— Często to wcale nie jest jakieś wielkie pragnienie śmierci, to jest nieumiejętność życia — mówi w podcaście Rachunek sumienia Nula Stankiewicz, autorka książki Nie pójdziesz tam ze mną. Życie po stracie.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że z nami jesteś!
Foto: Newsweek
Jej książka to cykl reportaży, autorka rozmawiała tak z rodzinami dzieci, które odebrały sobie życie, jak i specjalistami. Przyznaje, że „spotkała się z olbrzymim poczuciem winy rodziców”, zwłaszcza matek, bo częściej rozmawiała z nimi niż z ojcami. — To były osoby, które się mierzyły z ogromnym poczuciem winy, z olbrzymią samotnością, z ogromną stygmatyzacją, osamotnieniem. Mnóstwo emocji składa się na to, co odczuwały te rodziny po stracie — opowiada.
„To w tamtym domu, gdzie tamten się zabił…”
Współprowadzący Tomasz Sekielski zwraca uwagę, że odpowiedzialność za zdrowie psychiczne dziecka ponoszą nie tylko rodzice, ale również szkoła czy Kościół — zwłaszcza w małych społecznościach, w których to pod opieką tych właśnie instytucji dzieci mogą spędzać więcej czasu niż z rodzicami. A potem dyrektor szkoły „będzie udawał, że nie dochodziło do przemocy rówieśniczej”, a proboszcz — zasłaniał się liczbą wiernych. — Niedawno byłem w miejscowości, w której doszło do samobójczej śmierci dwunastolatka, i wszyscy udają, że nic się nie stało — relacjonował Sekielski. Ludzie nie chcieli o tym rozmawiać.
Stankiewicz: — Rozumiem to o tyle, że to jest temat tabu w tabu, że często nie mamy nawet narzędzi, żeby o tym rozmawiać, nie mamy języka. Sami naznaczamy choćby w ten sposób: A to w tamtym domu, gdzie tamten się zabił…
Wsparcie znaleźli w Kościele
Druga z gospodarzy programu Magdalena Rigamonti zwraca uwagę, że „Kościół też naznacza”, że z reguły nie chce robić pochówku samobójców.
Jednak Stankiewicz przekonuje, że według suicydologów „wiara i wspólnotowość religijna są silnym czynnikiem chroniącym przed zachowaniami samobójczymi”. Podkreśla, że część rodziców, z którymi rozmawiała, znalazła wsparcie właśnie w Kościele jako jedynej instytucji.
— Z jednej strony Kościół również szalenie naznaczał i stygmatyzował, nie chciał chować grzesznicy w poświęconej ziemi. Tak, oczywiście. Natomiast to się zmienia — podkreśla. Zwraca uwagę na zmiany w prawie kanonicznym, zgodnie z którym — mówi — „osoby, które popełniły samobójstwo, nie mogą być w pełni zdrowe psychicznie”: — Dlatego też nie można ich traktować jako grzeszników i wykluczać, naznaczać piekłem i karą.
„Czy w ogóle wiemy, czego młodzi doświadczają w sieci?”
Stankiewicz stroni od oceny. — Na pewno są pedagodzy, którzy coś przeoczyli, na pewno są rodzice, którzy czegoś nie zauważyli, i na pewno są księża, którzy nie pomogli. Ale czy możemy powiedzieć o sobie, że zawsze zwracamy uwagę na kogoś, kto siedzi i płacze na przystanku, albo kto podejrzanie się zachowuje na stacji metra? — pyta.
— Patrzymy w telefony — zwraca uwagę. — Mówimy o tym, że dzieci spędzają czas w internecie, a co robimy my, dorośli?
— Mówimy o tym, że dzieci z nami nie spędzają czasu, że więcej czasu spędzają w szkole, a co robimy z tymi dziećmi w domu? Dzieci nam uciekają, nie mamy w ogóle stycznych. Nie wiemy, co robią w sieci. Nie mamy pojęcia, my jako dorośli, czego one doświadczają w sieci. Więc zwalanie winy na Kościół, na szkołę, na małe środowisko… No możemy, tylko że to nie rozwiązuje nam problemu — podkreśla.
Stankiewicz nie potrafi wskazać historii, która zrobiła na niej największe wrażenie, każda jest inna, każda dramatyczna. Ale przywołuje jedną z nich: — Ta historia, która kończy tę książkę, historia Piotrka, który bardzo chciał, żeby można było ratować innych, sam skazując się na brak ratunku. On mówił: „Dla mnie już nie ma ratunku, ale ratujcie resztę!”. Kto ma ratować tę resztę?
Jeśli ty lub twój bliski potrzebujecie pomocy, możecie ją otrzymać, dzwoniąc na bezpłatne infolinie:
- Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży — 116 111
- Telefon wsparcia emocjonalnego dla dorosłych — 116 123
Czym jest „Rachunek sumienia”?
Kościół. Dla jednych skompromitowana instytucja cynicznie wykorzystująca religię jako narzędzie do zarabiania pieniędzy. Dla drugich opoka oraz źródło wszelkiego dobra i miłości. „Rachunek sumienia” to nie jest podcast tylko o Kościele. To podcast o ludziach, na których kariery, a czasem i na całe życie, wpływ miała (lub nadal ma) instytucja, jaką jest Kościół katolicki. Jeśli nie macie w sobie uczuć religijnych, koniecznie posłuchajcie. Jeśli je w sobie macie — posłuchajcie tym bardziej.