Ogłoszony w poniedziałek przez Donalda Trumpa nowy plan wsparcia militarnego dla Ukrainy oznacza radykalną zmianę dotychczasowej strategii Białego Domu wobec wojny na Wschodzie. Ukraina może wreszcie otrzymać niezwykle potrzebną broń.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
— Jeśli w ciągu 50 dni nie dojdziemy do porozumienia z Rosją, nałożymy na nią surowe cła – stwierdził, dodając, że jest „bardzo niezadowolony” z postawy rosyjskich władz, które dużo mówią, ale „wciąż zabijają cywilów”. Już w niedzielę zapowiedział, że Ukrainie zostanie przekazany nowy pakiet pomocy, który ma obejmować przede wszystkim amunicję do systemów przeciwlotniczych. Jednak tym razem nie ograniczy się już wyłącznie o dostawy broni defensywnej.
Trump zapowiedział przekazanie Ukrainie nowoczesnych systemów ofensywnych, w tym zdolnych do rażenia celów w głębi terytorium Rosji. Amerykański prezydent nie zamierza jednak finansować tej inicjatywy z kieszeni podatników. Koszt operacji mają pokryć sojusznicy z NATO, głównie państwa Unii Europejskiej. NATO ma także koordynować dostawy i zadbać o wszelkie kwestie logistyczne. Tak uzgodniono podczas poniedziałkowego spotkania Trumpa z sekretarzem generalnym NATO Markiem Rutte.
Trump zmienia zdanie. Ukraina otrzyma niezwykle potrzebną broń?
Zgodnie z ogłoszonym planem Ukraina otrzyma m.in. systemy obrony powietrznej Patriot, a także, co wzbudziło największe emocje, pociski średniego i długiego zasięgu, które mogą być użyte do uderzeń na zaplecze rosyjskich wojsk. W praktyce oznacza to możliwość rażenia celów nie tylko na Krymie i w Donbasie, ale nawet na terytorium Federacji Rosyjskiej, w tym wokół Moskwy.
Wcześniej tego rodzaju wsparcie było dla USA politycznym tabu. Według źródeł w Pentagonie pierwsze systemy Patriot mają dotrzeć na Ukrainę latem tego roku. Ich zakup zadeklarowały już m.in. Niemcy, Holandia, Szwecja i Wielka Brytania. W dalszej kolejności planowane są dostawy uzbrojenia ofensywnego, o którego dokładnym rodzaju Trump mówił enigmatycznie. Amerykanie przede wszystkim mogą przekazać kolejne partie pocisków ATACMS, które od dłuższego czasu są wykorzystywane przez Ukraińców.
To taktyczny pocisk balistyczny o zasięgu do 300 km odpalany z wyrzutni M142 HIMARS lub M270 MLRS. Pociski ATACMS były już wcześniej dostarczane Ukrainie, ale jedynie w wersji z głowicą kasetową M39. Jeśli Trump zdecyduje się przekazać kolejne wersje, np. M48 lub M57, które przenoszą na odległość 300 km penetrującą głowicę odłamkowo-burzącą WDU-18/B pocisku przeciwokrętowego Harpoon, pośrednio umożliwi precyzyjne uderzenia w lotniska, składy paliw i stanowiska dowodzenia za linią frontu.
Ukraina mogłaby także otrzymać pociski manewrujące BGM-109 Tomahawk o zasięgu ponad 1,6 tys. km. Przekazanie tej broni oznaczałoby radykalne zwiększenie zdolności Kijowa do atakowania celów daleko poza frontem, a więc np. w obwodach kurskim i briańskim, a nawet pod Moskwą. Tomahawki mogą przenosić zarówno głowice burzące, jak i penetracyjne do niszczenia schronów.
Bardzo dobrze by było, gdyby w Ukrainie pojawiły się rakietowe pociski GLSDB, które powstały z połączenia napędu standardowych pocisków kalibru 227 mm używanych przez systemy M142 HIMARS/M270 MLRS z bombą precyzyjną GBU-39. Jest to trudna do wykrycia i stosunkowo tania broń, która pozwala na precyzyjne uderzenia w cele o wysokiej wartości, jak radary, magazyny i stanowiska dowodzenia. Choć była już testowo używana w Ukrainie, pełnoskalowe dostawy mogłyby rozpocząć się właśnie teraz.
Równie wartościowa mogłyby być bomby szybujące JASSM-ER przenoszone m.in. przez samoloty wielozadaniowe F-16, które Ukraina otrzymała już od europejskich sojuszników. Wówczas ukraińskie lotnictwo mogłoby dać wojskom lądowym realne wsparcie na kluczowych i najbardziej zagrożonych odcinkach frontu.
„Przełomowy plan” Trumpa. Co oznacza dla dalszej wojny?
Władze w Kijowie przyjęły nowe deklaracje Trumpa z wyraźnym entuzjazmem. Prezydent Wołodymyr Zełenski nazwał plan „przełomowym” i „historycznym krokiem USA w stronę realnego zwycięstwa nad agresorem”. Rzecznik ukraińskiego MON dodał, że dostawy systemów Patriot oraz rakiet ofensywnych „znacząco zmniejszą skuteczność rosyjskiego lotnictwa i artylerii rakietowej”. Przekazanie któregokolwiek z tych systemów byłoby de facto zgodą USA na eskalację poziomu wojny konwencjonalnej.
Dla Ukrainy oznaczałoby to przejście do zdolności uderzeń głębokich na znacznie szerszą skalę, umożliwiających niszczenie zaplecza rosyjskiej armii, a nawet infrastruktury militarnej na dalekim zapleczu frontu.
Dla Moskwy byłby to z kolei powód do dalszych gróźb i być może asymetrycznej odpowiedzi, np. cyberataków, działań sabotażowych w Europie lub próby użycia taktycznej broni jądrowej jako demonstracji siły. Na razie Kreml zapowiedział wzmocnienie obrony powietrznej wokół Moskwy i zwiększenie mobilizacji sił strategicznych. Rzecznik Dmitrij Pieskow ocenił, że plan Trumpa „prowadzi do globalnej eskalacji i może mieć nieprzewidywalne konsekwencje”.
Ostateczna decyzja zależy od kalkulacji politycznych w Waszyngtonie i gotowości Europy do pokrycia kosztów. W dodatku problemem może okazać się chimeryczny Trump — jak wielokrotnie już pokazywał, jego zapowiedzi i zobowiązania nie muszą być zobowiązujące. Równie dobrze może zawrócić statki z pomocą na środku oceanu, ponieważ znów się obrazi na któregoś z sojuszników.