W osobie Heleny Wolińskiej chciano osądzić cały stalinizm — mówi autorka jej biografii, Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewicz w podcaście Katarzyny Wężyk Historia kobiet. — A udowodnienie w sądzie, że była bezpośrednio odpowiedzialna za mord sądowy na generale Fieldorfie, jest nie do zrobienia.
Jej życiorys wypełniłby kilka biografii. Dzieciństwo w żydowskiej Dzielnicy Północnej. Fascynacja polskością i Polską, która Fajgę Danielak traktowała jak obywatelkę II kategorii. Wojna najpierw we Lwowie, potem w warszawskim getcie, wreszcie w PPR, która, jak powie, pozwoliła jej wybrać rodzaj śmierci. Przyjęcie nowego nazwiska — Helena Wolińska — i nowej tożsamości, towarzyszki Leny. Budowanie nowej, lepszej, równiejszej Polski — i cena, jaką młodzi komuniści byli gotowi za to zapłacić.
Wolińska była gotowa skazać na śmierć za „sabotaż” (czyli spalenie, po pijanemu, kilku bel słomy), wysyłać dzieci wrogów ludu do domu dziecka i podpisać przedłużenie aresztu tymczasowego dla generała Emila „Nila” Fieldorfa.
Czterdzieści lat później ta ostatnia decyzja będzie ją ścigać na emigracji w Anglii. W latach 90. polski rząd wszczął procedurę o ekstradycję, żeby sądzić Wolińską w Polsce.
— Zrobiono z tego opowieść o tym, jak Żydzi rządzili Polską w czasach komunistycznych — po to, żeby pokazać, że system komunistyczny był absolutnie obcy polskości polskiemu narodowi, narzucony przez Moskwę i obsługiwany przez tak zwanych wewnętrznych obcych — uważa Kwiatkowska-Moskalewicz. — Helena Wolińska była niewątpliwie elementem powojennego systemu represji. Ale w latach 90. to nie Wolińską chce się osądzić, tylko przy okazji tej sprawy chce się osądzić cały stalinizm.
Cała rozmowa w podcaście „Historia kobiet”.
„Historia kobiet”
Matki, żony i kochanki. Anielice i kobiety fatalne. Obiekty uczuć, natchnienia poetów, odpoczynek wojowników, dodatki do posagów. Gdy bohaterowie idą w bój, robią im kanapki, a potem opatrują rany. A rozmawiają, cóż, zazwyczaj o mężczyznach. Czy w kanonie lektur znajdziemy też bardziej interesujące bohaterki? Wychodzące poza stereotyp, skomplikowane, sprawcze? W tym sezonie „Historii kobiet” Katarzyna Wężyk i jej gościnie rozmawiają o kobietach w literaturze.
