Od 56. roku życia nauczyciele mogą ubiegać się w ZUS o specjalne świadczenie kompensacyjne. To rodzaj wcześniejszej emerytury, podobnej do emerytury pomostowej, który pozwala zakończyć pracę przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Prawo do tego świadczenia przysługuje pedagogom zatrudnionym w szkołach i placówkach oświatowych, o ile spełnią wymagania dotyczące wieku i stażu pracy.
Świadczenie kompensacyjne
Świadczenie kompensacyjne przeznaczone jest dla nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych urodzonych po 1948 roku. Warunkiem uzyskania prawa do wypłaty jest praca bezpośrednio przed złożeniem wniosku w jednej z placówek wymienionych w przepisach. Są to m.in. publiczne i niepubliczne szkoły, przedszkola, młodzieżowe ośrodki wychowawcze i socjoterapii, ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze oraz placówki zapewniające uczniom opiekę poza miejscem zamieszkania.
Wiek wymagany do przejścia na to świadczenie stopniowo rośnie. W latach 2025–2026 kobiety mogą je uzyskać od 56. roku życia, a mężczyźni od 61. roku. W kolejnych latach granica ta podnosi się o jeden rok co dwa lata, aż do osiągnięcia 59 lat dla kobiet i 64 lat dla mężczyzn w 2032 roku. Niezbędny jest także 30-letni staż pracy, z czego co najmniej 20 lat w zawodzie nauczyciela w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowych zajęć.
Wysokość świadczenia
Kolejnym warunkiem jest rozwiązanie stosunku pracy z inicjatywy pracownika albo w wyniku określonych okoliczności, takich jak likwidacja szkoły, zmiany organizacyjne czy zmniejszenie liczby oddziałów. Świadczenie przysługuje również w przypadku wygaśnięcia umowy po sześciu miesiącach pozostawania w stanie nieczynnym.
Wysokość świadczenia kompensacyjnego oblicza się, dzieląc sumę zwaloryzowanych składek i kapitału początkowego zapisanych na koncie w ZUS przez średnie dalsze trwanie życia dla osoby w wieku 60 lat. Według danych ZUS w maju 2025 roku świadczenie kompensacyjne pobierało 10,8 tys. osób, a jego przeciętna wysokość wyniosła 4183,39 zł miesięcznie.
