Przez wiele lat wymiana starych pieców węglowych na kotły gazowe była jednym z najczęściej wybieranych sposobów modernizacji ogrzewania. Gaz ziemny uchodził za rozwiązanie wygodniejsze i mniej uciążliwe niż węgiel, a jednocześnie był postrzegany jako bardziej przyjazny środowisku. Dziś jednak kierunek zmian wyznaczany przez Unię Europejską stawia przyszłość tego paliwa pod znakiem zapytania.
Unijna polityka klimatyczna zakłada stopniowe ograniczanie wykorzystania paliw kopalnych w budynkach. Dotyczy to również gazu ziemnego. Celem jest dalsza redukcja emisji dwutlenku węgla i osiągnięcie neutralności klimatycznej w kolejnych dekadach.
Koniec ogrzewania gazem. Gaz traci status paliwa przejściowego
Choć kotły gazowe emitują mniej zanieczyszczeń niż piece węglowe, nadal odpowiadają za emisję CO₂. To właśnie ten argument znalazł się w centrum unijnych działań związanych z polityką klimatyczną. Pakiet Fit for 55 zakłada ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w Unii Europejskiej o co najmniej 55 proc. do 2030 roku w porównaniu z poziomem z 1990 roku.
Kolejnym etapem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku. W tym celu przyjęto zmienioną dyrektywę dotyczącą charakterystyki energetycznej budynków, która wyznacza kierunek zmian dla właścicieli nieruchomości w całej Europie.
Koniec ogrzewania gazem oznacza nowe ograniczenia
Od 2025 roku obowiązuje zakaz publicznego wspierania indywidualnych instalacji opartych wyłącznie na paliwach kopalnych. W praktyce oznacza to zakończenie dotowania samodzielnych kotłów gazowych ze środków publicznych.
Jeszcze niedawno wymiana pieca węglowego na gazowy była popularnym rozwiązaniem w programie „Czyste Powietrze”. Obecnie wsparcie może obejmować głównie systemy hybrydowe, w których odnawialne źródła energii pełnią podstawową funkcję, a gaz stanowi jedynie źródło uzupełniające.
Co zastąpi ogrzewanie gazowe?
Zgodnie z założeniami dyrektywy budynkowej od 2030 roku wszystkie nowe budynki w Unii Europejskiej mają spełniać standard zeroemisyjny. Oznacza to odejście od paliw kopalnych jako podstawowego źródła ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej.
Za rozwiązania przyszłości najczęściej uznawane są pompy ciepła, szczególnie w połączeniu z instalacjami fotowoltaicznymi. Unia Europejska zakłada montaż około 20 mln pomp ciepła do 2026 roku oraz blisko 60 mln do 2030 roku. W Polsce rozwój takich technologii wciąż ograniczają jednak wysokie koszty inwestycji.
Dopłaty i ulgi na nowych zasadach
Program „Czyste Powietrze”, działający od 2018 roku, pozostaje jednym z największych projektów wspierających modernizację energetyczną budynków. Po wznowieniu programu w 2025 roku wprowadzono dodatkowe zabezpieczenia oraz obowiązkowy audyt energetyczny.
Od 2025 roku kotły gazowe i olejowe przestały być preferowanym kierunkiem wsparcia. Większy nacisk położono m.in. na magazyny energii oraz rozwiązania wykorzystujące odnawialne źródła energii. Nadal funkcjonuje także ulga termomodernizacyjna, której limit wynosi 53 tys. zł na osobę i 106 tys. zł dla małżeństw.
