Trybunał Konstytucyjny. Prezes pisze do ministra finansów. „Ponownie żądam”

Tegoroczna ustawa budżetowa zakłada zmniejszenie środków dla Trybunału Konstytucyjnego i Krajowej Rady Sądownictwa. Cięcia objęły wypłaty dla pracowników TK oraz KRS. Prezydent Andrzej Duda w połowie stycznia podpisał ustawę, lecz część przepisów – odnoszących się właśnie do budżetu TK i KRS – skierował do Trybunału. W maju TK orzekł, że przepisy ustawy budżetowej na 2025 rok, dotyczące finansowania dla TK i KRS są niekonstytucyjne.

„Do czasu wykonania orzeczenia przez ustawodawcę, minister finansów, jako członek Rady Ministrów, zobowiązany jest przekazywać z właściwej rezerwy środki niezbędne do wykonywania konstytucyjnych zadań przez Trybunał Konstytucyjny” – zaznaczono na stronie TK w piątkowym komunikacie informującym o piśmie Święczkowskiego do ministra finansów.

W skierowanym na początku tygodnia piśmie prezes Święczkowski zażądał „niezwłocznego wykonania wniosków TK o zwiększenie budżetu państwa w zakresie wynagrodzeń sędziów z rezerwy celowej przeznaczonej na finansowanie zobowiązań Skarbu Państwa”.

Powołał się m.in. na zapis w konstytucji, wedle którego „sędziom TK zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków”. Zaznaczył ponadto, że w związku z majowym orzeczeniem „obowiązkiem ustawodawcy jest niezwłoczne dokonanie nowelizacji ustawy budżetowej dostosowującej ją do wyroku Trybunału”.

Trybunał Konstytucyjny, Prezes pisze do ministra finansów. Chce wypłaty wynagrodzeń dla sędziów

Do tego czasu szef MF, według prezesa TK, „jest zobowiązany przekazywać z właściwej rezerwy środki niezbędne do wykonywania konstytucyjnych zadań przez Trybunał Konstytucyjny”. „Ponownie żądam od Pana Ministra wypłaty wskazanych kwot pieniężnych celem wykonania konstytucyjnych zobowiązań Skarbu Państwa wobec sędziów Trybunału Konstytucyjnego” – napisał Święczkowski.

Projekt ustawy budżetowej z września 2024 r. przewidywał całkowitą kwotę wydatków TK na 63 mln 450 tys. zł, zaś wydatki w części KRS zaplanowano w wysokości 27 mln 571 tys. zł. Podczas prac komisji sejmowej kwotę wydatków TK obniżono o 10 mln 834 tys. zł, do kwoty 52 mln 616 tys. zł., zaś limit wydatków KRS został zmniejszony o 6 mln 412 tys. zł – do kwoty 21 mln 159 tys. zł.

W marcu 2025 roku media informowały, że TK złożył do Domańskiego wniosek o uruchomienie dodatkowych środków z rezerwy celowej budżetu państwa zakresie wynagrodzeń dla sędziów – jednak bezskutecznie. PO tym, gdy na początku maja br. TK orzekł, że zaskarżone przepisy budżetu na 2025 rok są niekonstytucyjne, Święczkowski podkreślał, że „ustawa budżetowa bezwzględnie musi uwzględniać wydatki prawnie zdeterminowane”.

Spór wokół działalności Trybunału Konstytucyjnego

Trybunał Konstytucyjny w obecnym kształcie jest krytykowany przez obecne władze i część prawników, którzy powołując się na orzeczenia m.in. ETPC i TSUE oceniają, że jest instytucją upolitycznioną. 6 marca 2024 roku Sejm przyjął uchwałę w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat 2015-2023, w której stwierdził, że „uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez te organy„. Sejm uznał też m.in., że obecnie orzekający w TK Jarosław Wyrembak i Justyn Piskorski nie są sędziami Trybunału Konstytucyjnego.

Od podjęcia tej uchwały przez Sejm wyroki TK nie są publikowane w Dzienniku Ustaw.

W swym piśmie do szefa MF Święczkowski napisał, że orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne oraz że z obowiązku uwzględnienia wyroku Trybunału „w ramach prowadzonego postępowania w sprawie przyznania środków z rezerwy”, ministra Domańskiego nie zwalnia „zaniechanie w publikacji orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego”.

Od końca kwietnia 2025 roku Trybunał Konstytucyjny liczy 11 sędziów na 15 przewidzianych stanowisk sędziowskich. Ponieważ w ostatnich miesiącach zakończyły się kadencje czworga sędziów oznacza to, że w TK są obecnie cztery wakaty sędziowskie. Kluby sejmowe – poza PiS – konsekwentnie nie zgłaszają kandydatów.