Przepisy Kodeksu pracy zapewniają pracownikom w wieku przedemerytalnym szczególną ochronę. Co do zasady, w okresie 4 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego pracodawca nie może wypowiedzieć im umowy o pracę. Dla kobiet oznacza to ochronę od 56. roku życia, a dla mężczyzn od 61. roku życia. Jednak nawet w tym czasie prawo dopuszcza pewne wyjątki, w tym możliwość zastosowania wypowiedzenia zmieniającego.
Wypowiedzenie zmieniające
Wypowiedzenie zmieniające, opisane w art. 42 Kodeksu pracy, polega na przedstawieniu pracownikowi nowych warunków zatrudnienia – zarówno w zakresie stanowiska, jak i wynagrodzenia. Dokument musi być przekazany na piśmie i zawierać informację, że brak odmowy przyjęcia propozycji do połowy okresu wypowiedzenia oznacza zgodę na zmiany. Jeśli pracodawca pominie to pouczenie, pracownik ma prawo odrzucić nowe warunki aż do końca okresu wypowiedzenia. Odmowa przyjęcia oznacza rozwiązanie umowy po upływie okresu wypowiedzenia.
Zasadniczo pracowników w wieku ochronnym nie można obejmować wypowiedzeniem zmieniającym. Jednak art. 43 Kodeksu pracy przewiduje wyjątki. Pracodawca może wprowadzić nowe warunki zatrudnienia, jeśli:
- zmieniono zasady wynagradzania dotyczące wszystkich pracowników lub całej grupy, do której należy zatrudniony,
- pracownik utracił zdolność do wykonywania pracy, co potwierdza orzeczenie lekarskie,
- pracownik stracił wymagane uprawnienia konieczne do wykonywania zawodu.
Ochrona przedemerytalna
Dodatkowo, zgodnie z art. 42 § 4, pracodawca może powierzyć pracownikowi inną pracę bez wypowiedzenia zmieniającego, ale tylko na okres do 3 miesięcy w roku kalendarzowym. Warunkiem jest zachowanie dotychczasowego wynagrodzenia i dopasowanie obowiązków do kwalifikacji pracownika. Jeśli jednak zmiana miałaby być dłuższa lub wiązała się z obniżeniem płacy, konieczne jest formalne wypowiedzenie zmieniające.
Ochrona przedemerytalna ma na celu zapewnienie stabilności zatrudnienia osobom, które zbliżają się do wieku emerytalnego. Nie jest jednak absolutna – w sytuacjach uzasadnionych interesem zakładu pracy lub związanych ze zdrowiem i kwalifikacjami pracownika, przepisy dopuszczają możliwość modyfikacji warunków zatrudnienia.
