Prawo do azylu na granicy z Białorusią. Sejm podjął nową decyzję

Za przyjęciem wniosku głosowało 416 posłów, 16 było przeciw. Nikt nie wstrzymał się od głosu.

Przedłużenie czasowego zawieszenia prawa do azylu ma obowiązywać od 22 listopada br. przez kolejnych 60 dni.

27 marca weszło w życie rozporządzenie w sprawie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy z Białorusią.

Pierwotnie obowiązywało przez 60 dni, jednak – za zgodą Sejmu – było kilkakrotnie przedłużane na wniosek rządu.

Sejm przedłużył zawieszenie prawa do azylu na granicy z Białorusią

Według Rady Ministrów przyczyny wprowadzenia ograniczenia prawa nie ustały pomimo wzmocnienia sił i modernizacji zapory granicznej.

Rząd podkreśla, że „w dalszym ciągu ma miejsce presja migracyjna o znaczącej skali, co powoduje konieczność podjęcia działań w celu zapewnienia stabilizacji sytuacji wewnętrznej w Polsce, a przez to także w całej Unii Europejskiej”.

W uzasadnieniu wskazano, że z powodu agresywnych zachowań migrantów, wspieranych przez białoruskie służby, utrzymuje się zagrożenie dla bezpieczeństwa żołnierzy i strażników granicznych

MSWiA: Sytuacja trudna, ale stabilna

Wiceszef MSWiA Maciej Duszczyk ocenił, że sytuacja na granicy polsko-białoruskiej jest trudna, lecz stabilna.

Codziennie odnotowuje się kilkadziesiąt prób nielegalnego przekroczenia granicy, które udaremniają usprawnione systemy monitorowania i wzmocniona zapora techniczna na granicy polsko-białoruskiej – poinformował Duszczyk.

– Dochodzi do tego profesjonalizm polskich służb, żołnierzy, strażników granicznych, którzy są w stanie bardzo szybko reagować na pojawiające się próby przekroczenia granicy – dodał wiceminister.

Po długim weekendzie w Polsce ma gościć wiceminister spraw wewnętrznych Egiptu wraz z delegacją. Rozmowy dotyczyć będą współpracy w zakresie szlaku migracyjnego, ponieważ część lotów do Białorusi i Rosji startuje z egipskich lotnisk.

Zapewnił, że do momentu, kiedy na poziomie unijnym nie zostaną przyjęte działania dotyczące zmiany podejścia do udzielania ochrony międzynarodowej, „Polska zastrzega sobie prawo do przedłużania kwestii dotyczących naszego specjalnego rozwiązania, które funkcjonuje na granicy polsko-białoruskiej”. Dodał, że taka polityka ze strony Polski „spotyka się z bardzo dużym zrozumieniem”.

Opozycja za przedłużeniem zawieszenia prawa do azylu

Jarosław Zieliński (PiS) ocenił, że sytuacja na granicy wbrew zapewnieniom wiceszefa MSWiA wciąż jest trudna.

Zdaniem polityka problem przestałby istnieć, gdyby Białoruś i Rosja się zmieniły. Zwrócił uwagę, że odmowa prawa do złożenia wniosku o azyl tym, którzy w sposób nielegalny, siłowy przekroczyli granicę, zmniejsza koszty po stronie Polski, bo osoby te nie trafiają do ośrodków dla cudzoziemców.

Witold Tumanowicz (Konfederacja) zaznaczył, że „w procedurze azylowej nie można dopuścić do tego, by decydowała siła fizyczna albo presja tłumu”.

„Jeśli państwo będzie ustępować, fale migracyjne będą rosły, bo przewodnicy dostaną jasny komunikat, że Polska jest słabym ogniwem. Wtedy utrwalą się tu korytarze przerzutowe na całą Europę” – stwierdził poseł Konfederacji. Dodał, że „nie ma niczego humanitarnego w zachęcaniu ludzi do ryzykowania życia w drodze przez lasy”.

Dane o wnioskach o ochronę międzynarodową

Od 27 marca do 26 października 2025 r. nie przyjęto wniosków od 301 cudzoziemców; 66 osób z grup wrażliwych mogło złożyć wnioski. W analogicznym okresie w 2024 r. złożono 2458 wniosków obejmujących 2751 osób.

Dla porównania w okresie od 27 lutego do 26 marca 2025 r. liczba przyjętych wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej wyniosła 162, obejmując łącznie 189 osób.

Rozporządzenie wydano na podstawie tzw. ustawy azylowej przyjętej w grudniu 2024 r. Ustawa ma przeciwdziałać wykorzystywaniu migracji przez Białoruś i Rosję w celach destabilizacji Unii Europejskiej.

Straż Graniczna może przyjmować wnioski od małoletnich bez opieki, kobiet ciężarnych i osób wymagających szczególnego traktowania. Wyjątkiem są też osoby narażone na poważną krzywdę w kraju pochodzenia.

Organizacje pomagające uchodźcom sprzeciwiają się przepisom ograniczającym prawo do azylu, twierdząc, że naruszają one Konstytucję RP, szczególnie art. 56 ust. 2, oraz międzynarodowe zobowiązania, w tym Konwencję Genewską z 1951 r.