeżdża z przyjaciółkami. Teraz ona już z dzieckiem, one już z dziećmi. W przyczepie dwa na sześć, rząd drugi od drogi. Ciasno, żadne luksusy, a płacą 3 tysiące za tydzień. Przez sentyment, przez wzgląd na dawne, spędzone tu lata. – Mój mąż powiedział: to szaleństwo. On by nie brał w tym udziału – mówi Olga, przyjaciółka Martyny, prawniczka. Jej mąż nie może pojąć: 3 tysiące za taką ciasnotę? A to i tak jest mało, kolega im wynajął swoją przyczepę, policzył niedrogo.

Absurdy nowych czasów

– Tylko chyba dzięki temu, że są tu jeszcze ludzie, którzy przyjeżdżają od lat, którzy tworzyli albo przynajmniej pamiętają klimat dawnych Chałup, to miejsce ma w sobie jeszcze coś z tamtych czasów. Natomiast martwią mnie absurdy czasów nowych. Ci ludzie, którzy przyjeżdżają tu tylko poudawać surferów, bo nie zobaczysz ich na wodzie, ale pijących szampana Moët – mówi Wojtek.

– Mam nadzieję, że za jakiś czas będzie kontrtrend. Ludzie zorientują się, że jedyne, co osiągnęli, to zmienili fajne, surferskie miejsce w bananownię. Może zaczną się przenosić w inne miejsce, a zostaną tylko ci, którzy tu przyjeżdżali od dawna. I zaczną przyjeżdżać ci, którzy by chcieli tu być, ale teraz ich nie stać. Dojdzie nowa energia, a nie jeszcze większa kasa. Na razie ci, którzy chcą surfować, przenoszą się dalej, szukają nowych miejsc. Jeśli chodzi o sporty wodne, obiecująco wyglądają Żuławy Wiślane, Stara Wisła, okolice Elbląga. Te miejsca dopiero czekają na swój czas. Pierwsi będą tam ludzie z pasją i namiotem. Jak już rozniesie się, że tam robi się interesująco, za nimi przyjadą ludzie passatami, a później ci w Ferrari.