Gdyby zorganizować plebiscyt na największą porażkę koalicji 15 października, stan mediów publicznych mógłby się znaleźć w czołówce, obok braku rozliczeń i imposybilizmu przy naprawianiu systemu sprawiedliwości.
„To piękny kraj, szkoda, że zamieszkany” – przyznacie, że jest to arcydzielne zdanie, nie sposób obok niego przejść obojętnie, zwłaszcza jeśli wypowiadający był niegdyś wynajęty przez rodaków do reprezentowania kraju, o którym mówi, negocjowania w jego imieniu traktatów i zawierania umów międzynarodowych. Ma zatem mandat, by wypowiadać nawet najtrudniejsze i najmniej popularne diagnozy, można założyć, że trafnie opisuje największe zalety i słabości swojego państwa, nie wspominając już nawet o tym, że potrafi zgrabnie ująć myśli w słowa. Wiarygodności dodaje mu też to, że takich słów nie wypowiada się bezkarnie, niemal na pewno zostanie oskarżony o ojkofobię, plucie na flagę i brak szacunku dla ofiary przodków.
Słowa padły podczas niedawnego festiwalu Literacki Sopot, wypowiedział je – o kraju urodzenia myśląc – Adrian Cioroianu. Były rumuński minister spraw zagranicznych, dyplomata i europarlamentarzysta, a przede wszystkim historyk przyjechał do Polski promować najnowszą książkę „Ojczyznę budujemy każdego dnia”. Podobnie jak poprzednie pozycje Cioroianu ta również oparta jest na scenariuszach prowadzonego przez niego programu telewizyjnego „5 minut historii” nadawanego przez telewizję publiczną TVR.
Pomysł jest równie prosty, co fantastyczny. Historyk, którego kamery kochają (sami i same możecie zobaczyć na YouTubie), pasjonująco opowiada o epizodach z historii Rumunii. Zagrożenie dłużyznami nie występuje, bo na wszystko jest pięć minut. Nie ma też mowy o przekrojowych tematach, audycje skupiają się na pojedynczych wydarzeniach. Program chyba nie był najgorszym knotem, skoro powstało już 276 odcinków. Ani audycja, ani książki Cioroianu nie dają oczywiście pogłębionej wiedzy. Ale popularyzują historię, inspirują do zgłębiania trudnych tematów. Jest w tym samo dobro.
Podczas lektury książek rumuńskiego historyka myślałem, rzecz jasna, o tym samym, o czym wy teraz myślicie, szanowni czytelnicy i szanowne czytelniczki. A dlaczego nie u nas? Historyków brakuje? Sami nudziarze nam się trafili? Historię mamy nieciekawą? A może w Polsce nie da się zrobić programu historycznego, bo zaraz wyskoczą prezes z Bąkiewiczem i zwyzywają twórców od zdrajców, zwyrodnialców i Niemców?
Porażka obozu władzy w TVP. Nie tak to powinno wyglądać
Obawiam się, że powód jest jednak inny. Sami powiedzcie: kiedy ostatnio w telewizji publicznej powstał udany program – przepraszam za słowo – misyjny, skierowany do szerokiej publiczności? Nie taki nadawany na TVP Kultura 2 o 2.30 w szósty czwartek miesiąca, lecz emitowany w szeroko pojętych okolicach prime time’u na głównych antenach TVP. Pieniądze od czasów PiS nie są już w TVP problemem, a nawet gdyby były – mowa o pięciu minutach, tu naprawdę ważniejsze są pomysł i chęci niż pieniądze.
Media publiczne to jedna z tych instytucji, które obecna władza obiecywała uzdrowić, a entuzjazmu i sprawczości wystarczyło do wygonienia pisowskich funkcjonariuszy i zamiany szyldu „Wiadomości” na „19.30”. Dziś TVP nie jest tak zła jak za ciemnych czasów PiS, ale daleko jej też do tego, jak chcielibyśmy, żeby wyglądała telewizja publiczna. Miarą klęski niech będzie to, że jeśli za dwa lata wybory wygra partia Kaczyńskiego, wszystko wróci do stanu z lat 2015-2023. Albo będzie gorzej.
Uniezależnić media publiczne od wyniku wyborów – takie powinno być zadanie stawiane demokratom i z tego zadania obecna władza zupełnie się nie wywiązała. Nawiasem mówiąc, z różnych miejsc Woronicza słychać, że pracują tam rzesze ludzi, które nie mogą się doczekać powrotu poprzednich porządków. Porażka Rafała Trzaskowskiego spowodowała, że na 15 października patrzą jak na nieprzyjemny incydent, a nie początek czegoś nowego.
To zresztą głębsze zjawisko. Przerżnięte wybory zabolą obecną władzę jeszcze nieraz, nie tylko na poziomie symbolicznym, nie tylko dlatego, że z Karolem Nawrockim trudno będzie się dogadać. Ukryte państwo PiS właśnie podnosi łeb, trudno zarządzać krajem, w którym część urzędników wypatruje powrotu poprzedniej władzy. Oni nie mają żadnego interesu w tym, żeby państwo działało ciut lepiej.
Koniec tej historii jest oczywisty. Może zatem trzeba wykorzystać ten czas i zrobić coś dobrego, nawet jeśli nie będzie to miało wielkiego wpływu na rzeczywistość. Choćby czegoś na miarę „5 minut historii”.
