Sztab Karola Nawrockiego liczy, że niespodziewane spotkanie kandydata z Donaldem Trumpem będzie przełomem w kampanii prezydenckiej. W Białym Domu udało się zrealizować trzy ważne dla PiS cele. Ale sztabowcy mogą się sparzyć, bo stosunek Polaków do USA szybko się zmienia i widać to w badaniach.
Najpierw poparcie udzielone Karolowi Nawrockiemu w Łodzi przez Andrzeja Dudę, a teraz kolejna niespodzianka. W czwartek wieczorem polskiego czasu kandydat PiS pojawił się w Białym Domu. Wziął udział w uroczystościach z okazji Narodowego Dnia Modlitwy, rozmawiał z kongresmenami i wysoko postawionymi urzędnikami prezydenckiej administracji, w tym sekretarzem stanu Markiem Rubio. Spotkał się wreszcie w Gabinecie Owalnym z Donaldem Trumpem – choć początkowo wydawało się, że spotkania z amerykańskim prezydentem nie ma w programie wizyty.
Wizyta Nawrockiego w Waszyngtonie jest bez wątpienia sukcesem jego sztabu i dowodem, że PiS naprawdę sporo zainwestował w budowanie kontaktów wśród amerykańskich republikanów. Jednocześnie ten sukces może nie mieć aż tak istotnego wpływu na kampanię wyborczą i szanse Nawrockiego jak liczy pewnie na to Nowogrodzka, pamiętająca jak spotkanie z Trumpem w Białym Domu w czerwcu 2020 roku – maksymalnie nagłośnione przez pracującą pełną parą na reelekcję prezydenta TVP – pomogło w zwycięstwie Andrzejowi Dudzie.
Spotkanie Nawrockiego z Trumpem miało trzy cele
Spotkanie z Trumpem pozwala kampanii Nawrockiego zrealizować trzy kluczowe dla niej cele. Po pierwsze, pokazuje prezesa IPN jako kogoś „formatu prezydenckiego”. Jako postać, która potrafi rozmawiać z najpotężniejszymi ludźmi na świecie i odnaleźć się w takich miejscach jak Gabinet Owalny.
Nawrocki bez wątpienia miał w tym obszarze wizerunkowy problemem. Podkreślał oczywiście, że jako dyrektor Muzeum II Wojny Światowej i prezes IPN zajmował się dyplomacją historyczną i dbał o to, by świat szanował polską pamięć historii najnowszej. Jednak poza najwierniejszym elektoratem PiS chyba każdy widział, że pod względem międzynarodowych kontaktów, obycia, wiedzy i doświadczenia Nawrockiemu sporo brakuje nie tylko do Rafała Trzaskowskiego, lecz także Szymona Hołowni.
Internetowy fandom KO, a częściowo też oficjalna kampania partii, budowały narrację o Nawrockim jako o nieokrzesanym dresiarzu i mięśniaku, wykidajle o podejrzanych relacjach z trójmiejskim półświatkiem. Słowem, jako o postaci, jaką spodziewalibyśmy się raczej zobaczyć w kolejnej odsłonie „Pitbulla” czy innej policyjno-gangsterskiej produkcji, a nie w Pałacu Prezydenckim. Ta narracja – nawet jeśli część elektoratu odrzucało ją, dopatrując się w niej „pogardy liberalnych elit” do człowieka, który z gdańskiej klasy robotniczej doszedł ciężką pracą do najwyższych stanowisk w państwie – na pewno nie pomagała Nawrockiemu. Zdjęcia z Białego Domu pozwalają ją częściowo zneutralizować.
Tylko PiS gwarantem sojuszu z Trumpem
Po drugie, wizyta pozwala uruchomić narrację: tylko PiS i popierany przez niego kandydat jest gwarancją kluczowego dla naszego bezpieczeństwa sojuszu z Trumpem. Kampania Nawrockiego – w tym przemawiający w Łodzi Andrzej Duda – przedstawia ją od dawna.
PiS próbuje przekonać Polaków, że Koalicja Obywatelska na czele z Tuskiem latami obrażała Trumpa i jego otoczenie, przez co dziś polski rząd jest źle postrzegany w Białym Domu i nie ma dostępu do nowej administracji, co było oczywistością w czasach rządów PiS. „Prezes IPN mógł spotkać się z Trumpem, a premier Tusk nie może” – niesie się od wczoraj przekaz w pisowskiej bańce w mediach społecznościowych.
Tylko sojusz ze Stanami – głosi dalej ta narracja – gwarantuje Polsce bezpieczeństwo. Nie zagwarantują nam go ani Unia Europejska, ani europejskie sojusze. Dlatego złe relacje na linii Waszyngton-Warszawa są zagrożeniem dla naszego bezpieczeństwa. Trzeba więc wybrać prezydenta, który będzie w stanie stać na straży dobrych relacji z administracją Trumpa i Stanami – bo tak wskazuje polska racja stanu.
Ameryka patrzy
Przy okazji wizyty Nawrocki i jego sztab próbują ugrać jeszcze jeden cel: zmobilizować aktyw PiS do maksymalnego wysiłku, przekonując, że Ameryka uważnie patrzy na to, co dzieje się nad Wisłą. Dlatego Nawrocki mówił po swoich spotkaniach w Białym Domu, że w rozmowach z kongresmenami i przedstawicielami administracji miał wracać temat odebranych PiS budżetowych dotacji, rzekomej „nierówności” wyborów w Polsce, a nawet budzącej – jak twierdził prezes IPN – zaniepokojenie amerykańskich polityków śmierci Barbary Skrzypek, byłej sekretarki Jarosława Kaczyńskiej zmarłej kilka dni po jej przesłuchaniu przez prokuraturę w sprawie „dwóch wież”.
Z punktu widzenia przeciętnych, niewciągniętych w pisowskie bańki komunikacyjne wyborców podobne stwierdzenia mogą brzmieć mało wiarygodnie, jeśli nie wręcz kuriozalnie. Są jednak dobrze dobranym komunikatem z punktu widzenia aktywu i najtwardszego elektoratu PiS.
Partia potrzebuje go maksymalnie zmobilizować w końcówce kampanii. A od miesięcy widać, że z jego mobilizacją jest istotny problem. Bo partia jest zdemoralizowana wieloma klęskami, bo Nawrocki jako kandydat budzi niewielki entuzjazm bazy, bo w partii nie ma pieniędzy, a kolejni działacze mają problemy z prawem. Nawrocki odpowiada na to działaczom: nie ulegajcie rozpaczy, Ameryka patrzy na naszą walkę. Wie, jak jest nierówna i nas wspiera.
Trump może zaszkodzić Nawrockiemu. Wyzwolił antyamerykańską emocję
Wszystko to z pewnością jakoś pomoże Nawrockiemu i jego kampanii. Pytanie, jaka będzie skala pozytywnego efektu wizyty w Białym Domu. Po pierwsze, samo spotkanie z Trumpem i Rubio było na tyle krótkie, że druga strona może przekonująco dla części wyborców podważać jego wagę i twierdzić, że Nawrocki przeleciał za ocean tylko po to, by zrobić sobie kilka zdjęć, z których nic nie wynika.
Pozytywny efekt wizyty może też ograniczać to, że druga kadencja Trumpa – z jej groźbami pod adresem Europy, agresywną polityką handlową, gestami wobec Rosji – zmieniła emocje Polaków wobec Stanów. W badaniu CBOS z kwietnia tego roku na pytanie „czy ogólnie rzecz biorąc Amerykanie mają raczej negatywny czy pozytywny wpływ na świat” 29 proc. odpowiedziało „raczej negatywny”, a tylko 20 proc. „raczej pozytywny”. W marcu 2023 „raczej pozytywny” odpowiadało aż 52 proc., a „raczej negatywny” tylko 6 proc. ankietowanych. W przeszłości zdarzały się badania, gdzie liczba osób odpowiadająca „raczej negatywny była większa niż dziś – w czerwcu 2008 roku, w końcówce rządów George’a W. Busha odpowiadało tak 35 proc. badanych – ale wtedy także liczba odpowiedzi „raczej pozytywny” była większa niż dziś. W marcu 2023 aż 80 proc. Polaków uznawało relacje polsko-amerykańskie za dobre. Dziś odpowiada tak tylko 31 proc. Większość (52 proc.) odpowiada „ani dobre, ani złe” – co najpewniej ujawnia niepewność Polaków co do tego, co przyniesie prezydentura Trumpa.
Podobne wyniki przynoszą badania More in Common sprzed dwóch miesięcy. W sumie 58 proc. badanych uznało, że po powrocie Trumpa do Białego Domu Stany stały się mniej wiarygodnym sojusznikiem (30 proc. odpowiedzi „zdecydowanie” i 28 proc. „raczej tak”. Elektorat PiS i Konfederacji pozostaje co prawda najbardziej proamerykański, ale nawet 35 proc. wyborców Konfederacji i 44 proc. wyborców PiS uznaje, że w drugiej kadencji Trumpa wiarygodność USA spadła.
To poważnie ogranicza polityczny potencjał wizyty Nawrockiego w Waszyngtonie. Obecnie amerykański prezydent chyba wydaje się znów obwiniać Putina o wojnę i blokowanie porozumienia pokojowego. Wielokrotnie zmieniał jednak zdanie w tej kwestii. Nietrudno wyobrazić sobie, że – nie tylko w kwestii Ukrainy – Trump do końca kampanii powie lub zrobi jeszcze coś, co sprawi, że spotkanie z Nawrockim w Białym Domu stanie się raczej obciążeniem niż atutem.
