Rząd przyjął projekt nowelizacji Prawa budowlanego, którego celem jest ułatwienie i przyspieszenie realizacji inwestycji w Polsce. Proponowane zmiany obejmują zarówno inwestycje prywatne, jak i publiczne. Nowelizacja ma skrócić czas budowy, zmniejszyć koszty i ograniczyć biurokrację. Jeśli ustawa przejdzie cały proces legislacyjny, nowe przepisy mogą zacząć obowiązywać jeszcze w 2025 roku.
Budowa bez pozwolenia
Zgodnie z projektem, katalog obiektów, które będzie można budować bez pozwolenia, zostanie znacznie rozszerzony. W wielu przypadkach wystarczające będzie jedynie zgłoszenie inwestycji, a niektóre budowle będą mogły powstać bez żadnych formalności. Bez pozwolenia będzie można wznieść m.in. przydomowe schrony do 35 m², zadaszone tarasy do 50 m², zbiorniki na wodę opadową do 30 m³, baseny i oczka wodne do 50 m², mikroinstalacje wiatrowe do 3 m wysokości czy magazyny energii o pojemności do 20 kWh.
Nowelizacja przewiduje też ułatwienia dla rolników. Na gruntach siedliskowych będą mogli oni budować zbiorniki na wodę opadową bez konieczności uzyskiwania pozwolenia i bez projektu budowlanego.
Duże zmiany przewidziano także w zakresie energetyki rozproszonej. Mikroinstalacje wiatrowe i magazyny energii o określonych parametrach będzie można instalować bez zgłoszeń i bez pozwolenia. W przypadku większych urządzeń – do 12 metrów wysokości – konieczny będzie jedynie projekt architektoniczno-budowlany.
„Żółta kartka”
Projekt ustawy zawiera również mechanizm tzw. „żółtej kartki”. Dzięki niemu drobne odstępstwa od zatwierdzonego projektu nie będą skutkować natychmiastowym postępowaniem administracyjnym. Inwestor otrzyma ostrzeżenie i będzie musiał doprowadzić inwestycję do zgodności z projektem. Rozszerzono również zakres uproszczonego postępowania legalizacyjnego – będzie ono możliwe dla obiektów istniejących co najmniej 10 lat, nawet jeśli obecnie nie spełniają obowiązujących przepisów.
Przesunięto również obowiązek korzystania z elektronicznego dziennika budowy oraz cyfrowej książki obiektu budowlanego – nowy termin to 31 grudnia 2034 roku.
Projekt ustawy został przyjęty przez Radę Ministrów 10 czerwca 2025 roku. Obecnie trafi on do Sejmu, a następnie do Senatu i Prezydenta. W przypadku standardowego przebiegu prac legislacyjnych nowe przepisy mogą wejść w życie w ciągu najbliższych miesięcy. Rząd liczy na to, że nowelizacja znacznie usprawni procesy budowlane w całym kraju.
