Pracują, płacą składki, zakładają firmy i coraz więcej zarobionych pieniędzy wydają w Polsce. Prawie 900 tys. Ukraińców aktywnych zawodowo stało się ważną częścią polskiego rynku pracy. Równocześnie państwo stopniowo wygasza specjalne przywileje przyznane uchodźcom po wybuchu wojny. Wokół obecności ukraińskich migrantów narasta coraz więcej nieporozumień. Sprawdzamy, jak naprawdę wygląda ich wpływ na polską gospodarkę.
Trzy rzeczy, które musisz wiedzieć:
1. Ukraińcy napędzają polską gospodarkę
W Polsce pracuje 873 tys. obywateli Ukrainy. Pomagają oni uzupełniać braki na rynku pracy i zwiększają aktywność gospodarczą. Ich praca znacząco podnosi polskie PKB — to kilkaset nawet kilkaset miliardów złotych rocznie.
2. Więcej wpłacają, niż pobierają
Ukraińcy wpłacili do ZUS 13,3 mld zł składek w 2025 r. Jednocześnie wydatki na emerytury i renty dla wszystkich cudzoziemców były wielokrotnie niższe. Dane pokazują, że są ważnymi płatnikami systemu.
3. Przywileje dla uchodźców są ograniczane
Polska stopniowo wygasza nadzwyczajne formy wsparcia dla uchodźców. 800+, zakwaterowanie i dostęp do niektórych świadczeń są dziś bardziej uzależnione od pracy i legalnego pobytu. System coraz mocniej promuje samodzielność migrantów.
Ilu Ukraińców pracuje w Polsce?
W marcu 2026 r. w Polsce mieszkało 873 tys. pracujących obywateli Ukrainy w Polsce. To ponad 9 proc. więcej niż rok wcześniej.
Ile Ukraińcy wpłacają do ZUS, a ile z niego pobierają?
Obywatele Ukrainy wpłacają do polskiego systemu ubezpieczeń społecznych (ZUS) wielokrotnie więcej pieniędzy, niż pobierają z niego w formie emerytur i rent.
W systemie ZUS zarejestrowanych jest obecnie prawie 900 tys. obywateli Ukrainy pracujących legalnie w Polsce. Stanowią oni niemal 67 proc. wszystkich obcokrajowców odprowadzających składki w kraju.
W ubiegłym roku Ukraińcy wpłacili do ZUS 13,3 mld zł, a wszyscy obcokrajowcy — 21,5 mld zł. Osobom posiadającym obywatelstwo inne niż polskie, w grudniu 2025 roku wypłacono 27,4 tys. świadczeń emerytalnych i rentowych.
Przez cały 2025 r. ZUS na świadczenia dla obcokrajowców wydał 376,1 mln zł. To 0,094 proc. całkowitej kwoty świadczeń emerytalnych i rentowych.
Jaka jest wysokość emerytur i rent dla Ukraińców?
Na koniec 2025 r. kwota przeciętnej emerytury i renty dla cudzoziemca wynosiła 1,2 tys. zł miesięcznie. Średnia w Polsce w tamtym czasie wynosiła 4 tys. zł.
ZUS nie podaje tych danych według obywatelstwa, dlatego nie wiadomo, ile dokładnie wynoszą przeciętne emerytury i renty wypłacane Ukraińcom.
Jak praca migrantów wpływa na polskie PKB?
Dzięki legalnej pracy migrantów polskie PKB jest wyższe o około 5-10 proc. Szacuje się, że generuje to w gospodarce dodatkowe 300-400 mld zł. Ok. 70 proc. z tej kwoty zależy od pracy Ukraińców.
Co dzieje się z pieniędzmi, które zarabiają Ukraińcy?
Coraz większa część pieniędzy zarobionych przez Ukraińców pozostaje w Polsce i napędza krajową gospodarkę. Przekazy pieniężne (środki, które obywatel Ukrainy wysyłali z Polski do swojego kraju) spadły z około 4,5 mld (IV kwartał 2022) do około 1,6 mld zł (I kwartał 2026).
Czy Ukraińcy zakładają w Polsce firmy?
Budownictwo to najpopularniejszy sektor, w którym działa ok. 24 proc. nowych firm ukraińskich. Tylko ok. 1 proc. ukraińskich JDG zarejestrowanych w 2025 r. zostało zamkniętych w tym samym roku. 37 proc. nowych ukraińskich JDG zostało założonych przez kobiet.
Ilu jest Ukraińców w Polsce?
Na koniec 2025 r. w Polsce mieszkało 1,68 mln obywateli Ukrainy. To szacunkowe dane GUS.
Ile przestępstw popełniają Ukraińcy?
W 2025 r. na 1,68 mln obywateli Ukrainy odnotowano 17 027 przestępstw. To oznacza, że wskaźnik przestępczości wśród Ukraińców wynosił 10,1 na 1000 osób.
W ciągu ostatniego półrocza służby informowały o 180 zawiadomieniach o przestępstwach z nienawiści wobec obywateli Ukrainy przebywających w Polsce. To o 30 proc. więcej niż w analogicznym okresie przed rokiem.
Jakie prawa i obowiązki mają w Polsce Ukraińcy?
Proces wygaszania specjalnych uprawnień dla uchodźców z Ukrainy wynika z ustawy z 23 stycznia 2026 r., która weszła w życie 5 marca 2026 r.
Nowe przepisy stopniowo likwidują szerokie wsparcie socjalne, zachowując jednocześnie podstawową ochronę czasową i legalność pobytu.
Wjazd do Polski tylko z zaświadczeniem
W lipcu weszły w życie przepisy, zgodnie z którymi Ukraińcy, aby wjechać do Polski i innych krajów UE oraz otrzymać ochronę tymczasową, muszą posiadać zaświadczenie potwierdzające wyłączenie z mobilizacji wojskowej w swoim kraju.
800+ tylko dla pracujących
Ukraińskim rodzinom przysługuje świadczenie 800+, jednak jest ono przyznawane na innych zasadach niż Polakom. Wniosek wymaga spełnienia dodatkowych kryteriów, takich jak:
- potwierdzenie legalnego pobytu w Polsce,
- aktywność zawodowa,
- uczęszczanie dziecka do szkoły lub przedszkola w Polsce.
Aktywność zawodową rodziców ZUS weryfikuje na podstawie danych z systemów ubezpieczeniowych. Za aktywność zawodową uznawane są m.in.:
- praca na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia,
- pobieranie zasiłku dla bezrobotnych,
- prowadzenie działalności gospodarczej,
- pobieranie stypendium sportowego lub doktoranckiego,
- udział w szkoleniach ze stypendium.
Koniec darmowych noclegów
Od 1 lipca 2026 r. wygasł okres przejściowy dla ośrodków zbiorowego zakwaterowania, znacząco ograniczając krąg osób, które mogą korzystać z nich bezpłatnie.
Prawo do finansowania pobytu utraciły osoby z tzw. grup wrażliwych. Są to m.in. Ukrainki i ich dzieci powyżej pierwszego roku życia oraz osoby starsze, które pobierają polską emeryturę, nawet jeśli wynosi ona kilkaset lub kilkadziesiąt złotych.
W ośrodkach zbiorowego zakwaterowania nadal mogą mieszkać kobiety w ciąży, osoby z niepełnosprawnościami, emeryci niepobierający polskiej emerytury oraz osoby bez rodziny w Polsce.
Opieka zdrowotna nie dla wszystkich
Obywatele Ukrainy posiadający status PESEL UKR mają prawo do leczenia wyłącznie wtedy, gdy są ubezpieczeni, czyli pracują, prowadzą działalność gospodarczą albo są zarejestrowani jako osoby bezrobotne.
Pomoc medyczna w nagłych przypadkach, np. po wypadku, jest zawsze dostępna.
Ile ukraińskich rodzin korzysta z 800+?
Na początku 2026 r. ZUS informował, że wypłaca świadczenie 800+ około 150 tys. ukraińskich rodzin. Jednak, jak ustaliła „Gazeta Wyborcza”, od lutego do początku maja przyznano jedynie 50,5 tys. świadczeń. Wynika to z faktu, że tylko 117,5 tys. obywateli Ukrainy złożyło wnioski po 31 stycznia, czyli o 32,5 tys. mniej, niż było uprawnionych. Mniejsza liczba wypłaconych świadczeń wynika również niewydolność systemu przyjmującego, weryfikującego i oceniającego wnioski. Utknęło w nim ponad 50 tys. zgłoszeń od obywateli Ukrainy.
Kim są Ukraińcy, którzy przyjechali do Polski?
Co drugi zarejestrowany na podstawie ochrony czasowej obywatel Ukrainy to dziecko. Kobiety stanowią ok. 61 proc. tej grupy, natomiast wśród osób pełnoletnich aż 77 proc.
Średni wiek obywateli Ukrainy w Polsce wynosi 38,2 roku.
Z badań NBP wynika, że Ukraińcy w Polsce są dobrze wykształceni.
Gdzie w Polsce mieszkają Ukraińcy?
Obywatele Ukrainy osiedlają się chętniej w województwach z dużymi aglomeracjami miejskimi. Najwięcej z nich mieszka w województwie mazowieckim (22 proc. wszystkich Ukraińców przebywających w Polsce).
Źródła: www.gov.pl, www.zus.pl, www.nbp.pl, www.gov.pl, www.demagog.pl, www.isp.pl, www.sobieski.org., www.buisnessinsider.pl, www.money.pl, www.wyborcza.pl, www.bankier.pl
Grafiki i wykresy stworzyliśmy z wykorzystaniem narzędzi AI w oparciu o zebrane wcześniej dane.