Papież nie żyje – poinformował w komunikacie Watykan. Zmarł w czasie rekonwalescencji po ciężkim zapaleniu płuc. – Do rozpoczęcia konklawe powinno upłynąć 15, a nie więcej niż 20 dni sede vacante, czyli zwolnienia urzędu poprzez śmierć dotychczasowego papieża. Benedykt XVI w Normas Nonnullas w 2013 roku stworzył możliwość jego przyśpieszenia, jeśli kardynałowie uznają, że wszyscy elektorzy są już obecni – tłumaczy dr Michał Poczmański, adwokat kościelny.
Dopóki będzie trwać sede vacante, czyli pusty tron, władzę w Stolicy Apostolskiej i w całym Kościele przejmuje Kolegium Kardynalskie. A władzę administracyjną w Watykanie pełnić będzie kardynał kamerling.
Tajemnica konklawe
Konklawe (z łac. Cum clave, czyli „pod kluczem”) to zgromadzenie kardynałów elektorów, którzy zbiorą się w celu wyboru nowego papieża. W głosowaniu biorą udział kardynałowie, którzy nie ukończyli 80 roku życia. Możliwa jest rezygnacja z udziału w konklawe z powodów zdrowotnych lub innych poważnych przyczyn – kardynałowie mogą podjąć taką decyzję, muszą jednak poinformować o tym Stolicę Apostolską. Ci, którzy przybędą, zamieszkają w Domu Świętej Marty w Watykanie. – W tym czasie kardynałom nie będzie wolno kontaktować się ze światem zewnętrznym, a także pertraktować między sobą. Kardynałowie składają specjalną przysięgę, która zmusza ich do zachowania w tajemnicy okoliczności przebiegu wyborów – wyjaśnia dr Poczmański.
Nowością jest, że kara ekskomuniki za złamanie obowiązku utrzymania tajemnicy grozi także wszystkim, którzy nie będąc kardynałami, muszą z racji obowiązków związanych z konklawe być obecni na terenie, gdzie odbywa się głosowanie.
Pierwsze głosowanie
– Wybory nowego papieża rozpoczynają się uroczystą Mszą w Bazylice św. Piotra. Następnie przechodzą do Kaplicy Paulińskiej, gdzie śpiewają hymn do Ducha Świętego. Potem procesja przechodzi do Kaplicy Sykstyńskiej, gdzie elektorzy zasiadają w wyznaczonych dla siebie miejscach – wyjaśnia dr Poczmański.
Kardynałowie głosują poprzez wpisanie nazwiska kandydata na karcie do głosowania. Głosowanie ma być tajne, a uzupełnienie karty do głosowania powinno być uczynione w sposób uniemożliwiający rozpoznanie elekta po charakterze pisma. Wpisanie więcej niż jednego nazwiska lub żadnego powoduje, że głos jest nieważny.
Kolejne głosowania
Jeśli to pierwsze głosowanie nie przyniesie wyniku – a do tego potrzeba 2/3 ważnie oddanych głosów – powtarza się głosowania aż do skutku. Codziennie odbywają się cztery serie głosowań.
– Gdyby w ciągu siedmiu głosowań nie udało się wybrać nowego papieża, należy zrobić jeden dzień przerwy i rozpocząć całą procedurę od początku – tłumaczy dr Poczmański. I dodaje, że jeśli kolejne serie głosowań nie przyniosłyby wyników, to po dniu przerwy i medytacji należy przystąpić do kolejnych głosowań, uwzględniając jedynie dwóch kandydatów z największą liczbą głosów. Sami kandydaci, dysponując wówczas tylko głosem biernym, tracą głos czynny. Również w tym wypadku wybór musi nastąpić większością 2/3 głosów. Zniesiono możliwość wyboru zwykłą większością (Motu proprio Constitutione apostolica 11.06.2007).
Wybór Najwyższego Kapłana
Gdy kandydat uzyska wymaganą większość, ostatni w hierarchii kardynałów diakonów ogłasza ten wynik sekretarzowi Kolegium Kardynalskiego i mistrzowi ceremonii papieskich, następnie dziekan Kolegium lub pierwszy z kardynałów jednej z kategorii lub według wieku, w imieniu całego kolegium wyborców pyta elekta: „Czy przyjmujesz kanoniczny wybór na Najwyższego Kapłana?”. Uzyskawszy zgodę, prosi go o podanie nowego imienia. Wówczas mistrz ceremonii, pełniący obowiązki notariusza i mając za świadków dwóch ceremoniarzy, sporządza dokument w sprawie zgody nowego papieża i wybranego przezeń imienia.
Po tym z balkonu Bazyliki św. Piotra wiernym zostanie ogłoszona formuła: „Habemus Papam” (Mamy papieża!).
