Nadchodzi rynek pracy, jakiego jeszcze nie widzieliśmy. „Praca nie będzie już tym, co robisz”

Ten nadchodzący reset społeczno-ekonomiczny opisała dosadnie Shaila Rana, członkini IEEE (The Institute od Electrical and Electronic Engineers) i profesorka cyberbezpieczeństwa na Purdue University Global.

— Przyszłość zbliża się do nas w bezprecedensowym tempie i na nowo definiuje lub kompletnie zmienia miejsca pracy jak i nasze role — powiedziała w wywiadzie dla „Newsweeka”.

Jej słowa opisują zachodzącą obecnie zmianę pokoleniową. W przypadku Pokolenia Alfa, wiele tradycyjnych zawodów może ustąpić miejsca nowym pozycjom, stworzonym w odpowiedzi na ewoluujące wyzwania cyfrowe, ekologiczne i społeczne.

Zmiany te mają znaczenie nie tylko dla Pokolenia Alfa, ale także dla decydentów, nauczycieli i rodziców. Jak oszacowano w raporcie Światowego Forum Ekonomicznego pt. The Future of Jobs and Skills, aż 65 proc. dzieci, które rozpoczęły naukę w szkole podstawowej w 2016 r., będzie przyszłości pracować w zawodach, które wtedy jeszcze nie istniały. Konsultowani eksperci uważają, że wiele z tych stanowisk nie powstało do dzisiaj.

Architekci etyki algorytmicznej

Shaila Rana przewiduje, że wraz z zakorzenieniem się sztucznej inteligencji w społeczeństwie, etyczne projektowanie stanie się kwestią pierwszoplanową, co otworzy drzwi do nowych możliwości zatrudnienia.

— W przyszłości może okazać się, że architekci etyki algorytmicznej staną się ważną grupą zawodową — powiedziała.

Specjaliści ci mieliby za zadanie audytować sztuczną inteligencję pod kątem stronniczości i przekładać wartości moralne na protokoły techniczne — jest to szczególnie ważne w czasach, w których algorytmy zaczynają wpływać na takie sfery naszego życia jak zatrudnianie, opieka zdrowotna, prawo czy polityka społeczna.

W przeciwieństwie do dzisiejszych konsultantów ds. etyki role te miałyby uprawnienia na poziomie inżynieryjnym, umożliwiając zatrudnionym aktywną ingerencję w projektowanie systemów.

Projektanci danych syntetycznych

Wraz z zaostrzaniem przepisów dotyczących prywatności na całym świecie, Rana przewiduje wzrost liczby projektantów danych syntetycznych. Ich zadaniem będzie wykorzystywanie modelowania statystycznego do tworzenia sztucznych zbiorów danych, które umożliwią szkolenie sztucznej inteligencji bez naruszania prywatności internautów.

Specjaliści ci będą łączyć wiedzę techniczną z etyczną dalekowzrocznością, aby zapewnić nam systemy AI uczące się na podstawie bezpiecznych i symulowanych rzeczywistości, a nie prawdziwych ludzkich danych.

Mediatorzy ekosystemu cyfrowego

W świecie, w którym wiele systemów sztucznej inteligencji współdziała jednocześnie, mediatorzy ekosystemu cyfrowego mają zapewniać interoperacyjność.

— Specjaliści muszą poruszać się po coraz bardziej złożonym skrzyżowaniu wielu systemów AI — dodał Rana.

Osoby te będą działać jako tłumacze i moderatorzy konkurujących ze sobą algorytmów.

Kreatywni projektanci AI

Przyszłość technologii immersyjnych przewiduje także Reza Rooholamini, dyrektor ds. nauki, sztucznej inteligencji i innowacji w CCC Intelligent Solutions.

— Generacja Alfa będzie płynnie posługiwać się sztuczną inteligencją — powiedział w rozmowie z „Newsweekiem” — To pokolenie będzie w stanie programować nowe systemy za pomocą głosu lub okularów AR czy VR.

— Podejrzewam, że Pokolenie Alfa będzie bardziej nastawione na sztuczną inteligencję, podobnie jak Pokolenie Z było bardziej nastawione na urządzenia mobilne. Powinniśmy spodziewać się większej liczby kreatywnych ról hybrydowych związanych z technologią, miejsc pracy skoncentrowanych na zrównoważonym rozwoju oraz karier związanych z cyfrowym zdrowiem lub rozszerzoną rzeczywistością (AR).

Oczekuje on wzrostu liczby stanowisk takich jak np. inżynier robotyki AI, a także zawodów związanych ze zrównoważonym rozwojem systemów sztucznej inteligencji, takich jak energooszczędni projektanci systemów i planiści infrastruktury kwantowej.

Kreatywność nie zostanie jednak odsunięta na bok. Rooholamini podkreślił znaczenie takich ról jak twórcy immersyjnych doświadczeń, którzy za pomocą sztucznej inteligencji będą w stanie wyprodukować film pełnometrażowy w ekspresowym tempie.

— Kreatywni projektanci AI mogą wykorzystać modele takie jak Sora od OpenAi do tworzenia filmów w ciągu godzin, a nie kilku miesięcy lub lat — dodał.

Praca na nowych stanowiskach może polegać także na tworzeniu spersonalizowanych rozwiązań zdrowotnych za pomocą rozszerzonej czy wirtualnej rzeczywistości i budowaniu systemów finansowych opartych na systemie blockchain.

Trenerzy długowiecznego stylu życia

Matt Britton, dyrektor firmy Suzy i wiodący ekspert w dziedzinie sztucznej inteligencji oraz trendów konsumenckich, postrzega zdrowie jako ważny aspekt przy tworzeniu nowych miejsc pracy.

— Postępy w biotechnologii i narzędziach zdrowotnych opartych na sztucznej inteligencji stworzą nową generację trenerów wellnes, którzy będą wykorzystywać spersonalizowane dane i modele predykcyjne, aby zadbać o zdrowie i wydłużyć nasze życie — powiedział w wywiadzie dla „Newsweeka”.

Ci trenerzy będą zarówno ekspertami w dziedzinie zdrowia, naukowcami zajmującymi się danymi, jak i strategami życiowymi. Na ich korzyść działają media społecznościowe, które mogą pomóc w budowaniu internetowych społeczności.

Trenerzy długowiecznego stylu życia będą też interpretować dane biometryczne, tworzyć plany żywienia i medytacji, zajmować się optymalizacją snu u klientów i pomagać im przeżyć dłuższe, bardziej produktywne życie, czym młodzi są obecnie zainteresowani.

Nowa filozofia kariery

Według Dimple Dimple Thakkar, założycielki SYNHERGY, przyszłość generacji Alfa to nie tylko nowe miejsca pracy — to także zupełnie nowa filozofia dotycząca kariery.

— System pękł. Co zrobi więc generacja Alfa? Wymieni dyplomy na kapitał reputacji — powiedziała „Newsweekowi”.

Kobieta przewiduje, że cyfrowe portfolio — obejmujące filmiki na YouTube i treści publikowane na mediach społecznościowych — będzie miało znacznie większą wagę niż tradycyjne CV.

— Pokolenie Alfa będzie używać sztucznej inteligencji tak, jak my używamy kalkulatorów — powiedziała — Praca nie będzie już tym, co robisz. Będzie polegać na tym, na kogo masz wpływ.

Wśród przewidywanych zawodów, które mogą pojawić się w przyszłości, Thakkar wymieniła m.in.:

• Architekt promptów
• Syntetyczny stylista osobowości
• Audytor stronniczości AI
• Programista cyfrowych społeczności
• Specjalista ds. wznowień cyfrowych/archiwalnych
• Inżynier zaufania obywatelskiego
• Projektant świadomości miejskiej
• Specjalista ds. interfejsów NeuroLens

Szkolenie maszyn

Kathleen deLaski, autorka książki „Who Needs College, Anymore”? i założycielka Education Design Lab, zwróciła uwagę na dostosowany do umiejętności pokolenia Alfa zestaw ról związanych z zarządzaniem sztuczną inteligencją. Wśród nich znaleźli się architekci informacji, kuratorzy botów i zwiadowcy fałszywych wiadomości.

Kobieta uważa, że każda z tych ról będzie wymagała wysokiego poziomu umiejętności cyfrowych i krytycznego myślenia — umiejętności nie tylko nauczanych w szkołach, ale zdobywanych poprzez wczesne i głębokie zaangażowanie w najnowsze systemy.

Pokolenie Alfa umie się zaadaptować

Dr Ja-Naé Duane, naukowiec behawioralny i członkini wydziału na Uniwersytecie Browna, podkreśliła, że prawdziwym atutem Generacji Alfa na rynku pracy jest ich zdolność adaptacji.

— Najważniejsze będą umiejętności, które dopiero rozwiną. Rozwiązywanie złożonych problemów, współpraca z inteligentnymi systemami i etyczne rozumowanie — powiedziała „Newsweekowi”.

Według niej, wśród nowych zawodów znajdą się:

• Projektant zachowań AI
• Programista biologii syntetycznej
• Kurator doświadczeń Metaverse
• Architekt influencerów AI
• Facylitator zdecentralizowanego zarządzania
• Analityk ds. adaptacji do zmian klimatu
• Rzecznik praw robotów
• Technik ds. neurointerfejsów
• Broker danych osobowych
• Projektant dziedzictwa cyfrowego

Każdy z tych zawodów odzwierciedla nie tylko wymóg zaawansowania technologicznego, ale także fundamentalną zmianę wartości — w kierunku zrównoważonego rozwoju, tożsamości i odporności.

Edukacja wciąż będzie ważna

Przygotowanie Pokolenia Alfa do przyszłego rynku pracy będzie zależało nie tylko od zdolności adaptacyjnych, ale także od edukacji.

Badanie McCrindle Research wykazało, że pokolenie to będzie miało bezprecedensowy dostęp do informacji i formalnej edukacji. Szacuje się także, że połowa przedstawicieli generacji Alfa uzyska dyplom uniwersytecki — w kontraście do Pokolenia Z, którego przedstawiciele coraz częściej uważają, że studia to strata czasu.

Ich cyfrowa biegłość i ekspozycja na sztuczną inteligencję od najmłodszych lat może stawiać ich w wyjątkowej pozycji, w której będą jako generacja projektować przyszłość rynku pracy, a nie tylko w niej uczestniczyć. Ale istnieją jeszcze inne prognozy.

Wraz ze zmieniającym się podejściem do tematów takich jak elastyczna praca, cyfrowi nomadzi i naprzemienne ścieżki kariery spopularyzowane obecnie wśród Pokolenia Z, może okazać się, że pokolenie Alfa nie chce pracować w ogóle — przynajmniej w tradycyjnym rozumieniu tego terminu.

— Istnieją odważne prognozy. Za 20 lat praca może stać się przestarzałą koncepcją — powiedziała Thakkar — Zamiast tego ludzie mogą mówić o misji, reputacji czy ekosystemach. Brak bezpiecznego zatrudnienia może okazać się dla nich czymś dobrym. Prawdziwą wolnością.

Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.