Od 23 sierpnia 2026 r. możliwa będzie transkrypcja do polskiego rejestru stanu cywilnego zagranicznych aktów małżeństw zawartych przez pary jednopłciowe. Nadal nie jest jednak jasne, czy sama rejestracja będzie oznaczała możliwość korzystania z preferencji podatkowych przewidzianych dla małżonków.
Wątpliwości dodatkowo pogłębiło weto prezydenta wobec ustawy o statusie osoby najbliższej. Oznacza to, że osoby żyjące w nieformalnych związkach jednopłciowych nadal nie będą mogły ich zalegalizować na podstawie tej ustawy. Jednocześnie rozporządzenie ministra cyfryzacji umożliwi transkrypcję zagranicznych aktów małżeństwa zawartych poza Polską.
KIS: sama transkrypcja nie wystarczy
Problem skutków podatkowych porusza interpretacja dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 16 lipca 2026 r. Dotyczyła ona podatnika, który zawarł małżeństwo z osobą tej samej płci w Niemczech, a po śmierci małżonka chciał skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.
Dyrektor KIS uznał, że polskie przepisy nie przewidują zawierania małżeństw między osobami tej samej płci, a uznanie małżeństwa zawartego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej jest odrębną kwestią. Organ zwrócił również uwagę, że z wniosku nie wynikało, aby zagraniczny akt małżeństwa został wpisany do polskiego rejestru stanu cywilnego.
Jednocześnie KIS podkreśliła, że nawet dokonanie transkrypcji nie oznacza automatycznego prawa do ulg i zwolnień podatkowych.
Eksperci oczekują stanowiska Ministerstwa Finansów
Adwokat Weronika Pikusa zwraca uwagę, że każda sprawa może być oceniana indywidualnie, dlatego trudno przewidzieć, jakie stanowisko będą zajmować organy podatkowe. Jej zdaniem potrzebne są oficjalne wytyczne Ministerstwa Finansów.
Jak wskazuje ekspertka, Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Narodowy Fundusz Zdrowia uznają już małżeństwa jednopłciowe zawarte za granicą. Dzięki temu małżonkowie mogą korzystać m.in. z prawa do renty rodzinnej, emerytury po zmarłym małżonku czy uzyskiwania informacji medycznych w szpitalu. Nadal jednak nie wiadomo, czy podobne podejście zostanie przyjęte w sprawach podatkowych.
Rozporządzenie oceni Trybunał Konstytucyjny
Dodatkowe wątpliwości wiążą się z postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym. Na 28 lipca 2026 r. wyznaczono rozprawę dotyczącą zgodności z konstytucją rozporządzenia umożliwiającego transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych.
Eksperci wskazują również, że obecnie w administracji funkcjonują dwa odmienne podejścia. Według jednego transkrypcja oznacza uznanie małżeństwa także na gruncie prawa polskiego i otwiera drogę do korzystania z przysługujących małżonkom uprawnień. Drugie stanowisko zakłada natomiast, że skoro polskie przepisy nie przewidują małżeństw jednopłciowych, to ich uczestnicy nie mogą korzystać z podatkowych preferencji przewidzianych dla rodzin. W ocenie ekspertów właśnie dlatego potrzebne są jednoznaczne wytyczne dla organów podatkowych.
