Nie jest łatwo się do tego przyznać. Szacuje się, że w Polsce uzależnionych są dwa miliony

– Najgorszą torturą jest brak snu. A z pierwszym mężem nigdy nie mogłam zasnąć, musiał być seks, kilka razy z rzędu. Mówię: seks, ale to były gwałty. Gwałcił mnie raz za razem. Teraz już wiem, że w wielu związkach jest tak, że jedno ma problem i wciąga drugie. Razem tkwią w uzależnieniu, do tego biorą narkotyki, po których można mieć więcej jeszcze bardziej brutalnego seksu. Razem oglądają pornografię, i to takie rzeczy, że jak raz się to zobaczy, to już nie odzobaczy – mówi Klementyna (zgodziła się na rozmowę pod zmienionym imieniem). Należy do Wspólnoty SLAA – Anonimowych Uzależnionych od Seksu i Miłości. Mają mityngi w wielu miastach. W Krakowie – wejście przez biuro parafialne schodami w dół. W Gorzowie salka z prawej strony od kościoła. Białystok – świetlica przy kościele. Toruń – z tyłu domu zakonnego…

Nie jest łatwo zdobyć się na odwagę i przyjść, przyznać się do seksoholizmu.

– Idziesz, jak już jesteś na dnie i zostaje ci tylko to. Albo samobójstwo – mówi Klementyna.

– Na mityngi jeździ się zazwyczaj do innego miasta, żeby tylko nie pokazać się w swoim, bo ktoś mógłby cię rozpoznać. Albo ty kogoś, kogo zaliczyłaś na jakiejś imprezie, w toalecie, może w jego samochodzie. Albo gdzieś na grupówce – czyli w mieszkaniu, w którym był seks grupowy. Na grupówkę idziesz, żeby – jak to się mówi – mieć dobre rżnięcie. Nie wiesz, jak mają na imię ci, którzy cię tam biorą trzy razy z rzędu. Kim są? Pewnie ktoś z nich to czyjś mąż albo ojciec – mówi Ewka (przed czterdziestką, singielka, lubi grupówki i dogging – seks z nieznajomymi w miejscach publicznych). Narzeka: – Już niemal wszystko w mieście kojarzy mi się jednoznacznie. Idę ulicą i myślę: o, w tej kamienicy, trzecie piętro. A później w tamtym bloku, kawałek dalej. Dużo jest takich adresów, gdzie kiedyś z kimś coś było. Przy tej stacji benzynowej, w tej galerii handlowej – opowiada Ewka.

Anonimowy

– Kto może bez przerwy myśleć o seksie? Szukać okazji? Oglądać porno? Kompulsywnie się masturbować? Utarło się, że uzależnienia mają najczęściej młodą męską twarz. O ile już dopuszczamy do siebie prawdę o tym, że są kobiety uzależnione od alkoholu, narkotyków czy zakupów, to że mogą być uzależnione od seksu, wciąż jest tematem tabu – mówi Agata Jankowska, autorka wydanej niedawno książki „SoberLife. Jak trzeźwieją kobiety”.

Tymczasem w wielu przypadkach seksoholiczki działają podobnie jak seksoholicy. Jeśli kompulsywnie się masturbują, zaczynają zaraz po przebudzeniu, po wejściu do łazienki, przed śniadaniem…

– Mężczyźni, jeśli w pracy ktoś ich wytrąci z równowagi albo coś zasmuci, idą ze smartfonem do łazienki, odpalają pornografię i po dwóch minutach wychodzą uwolnieni od napięcia. Uzależnione kobiety też mają swoje sposoby – nawet w czasie zebrania całego zespołu tak, że nikt nie zauważa. Mocno ściskają uda, rozchylają i znów ściskają – dochodzą do orgazmu bez stymulowania łechtaczki. A te kobiety, które cenią sobie cyberseks – nie przerywając pracy, wchodzą na portal erotyczny i na czacie piszą sobie cyberfabułę: co ja bym tobie zrobiła, co ty byś mi zrobił. Później – podniecone – wychodzą na chwilę do łazienki, rozbierają się szybko, robią zdjęcia i wysyłają mężczyźnie na drugiej stronie komunikatora. W zamian wysyła swoje zdjęcia. Jedna z moich pacjentek opowiadała, że w tydzień ma w telefonie kilkadziesiąt nowych penisów – mówi Andrzej Gryżewski, założyciel Instytutu Arte Vita, psychoterapeuta i seksuolog, autor „Sztuki obsługi waginy”.

Jest 11 podtypów uzależnienia od seksu. Kobiety dominują w typie pierwszym – kompulsywnie fantazjującym – i drugim – uwodzącym. Patrzą na kogoś i wyobrażają sobie, jak ta znajomość mogłaby się rozwinąć i do czego między nimi mogłoby dojść. Flirtują, angażują się w romanse. Bywa, że w wiele jednocześnie – opowiada Gryżewski.

Popularny wśród kobiet jest też typ trzeci – uzależnienie od seksu anonimowego. Szukają na jeden raz, nie chcą znać jego imienia, zapamiętywać twarzy. Im mniej o nim wiedzą, tym bardziej jest to podniecające.

– Znam kobietę, która każdego lata jeździ nad morze tylko po to, żeby w czasie spaceru po plaży, pójść z przypadkowym mężczyzną na wydmy i zaliczyć z nim – jak sama mówi – szybki numerek. Następnego dnia ma na wydmach już kolejnego mężczyznę – opowiada seksuolog.

W wielu miastach są takie miejsca, jak nadwiślańskie zarośla na tyłach Centrum Olimpijskiego na warszawskim Żoliborzu, gdzie można spotkać osoby, które szukają okazji. – Są dni, że tam stoi samochód przy samochodzie, to wygląda trochę, jak kino letnie. Można zobaczyć, w ilu samochodach drzwi się otwierają, ktoś się masturbuje, ktoś się do niego dosiada, później wsiada do kolejnego auta – mówi Andrzej Gryżewski.

Seks – narzędzie przetrwania

Szacuje się, że w Polsce kobiet i mężczyzn uzależnionych od seksu może być przynajmniej 2 mln. Amerykańskie Towarzystwo Problemów Seksualnych (American Sexual Health Association) przyjmuje, że w USA seksoholizm dotyczy od 10 do 15 proc. populacji.

Na leczenie trafiają nieliczni, zdecydowanie częściej mężczyźni.

– W kobietach jest dużo więcej niż w mężczyznach lęku, poczucia winy, wstydu. Jak długo się da, nie zgłaszają się na terapię, udają, że nie mają problemu – mówi psychoterapeutka Natalia Smogulecka z Ośrodka Terapii Uzależnień i Współuzależnień Radzimowice w Szklarskiej Porębie. To pierwszy ośrodek, który przygotował program dla osób chcących wyjść z seksoholizmu.

Kobiety – jak już się zgłoszą – to często maskują powód. Mówią, że mają depresję, problem z alkoholem. Dopiero później wychodzi na jaw, że też z nałogowym oglądaniem pornografii albo kompulsywną masturbacją, uzależnieniem od przygodnych kontaktów albo seksu masochistycznego. Okazuje się, że właśnie to było pierwsze.

– Zaczęły pić, żeby poradzić sobie z uczuciem pustki, odrętwić się, odciąć emocjonalnie. A w końcu rozwinęła się depresja. Taka była kolejność – tłumaczy Natalia Smogulecka.

– Bardzo trudno powiedzieć: „jestem uzależniona od seksu”, „pociąga mnie przemoc”, „czuję podniecenie, gdy oglądam gwałt” – tłumaczy Gabriela Flig, psycholog, psychoterapeuta, założycielka Ośrodka Terapii Uzależnień Kobiet im. Matki Teresy z Kalkuty w Międzyrzeczu Górnym. Trafiają tu tak zwane wysoko funkcjonujące, często na kierowniczych stanowiskach, przerażone, jak mogły się tak uzależnić. – U trzech czwartych praprzyczyną jest trauma z dzieciństwa, nadużycie seksualne ze strony ojca lub dziadka, czasami brata albo kuzyna. Przy czym najczęściej był brak reakcji ze strony matki, wręcz karcenie: „zmyślasz”, „ubzdurałaś sobie” – mówi Gabriela Flig.

Gdy dorastają, seks staje się podstawową strategią radzenia sobie w życiu. – Narzędziem przetrwania, rozładowywania napięć, uśmierzania bólu, uciekania od rzeczywistości, bezradności. Ale narzędziem władzy i kontroli – tłumaczy Natalia Smogulecka.

– Niektórym się wydaje, że nie ma nic przyjemniejszego niż uzależnienie od seksu. Mówię wtedy: „Przyjemne to jest jedynie uzależnienie od oddychania. Od seksu to się spada na dno z mułem, zsuwasz się i nie masz się czego złapać” – twierdzi Klementyna.

To, co wystarczało na początku, z czasem już nie wystarcza. Trzeba nowych bodźców, dłuższych ciągów masturbacyjnych.

– Aż trudno uwierzyć, co kobiety są sobie w stanie włożyć w waginę podczas masturbacji. To albo przedmioty domowego użytku, albo znalezione w lesie. Do tego masturbacja jest brutalna, bo z czasem już to, że osiągnęło się orgazm, nie wystarcza, wciąż jest napięcie, więc kobieta masturbuje się i masturbuje, aż się porani, uszkodzi – tłumaczy Natalia Smogulecka.

– Chciałyby doświadczyć przyjemności, tymczasem orgazmy są z domieszką rozczarowania, smutku, żalu, gniewu do siebie, że się tak wkręciły – mówi Andrzej Gryżewski. A wykręcić się z tego, uwolnić same nie potrafią. Wizja, że tak już będzie do końca życia, że nie wyjdą z tej klatki i że to wszystko jest tak upokarzające, bezsensowne, trudne, powoduje, że pojawiają się myśli samobójcze. Że uwolnić się z tego, odłączyć, odciąć, można tylko, kończąc ze sobą.

Przez okno

– Widząc swoje odbicie w lustrze, widziałam potwora – mówi Klementyna. Gdy trafiła na pierwszy mityng wspólnoty Anonimowych Uzależnionych od Seksu i Miłości, była po tak wielu nieprzespanych nocach, gwałtach, że nie chciało jej się żyć. – Przestałam wychodzić z domu, z kimkolwiek rozmawiać – opowiada.

– Osoba uzależniona od seksu nie ma już żadnych zainteresowań poza seksem – tłumaczy Andrzej Gryżewski. – Gdy pytam pacjentkę, czym się dawniej interesowała, mówi, że jeszcze pięć lat temu chodziła do teatru, na jogę, tańce, biegała, jeździła na rowerze. Jej życie było atrakcyjne. Teraz, w fazie czynnej uzależnienia, życie wypłowiało, wyblakło – tłumaczy.

– Kto nie wie, co to znaczy być uzależnionym od seksu, tylko sobie o tym poczyta, nie zrozumie tego, w czym tkwimy. Gdy wychodzimy z tej naszej piwnicy, próbujemy udawać, że żyjemy jak inni. Nie bełkoczemy, nie zataczamy się, nie rzygamy, więc nie widać, jaki mamy problem – mówi Klementyna.

Gdy w końcu zebrała się w sobie i poszła na pierwszy mityng SLAA, zaczęła lepiej rozumieć, co się z nią dzieje. Zobaczyła tam osoby w podobnym stanie, wpędzone przez seks w anoreksję – jak nie bytową (odmawianie sobie kupienia czegokolwiek, bo na kogoś tak beznadziejnego, szkoda pieniędzy), to towarzyską (odcięcie się od dawnych znajomych) albo emocjonalną. – Okazało się, że ja zapadłam na każdą z możliwych. Ale najczęściej dopada ludzi emocjonalna. Jest najgorsza. W tym typie anoreksji może być wszystko: masturbacja, podglądactwo, ekshibicjonizm, seks z przedmiotami, zwierzętami, nekrofilia. Tu nie ma żadnych uczuć. Bardzo często, gdy ktoś pierwszy raz przychodzi na mityng i mówi, że u niego problemem jest tylko pornografia i masturbacja, to później okazuje się, że pod spodem jest anoreksja emocjonalna. Nie ma żadnej emocjonalnej relacji z drugim człowiekiem. Nawet ze sobą. Nie lubi siebie, więc może siebie ranić – mówi Klementyna.

Natalia Smogulecka tłumaczy, że każdy przypadek to realne cierpienie, często wręcz obrzydzenie do siebie. – Chociaż tak jak w każdym uzależnieniu część wchodzi na taki poziom zaprzeczenia, że mówi: „w sumie to przecież nic takiego, dobrze się bawię”.

I szuka coraz silniejszych doznań, podnosi poprzeczkę. Decyduje się na ryzykowne doświadczenia. Umawia się z nieznajomymi na tak ostry seks, na jaki wcześniej się nie decydowała. Później okazuje się, że gdy chce to przerwać, nie może, jest przetrzymywana, wykorzystana w sposób, na jaki nie chciała się godzić. Czasami to jest właśnie ten moment, w którym obiecuje sobie, że pójdzie na terapię – mówi Smogulecka. Gdy osoby uzależnione od seksu zgłaszają się na leczenie, mają już za sobą wiele historii, o których wolałyby zapomnieć, w tym gwałty, aborcje, lata seksualnych nadużyć, przesuwania granic i narażania się na coraz groźniejsze sytuacje.

Musi zdarzyć się coś, czego już nie były w stanie dźwignąć. Ktoś posunął się wobec nich za daleko albo one same za daleko zaszły – zaczęło je podniecać coś, co jest już zbyt perwersyjne, chore, niebezpieczne.

Tak jak stało się w przypadku Malwiny. Jeszcze niedawno widać ją było w mediach, opowiadała o swoim uzależnieniu, nie ukrywając nazwiska, mówiła: od 17. roku życia dużo seksu, bardzo dużo. Po całości, po bandzie. Bez zabezpieczeń. Pierwszą próbę wyjścia z uzależnienia podjęła, gdy miała 25 lat. Później był nawrót, i to intensywny. Ciągi imprezowe – od poniedziałku do poniedziałku, codziennie w klubie, żeby „wyrwać sobie mięso”, „żywy wibrator”, „żywe dildo”. I znów próba wyjścia. – Czułam się brudna, zużyta – mówiła. W mediach podpisywano ją: „zdrowiejąca seksoholiczka”. Chwaliła się, że wychowuje dwoje kilkuletnich dzieci, że ukończyła kurs instruktora terapii uzależnień, założyła fundację, która miała pomagać uzależnionym wyjść z uzależnienia, wspierać ich rodziny, szczególnie te z dziećmi.

Gdy chcę się umówić z Malwiną, żeby porozmawiać o jej fundacji i wychodzeniu z seksoholizmu, nie odbiera telefonu, nie reaguje na prośby wysyłane SMS-em, e-mailem. Wcześniej bardzo aktywna w mediach społecznościowych, teraz zniknęła. Okazuje się, że została skazana przez Sąd Rejonowy w Legnicy na rok ograniczenia wolności, prace społeczne i terapię. Stanęła przed sądem, bo zaczęła karmić swoje dzieci opowieściami o stosunkach kazirodczych, biła je, wyzywała.

Po ogłoszeniu wyroku tłumaczyła portalowi TuLegnica.pl, że przeraziło ją to, co zaczęła robić swoim dzieciom, i że zaczęła myśleć o nich, iż są seksowne. Gdy zbliżały się do niej i chciały się przytulać, jej ciało panikowało. Odpychała je od siebie, uderzała. Aż w końcu, żeby je przed sobą chronić, sama na siebie doniosła policji.