— Byłem indoktrynowany w dzieciństwie — przyznaje w podcaście Rachunek sumienia reżyser Feliks Falk, ateista. O wierzącej Małgorzacie Niezabitowskiej mówi: — Ale Małgosia też podlegała pewnego rodzaju indoktrynacji. Nie tylko ona. Myślę, że bardzo wielu wierzących.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Ona — dziennikarka, rzeczniczka rządu Tadeusza Mazowieckiego, katoliczka z antykomunistycznej rodziny. On — reżyser z zasymilowanej rodziny żydowskiej i komunistycznej, ateista. Poznali się 53 lata temu i chociaż są z różnych światów, przyjaźnią się do dziś.
— Wierzę w Boga, wierzę w Pana Jezusa, szczególnie jest mi bliski Jezus miłości i miłosierdzia — opowiada Małgorzata Niezabitowska. — No i bardzo wierzę w Anioła Stróża.
Niewierzący Feliks Falk: Ta msza była czymś nadzwyczajnym
Feliks Falk
Foto: Marcin Stępień / Agencja Wyborcza
Współprowadząca „Rachunek sumienia” Magdalena Rigamonti mówi, że dla Feliksa Falka to zapewne „bajka”, że jest to „infantylne”. — Ostatnia rzecz, jaką mógłbym robić, to wyśmiewać się z tego, że ktoś wierzy, że ktoś praktykuje. Mam inne podejście, nie takie prześmiewcze — podkreśla reżyser. — Ja po prostu jestem racjonalistą, wierzę w to, co wiem, co widzę, w to, czego doświadczam, na co mam dowody.
Niezabitowska wtrąca, że w USA Falk uczestniczył zresztą we mszy czarnoskórej społeczności: — Ta msza była mszą o uwolnienie, trochę wręcz egzorcystyczną mszą, w której działy się różne rzeczy. Pielęgniarki ratowały… — mówi Rigamonti.
— Pielęgniarki ratowały tych, którzy wpadali w taki trans spowodowany kazaniem pastora czy księdza pastora powyżej pięćdziesiątki, który sam się wprowadzał w trans. Nie wiem, na ile to było… — wspomina Falk.
— Feliks zawsze podejrzliwy — wtrąca Niezabitowska.
Ale Falk przyznaje: — To było nadzwyczajne. To nie znaczy, że ja się w to włączyłem, nie włączyłem się, patrzyłem na to z boku, ale zafascynowałem się.
Indoktrynacja ateisty, indoktrynacja katoliczki
Małgorzata Niezabitowska
Foto: Adam Stępień / Agencja Wyborcza
Jeden z rozdziałów napisanej przez nich wspólnie książki „Na wzburzonych falach” poświęcony jest indoktrynacji. — Ja byłem indoktrynowany w dzieciństwie, gdzieś tak powiedzmy do 16. roku życia, przez szkołę — mówi.
Niezabitowska: — Dodajmy, że był to okres stalinowski.
— Przyznaję się, że byłem indoktrynowany i wierzyliśmy razem z kolegami w Stalina, płakaliśmy po jego śmierci — opowiada reżyser. — Jak mogliśmy nie płakać? Przecież umarł wódz, kto nas teraz obroni przed Ameryką, prawda?
— Jak myśmy się spotkali, to Felek już wyzwolił się z tego pancerza komunistycznego. Zresztą muszę powiedzieć, że bardzo dzielnie, bo się wyzwolił sam, to nie było tak, że nagle rodzina [się wyzwoliła]. Nawet przeciwnie, miał do ojca pretensję, że ojciec się nie wyzwolił — wspomina Niezabitowska.
Falk mówi jej, że i ona podlegała pewnego rodzaju indoktrynacji. — Nie tylko ona. Myślę, że bardzo wielu wierzących — uważa. — Szczególnie dzieci są poddawane. Przecież nie są w stanie myśleć samodzielnie, prawda? To jest taka cicha indoktrynacja.
— Jeśli dziecko już od któregoś tam roku życia prowadza się do kościoła, na rozmowy o wierze, o Bogu, wisi krzyż nad łóżkiem, to przecież nie ma możliwości, żeby dziecko zaczęło myśleć samodzielnie — kontynuuje Falk.
— Wychowanie religijne, nawet jeżeli czasami jest to robione głupio, źle, mówi o wartościach moralnych, mówi o próbie dążenia ku dobremu czy wyborze między dobrem a złem i przekazuje pewien system wartości, przede wszystkim dekalog — mówi Niezabitowska.
Opowiadając o tym, co ich łączy, zwraca uwagę: — Oboje bardzo reagujemy na niesprawiedliwość, chociaż w inny sposób.
— Wspaniałe jest to, że można być z dwóch różnych światów, spotkać się i mieć tak wieloletnią przyjaźń. Szczególnie w dzisiejszej Polsce, która jest tak mocno podzielona, jest to taka mocno optymistyczna historia — zwraca uwagę współprowadzący „Rachunek sumienia” Tomasz Sekielski.
Czym jest „Rachunek sumienia”?
Kościół. Dla jednych skompromitowana instytucja cynicznie wykorzystująca religię jako narzędzie do zarabiania pieniędzy. Dla drugich opoka oraz źródło wszelkiego dobra i miłości. „Rachunek sumienia” to nie jest podcast tylko o Kościele. To podcast o ludziach, na których kariery, a czasem i na całe życie, wpływ miała (lub nadal ma) instytucja, jaką jest Kościół katolicki. Jeśli nie macie w sobie uczuć religijnych, koniecznie posłuchajcie. Jeśli je w sobie macie — posłuchajcie tym bardziej.
