Zbliżenia z PiS nie chcą partyjne doły, ale nie chce też góra na czele z samym Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem. Mimo kuszenia go stanowiskiem premiera w przyszłym rządzie z PiS.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Po wyborach prezydenckich w szeregach ludowców zapanował ponury nastrój. Popierany przez nich kandydat Trzeciej Drogi dostał poniżej 5 proc. głosów i przegrał na wsi — nawet z Grzegorzem Braunem. Zaraz potem rozpadła się Trzecia Droga, a pierwsze po tym rozpadzie sondaże nie dają PSL szans na samodzielne przekroczenie progu wyborczego. Wszystkie były kiepskie, ale zdarzały się też takie, które dawały ludowcom poniżej 2 proc.
Teraz nastroje się poprawiają, a to za sprawą rekonstrukcji rządu, która wzmocniła PSL — taki też przekaz poszedł w teren. Ludowcy dostali cztery ważne resorty. I to takie, które pozwolą im zdobywać głosy wyborców.
— Założyliśmy ciężką zbroję, teraz musimy pokazać, że damy radę ją nosić – mówi jeden z działaczy.
To dlatego Czesław Siekierski musiał stracić stanowisko
Szef PSL Władysław Kosiniak-Kamysz — minister obrony w randze wicepremiera — będzie nadal jak najczęściej pokazywał się Polakom jako ten dbający o nasze bezpieczeństwo. Powstał super resort energetyczny — na jego czele stanął Miłosz Motyka, który ma przekonywać Polaków, że to jemu zawdzięczają niskie ceny energii. Ludowcy utrzymali resorty infrastruktury i rolnictwa, chociaż ministra Czesława Siekierskiego wymienili na młodszego Stefana Krajewskiego, który ma teraz przyciągnąć do siebie rolników.
To była decyzja samego prezesa, który uznał że pora zawalczyć ponownie o tradycyjny rolniczy elektorat. PSL, kiedyś partia wybitnie prorolnicza, od lat bazująca na tym właśnie elektoracie stopniowo o nim zapominała, kierując uwagę w stronę miasteczek i średnich miast. W miejsce przez ludowców lekceważone weszło PiS, które od 2015 r. jest partią na wsi dominującą — zwłaszcza w starszym i socjalnym elektoracie. Z kolei ostanie wybory prezydenckie pokazały, jak skutecznie po serca i umysły młodych wiejskich wyborców sięgnęły Konfederacja i partia Grzegorza Brauna.
Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz i nowy minister rolnictwa Stefan Krajewski
Foto: Agnieszka Sadowska / Agencja Wyborcza
Teraz PSL chce ten błąd naprawić i wrócić do korzeni. Z naszych informacji wynika, że Kosiniak-Kamysz ma wkrótce przedstawić strategię tego powrotu i plan odzyskiwania wiejskiego elektoratu. Na pewno wykorzysta przypadające w tym roku 130-lecie istnienia PSL, by przypomnieć wszystkim o chlubnej historii tej najstarszej partii w Polsce. I dlatego fotel ministra rolnictwa musiał stracić Siekierski, za którego kadencji poparcie rolników dla PSL jeszcze bardziej spadło. Sami ludowcy mówią „szorujemy po dnie” i liczą, że nowy minister da nadzieję ludziom na wsi.
PSL na wsi. „Trochę mi ręce opadają”
To właśnie spadek poparcia w rolniczym elektoracie najbardziej teraz boli starych działaczy. Zwłaszcza zaś samorządowców w gminach wiejskich. To oni są najbardziej krytyczni wobec polityki centrali partyjnej, którą oskarżają o lekceważenie interesów wsi. – Zapatrzyli się na elektorat miejski, do tamtych się wdzięczyli, a nas porzucili. Czasem to aż lepiej się nie przyznawać, że ma się zieloną koniczynkę w klapie marynarki, bo ludzie strasznie się na nas wkurzają – mówi stary działacz PSL z Podlasia. — Ludzie chcą większych funduszy na modernizację gospodarstw i inwestycje w rolnictwo, a nie tylko na dopłaty. Liczyli tu na Siekierskiego i są zawiedzeni. Może ten nowy coś teraz załatwi, ale tylko najwierniejsi z wiernych jeszcze na to liczą.
Wójt jednej z małopolskich wsi: — Jestem wójtem od 15 lat, ludzie niby mnie szanują, ciągle od lat wybierają, ale kiedy przed tymi wyborami prezydenckimi namawiałem, by głosowali na Trzaskowskiego, to grzecznie słuchali, kiwali głowami, a potem prawie cała wieś poparła Nawrockiego. Sam już nie wiem, na ile logo PSL ma znaczenie na wsi. Trochę mi ręce opadają.
Doły PSL nie chcą z PiS i Konfederacją. A z PO? „Ludzie się boją Tuska”
Zaczęły się żniwa. Rolnicy mówią, że nie czas na politykę, kiedy co chwilę pada, trzeba łapać czas między deszczami, by zbierać zboże. Ceny są kiepskie, a do tego deszcze mogą spowodować, że ziarno będzie gorzej wyceniane. — To dziś jest na wsi najważniejsze, a nie polityka – mówią.
Kiedy pytam o możliwe sojusze, np. z PiS, słyszę, że teraz żadne nie wchodzą w rachubę. – Dostaliśmy ważne resorty, mamy chyba dobrych ludzi na ich czele, musimy się odbudować. Mamy dwa lata, by to zrobić. Ludzie tu na dole nie chcą żadnych kolejnych układów z innymi, już Hołownia się nam czkawką odbijał, a PiS czy Konfederacja nie wchodzą w rachubę – mówi działacz z warmińsko-mazurskiego.
To może z Platformą? – pytam.
— Ja osobiście mogę to sobie wyobrazić. Możemy zawrzeć jakiś układ, który da nam gwarancje niezależności, utrzymania nazwy, ale nie tak jak z Nowoczesną, która została wchłonięta. Ale ludzie się boją Tuska. Nie tak jak Kaczyńskiego, ale też. Moim zdaniem na razie nie zaakceptują żadnego sojuszu — odpowiada.
Kiedy zaraz po wyborach prezydenckich szefostwo PSL wypuściło do swoich działaczy ankietę z pytaniem, czy widzą dla siebie przyszłość wspólnie z PiS, prawie 80 proc. ludowców odpowiedziało negatywnie. I cały czas ludowcy mówią: kto się PiS-u tyka, ten znika.
Kaczyński nie chce powtórki z 2023 r., PSL — z 2018 r.
Ale Jarosław Kaczyński tak łatwo nie odpuści. Kaczyński po wygranej Karola Nawrockiego poczuł wiatr w żagle i teraz myśli o powrocie do władzy za dwa lata. Marzy o samodzielnym rządzeniu, ale na wszelki wypadek szuka współkoalicjanta. Nie chce powtórki sytuacji z 2023 r., kiedy PiS wybory wygrał, ale nie był w stanie stworzyć rządu, bo nie znalazł chętnego do sojuszu.
Teraz prezes PiS chce się zabezpieczyć i już od pewnego czasu politycy jego partii nie szczędzą ciepłych słów pod adresem PSL. Bo choć na horyzoncie pojawiła się Konfederacja, to dla Kaczyńskiego może być trudniejszym partnerem niż ludowcy. Upojeni ostatnimi sukcesami konfederaci mogą żądać zbyt wiele za wejście w koalicję z PiS i są bardziej nieprzewidywalni. Prezesowi pewnie się wydaje, że może ograć Kosiniaka-Kamysza.
Na razie potajemnie spotkał się z wicemarszałkiem Senatu Michałem Kamińskim z klubu PSL. Kiedy do opinii publicznej dotarły informacje o nocnym spotkaniu w domu Adama Bielana z udziałem Kamińskiego, politycy koalicji rządzącej nie kryli oburzenia, suflowano, że powinien on stracić fotel wicemarszałka. Marszałkini Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska wprost stwierdziła, że straciła do Kamińskiego zaufanie. Ale PSL, który go na to stanowisko rekomendował, rekomendacje podtrzymuje.
Kosiniak-Kamysz tłumaczy to wielkimi zasługami Kamińskiego dla ludowców. Chodzi o 2018 r., kiedy z sejmowego klubu PSL niespodziewanie przeszedł do PiS poseł Mieczysław Baszko. W PSL zostało wówczas zbyt mało parlamentarzystów, by mogli tworzyć klub, a to oznaczałoby duże osłabienie znaczenia ludowców w Sejmie, bo inne możliwości ma klub, a zupełnie inne koło poselskie. Ale chodziło też o osłabienie PSL na scenie politycznej. To mogłoby zostać odebrane jako sygnał, że partia tonie, skoro niektórzy już uciekają, i nie warto się jej trzymać. I wtedy na ratunek pospieszył właśnie Kamiński — dzięki temu, że przyłączył się do PSL, udało się utrzymać klub do końca kadencji, nikt już z niego odchodził. Kamiński przekonał, że mówienie o śmierci PSL jest zdecydowanie przedwczesne i warto jednak na tę partię nadal stawiać.
„Nie warto spotykać się z PiS”. Dni Kamińskiego w PSL są przesądzone
Na razie działacze PSL na ogół siedzą cicho, choć nieoficjalnie postępowanie Kamińskiego nazywają „skrajną głupotą”. A wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski, który jest też sekretarzem partii, zapewnił w TVN24, że Kamiński nie miał żadnych od nich pełnomocnictw, by w umieniu PSL rozmawiać z Kaczyńskim i Bielanem. — Nie warto spotykać się z PiS – powiedział wprost wicemarszałek.
Kosiniak-Kamysz wykorzystuje całą tę sprawę, by pokazać swoją niezależność od Tuska, że nie gra ślepo z drużyną Platformy, a jednocześnie, że jeśli ktoś mu pomaga, to on potrafi okazać wdzięczność i lojalność.
Ale losy Kamińskiego w PSL wydają się przesądzone. Pytanie nie brzmi czy, tylko kiedy ludowcy dokonają podmiany na fotelu wicemarszałka Senatu. Także dlatego, że nie ma w partii zielonego światła dla zbliżenia z PiS. Nie chcą tego partyjne doły, ale nie chce też góra na czele z samym Kosiniakiem-Kamyszem, mimo kuszenia go stanowiskiem premiera w przyszłym rządzie z PiS.
Problem w tym, że nie widomo, jaka jest dziś siła PSL. Chyba sami ludowcy tego nie wiedzą. Wynik 14,4 proc. głosów zdobyty w 2023 r. przez Trzecią Drogę i wprowadzenie do Sejmu 32 posłów przez Stronnictwo w gruncie rzeczy niewiele mówią o tej sile. Nie dość, że wsparli się głosami miejskiego elektoratu, który popierał Hołownię, to jeszcze wielu wyborców PO poparło taktycznie Trzecią Drogę, byle tylko wprowadzić ją do Sejmu.