Całkiem niedawno, gdy Rafał Trzaskowski wciąż szedł jak burza po zwycięstwo w wyborach prezydenckich, Donald Tusk ogłosił w Gnieźnie „Narodową strategię piastowską”. Stało się to w związku z obchodami 1000-lecia koronowania pierwszego polskiego króla, czyli Bolesława Chrobrego, który koronę przywdział w 1025 r., choć niepodzielnie rządził Polską jako książę od czasów śmierci swojego ojca Mieszka I w 992 r.
Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Musieli państwo przeoczyć to historyczne wydarzenie, tak jak ja przeoczyłem, pochłonięty śledzeniem zwycięskiej kampanii kandydata Koalicji Obywatelskiej. To, że cała Polska od dwóch miesięcy nie mówi wyłącznie o „Narodowej strategii piastowskiej” Tuska, wynika z jednej strony z naszego zaangażowania w wybory prezydenckie, a z drugiej, nawet bardziej, z wrodzonej skromności premiera, który nie znosi chwalić się swoim geniuszem, a tym bardziej sukcesami, bo go to peszy i zawstydza. I dlatego zapewne od momentu ustanowienia „Narodowej strategii piastowskiej” jest o niej cicho jak w grobie.
Owa strategia ma się opierać na trzech naszych miażdżących przewagach: najpotężniejszej armii w tej części świata, najsilniejszej gospodarce oraz najdonioślejszej polityce zagranicznej. Jej hasłem jest „Niezależność i Przynależność” – niezależność Polski od innych krajów i „rozsądna przynależność do wspólnoty Zachodu”. Orędzie w Gnieźnie premier Tusk zakończył słowami: „Królu Bolesławie! My, Naród Polski XXI w., mówimy dziś, w 1000-lecie Twojej koronacji, pełnym głosem i z pełnym przekonaniem: Twoja korona świeci jasno, a królestwo trzyma się mocno!”. Cóż, trzeba wierzyć na słowo.
Tuskowa doktryna piastowska jest zatem jeszcze ambitniejszym projektem niż dawne plany Jarosława Kaczyńskiego odbudowy wszystkich zamków Kazimierza Wielkiego. Ile zamków odbudowano, pozostaje jednak ściśle skrywaną tajemnicą prezesa, bo do opinii publicznej nie przebiła się nawet jedna informacja o zakończonej sukcesem odbudowie. W każdym razie nasza myśl polityczna – czy pisowska, czy platformerska – najwyraźniej zawsze orientuje się na średniowiecze. Z tym że Tusk obstawia początek dynastii Piastów, a Kaczyński koniec Piastów. Obaj musieli jako młodzi ludzie w gorączce czytać „Polskę Piastów” Jasienicy, tak jak każdy Polak czytał.
Chrobry był wielki, ale nie był wieczny. Pierwszy król Polski zaraz niemal po swojej koronacji zmarł, a jego potężne państwo zaczęło się sypać. Po Chrobrym przyszedł Mieszko II, który co prawda był świetnie wykształcony i znał języki, ale prowadził idiotyczne wojny i je przegrywał. Nie dość, że stracił wszystko, co jego wielki ojciec zdobył ogniem i mieczem, to jeszcze musiał uciekać do Czech, gdzie go zresztą uwięziono i według Galla Anonima wykastrowano – Czesi zawsze byli znani z okrucieństwa. Wrócił więc do Polski ze zmiażdżonymi jądrami i żadnej już kariery nie zrobił. Po rządach Chrobrego nadszedł czas smuty, który najłatwiej opisać określeniem „Polska w ruinie”.
Skoro wciąż nie odbudowano zamków Kazimierza Wielkiego, skoro wciąż nie mamy najpotężniejszej armii w tej części świata, to może przynajmniej uda nam się coś, co nasi przodkowie usiłowali dzielnie przeprowadzić w kilkanaście lat po śmierci Chrobrego, a mianowicie reakcję pogańską. W 1038 r. naród polski tak już miał po kokardę panoszenia się kleru i płacenia podatków na Kościół, że powstał, by palić i demolować dobra kościelne. W ogóle z Polski Chrobrego – najpotężniejszej armii w tej części świata, najsilniejszej gospodarki, najtwardszej polityki – nic w zasadzie nie zostało. Kraj pogrążał się w ciemnościach, był najeżdżany i tratowany przez sąsiadów, a najokrutniejszy pogrom oczywiście urządzili nam Czesi. Był to legendarny najazd księcia Brzetysława, podczas którego Czesi zdobyli Poznań i Gniezno, skąd zajumali relikwie św. Wojciecha oraz mnóstwo złota. Czesi zdobywali polskie grody, łupili, bili, gnębili, a ludność cywilną brali w niewolę i pędzili do Czech jako siłę roboczą. Dopiero Niemcy musieli zbrojnie wkroczyć do akcji, by ująć się za brutalnie gwałconą przez krwiożerczych Czechów Polską.
Z Czechami jeszcze jest taki kłopot, że być może założyli Polskę. No, nie tyle Czesi, ile Morawianie, ale dla Polaka to żadna różnica. Tak uważa błyskotliwy prof. Przemysław Urbańczyk w najnowszej książce „Korzenie Polski”. Urbańczyk lansuje tezę, że w 906 r., po rozbiciu Państwa Wielkomorawskiego przez Węgrów, resztki elity morawskiej dały nogę przez Ołumuniec do Wielkopolski i tam stworzyły nową państwowość. Mieszko I, a zatem i Bolesław Chrobry byli potomkami Morawian w prostej linii, a nie żadnymi Polanami, bo żadnych Polan nie było. Podobnie jak nie było Wiślan, Ślężan, Lędzian, Pomorzan i Mazowszan, byli za to ludzie z rodu Mojmirowiców. Słuchajcie, rodacy, uważnie, bo nie będę powtarzać: Polska wzięła się stąd, że Węgrzy pobili Czechów, a Czesi uciekli do dziczy prapolskiej, gdzie nasi przodkowie siedzieli wciąż w ziemiankach, żywiąc się korzonkami. Czesi w okolicach Poznania zbudowali od podstaw cywilizację i z Prapolaków zrobili normalnych ludzi. Czas się z tym pogodzić, nawet jeśli uważacie za żenadę to, że Polskę wymyśliły „Pepiki”.
Tusk o tym w swojej przemowie nie wspominał, ale czasy Chrobrego to zacieśnianie związków między władzą a Kościołem. Jak pisze Urbańczyk: „Podczas długich rządów Chrobrego nie mamy żadnych informacji o kłopotach z krajową opozycją, która widocznie została skutecznie spacyfikowana”. I dodaje, że Chrobry „był mistrzem walki na kilku frontach” i „prowokował kolejne konflikty”. Chrobry oczywiście oślepiał swoich wrogów, odcinał im języki, wypędził z kraju macochę i przyrodnich braci, ale to były normalne praktyki w ówczesnym świecie (mógł ich wszak poćwiartować) i ponoć na tle innych władców Europy był wyjątkowo łagodny. Nawet jeśli niemiecki kronikarz Thietmar, prywatnie nienawidzący wszystkiego co polskie, notował, że „Bolesław podeptał wszelkie prawo i sprawiedliwość”.
Urbańczyk pisze: „Chrobry realizował swoje cele, spiskując, szpiegując, zmieniając sojusze, depcząc zawarte układy i nie wahając się przed stosowaniem okrutnej przemocy”. Za Chrobrego wszelkie podskakiwanie Kościołowi nie wchodziło w grę. Według zapisków kronikarzy średniowiecznych szczególnie srogo sobie poczynał Chrobry z tymi, którzy łamali przykazania kościelne: cudzołożników przybijał do mostu za pomocą gwoździa wbitego w mosznę, tak że mężczyzna musiał odciąć sobie to i owo, żeby się uwolnić. Zaś tym, którzy łamali posty, kazał wybijać zęby. Jednym z punktów doktryny piastowskiej Chrobrego było zatem jeszcze więcej Kościoła w Polsce i jeszcze więcej ewangelizacji, bo tak się wchodziło do wspólnoty Zachodu. Od Chrobrego zaczyna się ścisły związek państwa z Kościołem, i nic nie wskazuje na to, żeby ów związek miał się poluzować. Nawet jeśli już 15 lat temu Donald Tusk mówił: „Nie będziemy klęczeli przed księdzem, bo od klęczenia jest Kościół – przed Bogiem”.
Może i za chwilę będziemy Polską Chrobrego w wersji współczesnej, ale warto pomyśleć, co zrobić po nieuchronnym odejściu Chrobrego. Jak ocalić Polskę przed rządami Mieszka II? Bo jeśli chodzi o koalicję rządzącą, to ja tam widzę samych Mieszków II, a żadnego Kazimierza Odnowiciela.
