Brytyjscy naukowcy, prowadząc badania na uniwersytecie, przypadkowo odkryli bardzo prosty sposób na zmniejszenie śladu węglowego i promocję zdrowszego odżywiania wśród studentów. Wystarczyła tylko jedna rzecz — zmiana kolejności dań w menu.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Podczas badań na Uniwersytecie w Bristolu zespół odkrył, że reorganizacja cotygodniowego menu na stołówce uniwersyteckiej doprowadziła do tego, że goście wybierali posiłki, których ślad węglowy był o około jedną trzecią niższy, a samo jedzenie zawierało mniej tłuszczów nasyconych.
Dania były jednak dokładnie takie same — po prostu podawano je w inne dni. Zespół zaplanował, aby mniej zdrowe i mniej przyjazne dla środowiska posiłki były podawane w te same dni — zestawienie ich ze sobą sprawiło, że były wybierane rzadziej.
— Wyniki są niezwykle ekscytujące, ponieważ pokazują, w jaki sposób zwykła zmiana struktury w cotygodniowych zestawach menu może pomóc milionom ludzi w dokonywaniu wyborów, które mają znacznie niższą emisję dwutlenku węgla i są zdrowsze — powiedział autor artykułu prof. Richard Martin.
— Skala korzyści, które wygenerowała nasza stosunkowo prosta interwencja polegająca na cotygodniowej zmianie menu bez zmiany samych potraw i przepisów, była naprawdę zaskakująca — powiedziała dr Annika Flynn. Twierdzi, że zwykłe zmiany nawyków żywieniowych mogą być dobre zarówno dla naszego zdrowia, jak i całej planety.
Pomysł był prosty: naukowcy w menu na ten sam dzień zaplanowali wysokowęglowodanowe i wysokotłuszczowe dania, takie jak kurczak po kijowsku i lasagna, zmuszając je do konkurowania ze sobą. W inne dni studenci mogli wybierać pomiędzy takimi daniami jak chili z soczewicy lub curry z kalafiora. Ta subtelna zmiana już w ciągu jednego tygodnia skierowała grupę w stronę zdrowszego odżywiania bez poczucia ograniczeń.
Ślad węglowy zmniejszony o ponad 30 proc.
Eksperyment, przeprowadzony we współpracy z zespołem cateringowym Uniwersytetu w Bristolu, wykorzystał dane dotyczące popularności posiłków do stworzenia „zoptymalizowanej” rotacji menu. Jedna z wersji zmniejszyła tygodniowy ślad węglowy wieczornych posiłków aż o 31,4 proc. a spożycie tłuszczów nasyconych o 11,3 proc. Inna zmniejszyła ślad węglowy o 30 proc., przy niższym spadku zawartości tłuszczu.
— Nasze zoptymalizowane menu zawierało te same 15 dań, które zostały po prostu zreorganizowane w różne dni, aby zwiększyć spożycie bardziej zrównoważonych, zdrowszych opcji — wyjaśnił współautor pracy, profesor psychologii eksperymentalnej Jeff Brunstrom.
Wydaje się, że studenci nie zauważyli zmiany i byli zadowoleni z posiłków. Naukowcy odkryli również potencjalne dodatkowe korzyści, takie jak zwiększenie spożycia błonnika o prawie 70 proc. i zmniejszenie zużycia wody o około jedną trzecią.
— Strukturyzacja menu pomagająca w dalszym promowaniu tego rodzaju dań jest korzystna dla obu stron — powiedział Alex Sim, szef kuchni uniwersyteckiej, przyznając, że wśród studentów coraz popularniejsze stają się dania wegetariańskie i wegańskie. — Ciężko pracujemy, aby te opcje były naprawdę smaczne i pożywne, więc wspaniale jest widzieć, że tak dobrze sobie radzą.
Badacze z Uniwersytetu w Bristolu swoimi odkryciami podzielili się z innymi uniwersytetami. Zespół twierdzi także, że takie podejście może równie dobrze zadziałać w takich miejscach, jak szkoły, szpitale, domy opieki i stołówki w budynkach biurowych.
Odniesienie
Flynn, A. N., Takahashi, T., Sim, A., & Brunstrom, J. M. (2025). Dish swap across a weekly menu can deliver health and sustainability gains. Nature Food, 1–5.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.
