Brakuje ci lat pracy do emerytury z KRUS? W wielu przypadkach można doliczyć okres pracy w gospodarstwie rolnym sprzed 1983 r., nawet jeśli nie były wtedy opłacane składki. To szansa na uzupełnienie brakującego stażu i uzyskanie prawa do emerytury rolniczej. Kluczowe jest jednak spełnienie ustawowych warunków i odpowiednie udokumentowanie pracy na roli.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby dostać emeryturę z KRUS?
Emerytura rolnicza przysługuje rolnikowi lub domownikowi, który łącznie spełnia dwa wymogi: osiągnął powszechny wiek emerytalny (60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn) oraz podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez co najmniej 25 lat. To właśnie do tego wymaganego 25-letniego stażu KRUS może doliczyć także okresy pracy sprzed 1983 r.
Jakie okresy pracy wlicza KRUS do stażu?
Do okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu zaliczane są:
- lata ubezpieczenia społecznego rolników od 1 stycznia 1991 r.,
- okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983–1990,
- czas prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w nim po ukończeniu 16. roku życia przed 1 stycznia 1983 r.
To właśnie ten ostatni element jest często kluczowy dla osób, którym brakuje kilku lat do wymaganego stażu.
Praca w gospodarstwie przed 1983 r. a prawo do emerytury
Osoby pomagające po 16. roku życia w gospodarstwach rodziców lub dziadków jako domownicy przed 1983 r. nie były objęte obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym rolników – wprowadzono je dopiero od 1 stycznia 1983 r. Brak opłacania składek oznacza, że ten okres nie podnosi wysokości emerytury, ale jest uwzględniany przy ustalaniu samego prawa do świadczenia. Jeśli więc komuś brakuje lat do 25-letniego stażu, lata pracy w gospodarstwie sprzed 1983 r. mogą przesądzić o przyznaniu emerytury z KRUS, o ile zostaną potwierdzone.
Jak udokumentować pracę w gospodarstwie przed 1983 r?
W przypadku osób, które po 16. roku życia pracowały w gospodarstwie rodziców lub dziadków jako domownicy, a później przejęły to gospodarstwo, zwykle wystarcza złożenie w KRUS oświadczenia o pracy w tym gospodarstwie. Oświadczenie składa się pod odpowiedzialnością karną, a w wielu przypadkach dokumenty posiadane przez KRUS są wystarczające.
Czasem potrzebne jest dodatkowe zaświadczenie z urzędu gminy potwierdzające miejsce zamieszkania oraz istnienie gospodarstwa w danym okresie. Jeżeli gmina nie dysponuje odpowiednią dokumentacją, fakt pracy może zostać potwierdzony pisemnymi zeznaniami co najmniej dwóch świadków, które KRUS ocenia jako organ rentowy.
Przykład z praktyki KRUS
Na stronie KRUS opisano przypadek rolniczki urodzonej w 1963 r., która złożyła wniosek o emeryturę rolniczą w marcu 2025 r. Udało jej się udowodnić następujące okresy:
- 01.09.1979–31.12.1982 – praca w gospodarstwie rodziców; z powodu braku potwierdzonych składek okres ten nie wpływa na wysokość świadczenia, ale jest brany pod uwagę przy ustalaniu prawa do emerytury,
- 01.01.1983–31.12.2001 – zatrudnienie poza rolnictwem; dla osoby urodzonej po 31 grudnia 1948 r. ten okres nie jest uwzględniany przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej ani przy jej wyliczaniu,
- 01.03.2002–28.02.2025 – praca we własnym gospodarstwie rolnym, łącznie 23 lata.
Choć udokumentowany okres składkowy w gospodarstwie własnym wynosi jedynie 23 lata, rolniczka może otrzymać emeryturę z KRUS właśnie dzięki temu, że do stażu doliczono lata pracy w gospodarstwie rodziców przed 1983 r.
