Zaostrzenie objawów astmy, łzawiące, zaczerwienione oczy, ból głowy — to tylko niektóre z dolegliwości, których możesz doświadczyć w najbliższych dniach w związku z pojawieniem się nad Polską smogu fotochemicznego.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
„Drapanie w gardle? Kaszel? To wina smogu fotochemicznego” — pisze na swoim profilu na Facebooku prof. Szymon Malinowski, fizyk atmosfery. Do wpisu dołączona jest mapka z serwisu Windy.com pokazująca żółto-pomarańczową smugę podwyższonego poziomu ozonu przy powierzchni ziemi, ciągnącą się od Katowic i Wrocławia po Warszawę.
Z prognoz przygotowywanych przez europejski program Copernicus wynika, że poziom ozonu w tym tygodniu bardzo wzrośnie.
Czym jest smog fotochemiczny? To nietypowy rodzaj smogu, który powstaje wyłącznie latem, najczęściej w dużych miastach strefy podzwrotnikowej. Często nazywa się go smogiem Los Angeles albo smogiem kalifornijskim. — To zjawisko jest czymś zupełnie innym niż „zwykły” smog jesienno-zimowy — mówi dr Kinga Kulesza z Instytutu Ochrony Środowiska Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie.
Smog fotochemiczny: lekka, trująca mgiełka
— W odróżnieniu od smogu jesienno-zimowego, który jest ponury i szary, smog fotochemiczny objawia się jako lekkie zmętnienie powietrza. Czasami nazywa się go smogiem białym, ponieważ przypomina delikatną mgiełkę — mówi dr Kulesza. Nad aglomeracją nie ma zachmurzenia, a jednak niebo nie jest intensywnie niebieskie, lecz zmętniałe i białawe. Sprawia wrażenie, jakby było pokryte cienką warstwą chmur. Jednak nie są to chmury, lecz właśnie smog fotochemiczny, który tworzy się i utrzymuje nad obszarem miejskim — tłumaczy.
Upały i bezwietrzna pogoda sprzyjają smogowi fotochemicznemu. Najgorsze dni przed nami
Foto: Windy.com
Skład jest zupełnie inny niż zwykłego smogu, bo w jego powstaniu biorą udział inne reakcje chemiczne. — Aby nad miastem pojawił się tego typu smog, musi być wysoka temperatura, stosunkowo niska wilgotność powietrza i bardzo słaby wiatr. Mówiąc kolokwialnie: jest gorąco i powietrze stoi, wtedy są idealne warunki do tworzenia się smogu kalifornijskiego. I warunek konieczny, musi świecić słońce, bo to przy silnym nasłonecznieniu i jednoczesnej obecności zanieczyszczeń, pochodzących głównie z silników spalinowych, w wyniku reakcji fotochemicznych tworzy się ozon, główny problem wynikający z tego smogu — mówi dr Kulesza.
Nie oddychaj ozonem
O ozonie — gazowej odmianie tlenu zawierającej trzy atomy tlenu — słyszą już dzieci w szkole jako o czymś bardzo potrzebnym i dobroczynnym dla planety. O warstwę ozonową wszyscy musimy dbać, bo chroni nas przed szkodliwym promieniowaniem UV ze Słońca. — Owszem, ale mówimy tutaj o ozonie stratosferycznym, znajdującym się w górnych warstwach atmosfery naszej planety. Jeżeli ozon pojawia się w troposferze, czyli najniższej warstwie atmosfery przy powierzchni ziemi, to ma działanie toksyczne na wszystkie żywe istoty, w tym na ludzi — mówi dr Kulesza.
Najczęstszymi objawami narażenia na tego typu smog są problemy z układem oddechowym — drapanie w gardle, kaszel, a także nasilenie się objawów chorobowych u osób z astmą. W dni, w które nad miastami istnieją warunki do utworzenia się smogu fotochemicznego, więcej osób z astmą pojawia się w szpitalnych oddziałach ratunkowych — wykazali naukowcy z amerykańskiego Rutgers University. — Smog fotochemiczny może wywołać również ból głowy oraz problemy okulistyczne, podrażniając spojówki — mówi dr Kulesza.
Tydzień zagrożenia ozonem
Tego typu „atrakcje” do niedawna były u nas rzadkością, jednak wraz z ociepleniem klimatu i zwiększaniem się liczby dni upalnych można spodziewać się ich coraz częściej. — Taki smog nasila się w dużych aglomeracjach miejskich, bo tutaj mamy jeszcze dodatkowo zjawisko miejskiej wyspy ciepła, a więc duże nagromadzenie ludzi, silników, zrzutów z instalacji chłodzących, czyli z klimatyzatorów, które wypompowują rozgrzane powietrze na zewnątrz budynków — mówi dr Kulesza.
Obecne prognozy pogody jednoznacznie mówią o tym, że w tym i na początku przyszłego tygodnia w Polsce będą panowały idealne warunki do powstania smogu fotochemicznego. Będzie dużo słońca, gorąco i niemal bezwietrznie. Smog fotochemiczny pojawi się nad dużymi miastami niemal na pewno — według prognoz najgorsza sytuacja będzie w czwartek i w piątek, kiedy podwyższonym poziomem ozonu będzie objęta niemal cała Polska, z wyjątkiem wschodniej części kraju. Nadzieja w tym, że w weekend zalegający nad naszymi miastami ozon rozwieją burze zapowiadane na sobotę i niedzielę.
