Jak wynika z najnowszych badań, sprawna ewakuacja samolotu podczas sytuacji awaryjnej w większości przypadków stanowi problem — zwłaszcza, gdy na pokładzie znajduje się wiele osób w starszym wieku.
Badanie, opublikowane przez AIP (American Institute of Physics) w dzienniku „AIP Advances”, polegało na przeprowadzeniu przez naukowców symulacji dwudziestu siedmiu różnych scenariuszy ewakuacji samolotu w przypadku pożaru obu silników. Eksperymenty przeprowadzono na Airbusie A320, jednym z najpopularniejszych wąskokadłubowych samolotów na świecie.
Jednak we wszystkich scenariuszach czas ewakuacji przekraczał wymagany limit 90 sekund, ustanowiony przez Federalną Administrację Lotnictwa Stanów Zjednoczonych (FAA). Największy wpływ na wydłużenie czasu opuszczenia samolotu miały osoby starsze.
— Chociaż scenariusz pożaru obu silników jest statystycznie rzadki, zalicza się on do szerszej kategorii awarii dwóch silników i poważnych sytuacji awaryjnych w lotnictwie — powiedział autor publikacji, Chenyang Luca Zhang, w oświadczeniu. — Historia pokazała, że do awarii dwóch silników i sytuacji awaryjnych, takich jak słynny „Cud na rzece Hudson” z udziałem kapitana Sullenbergera, może dojść, a ich konsekwencje bywają bardzo poważne. Nasze badanie koncentruje się wydarzeniach o niskim prawdopodobieństwie, ale o dużych skutkach, by zapewnić najwyższe standardy bezpieczeństwa.
Naukowcy przeanalizowali trzy różne układy kabiny z trzema wariantami udziału pasażerów powyżej 60. roku życia oraz trzema różnymi rozmieszczeniami tych osób na pokładzie. Do symulacji zachowania pasażerów użyto modeli kabiny samolotu wykonanych komputerowo oraz specjalistycznego oprogramowania do modelowania ewakuacji. Jak poinformował AIP, naukowcy ustalili, że „największy wpływ na czas ewakuacji miał odsetek i rozmieszczenie osób starszych”.
Układ kabiny, który pozwolił na najszybszą ewakuację pasażerów, przewidywał 152 osoby na pokładzie, z dwoma rzędami miejsc pierwszej klasy z przodu oraz trzydziestoma pasażerami powyżej 60. roku życia rozmieszczonymi po całej kabinie w sposób równomierny. Pomimo tego, „przetransportowanie wszystkich pasażerów na ziemię zajęło aż 141 sekund, czyli znacznie dłużej, niż wymaga tego FAA” — podał AIP.
Wcześniejsze badania wykazały, że spadek sprawności umysłowej u osób starszych może negatywnie wpływać na ich orientację oraz opóźniać podejmowanie decyzji, a obniżona sprawność ruchowa nasila się w warunkach dużego stresu, takich jak np. pożar samolotu.
Jak podaje AIP, naukowcy mają nadzieję, że wyniki ich badania pomogą opracować sposoby usprawnienia procesu ewakuacji, na przykład poprzez przekazywanie starszym pasażerom dodatkowych instrukcji dotyczących bezpieczeństwa. Badacze zwrócili także uwagę na to, że niemowlęta, dzieci i kobiety w ciąży stanowią w takiej sytuacji kolejne wyzwania. Zespół planuje uwzględnić te czynniki w przyszłych pracach.
— Mamy nadzieję, że wyniki te pomogą liniom lotniczym z wyprzedzeniem ograniczać ryzyko — powiedział Zhang. — Świadomość tego, jak rozmieszczenie pasażerów wpływa na proces ewakuacji, może pozwolić liniom lotniczym wprowadzać bardziej strategiczne rozwiązania, które pomogą zmaksymalizować bezpieczeństwo bez utraty efektywności operacyjnej.
Odniesienie
Zhao, X., Xia, Y., Zhang, C., Meng, T., Yang, G., Chen, H., & Zhang, Y. (2026). Effect of elderly passenger distribution on A320 aircraft evacuation under dual-engine fire scenarios. AIP Advances.
Tekst opublikowany w amerykańskim „Newsweeku”. Tytuł, lead i śródtytuły od redakcji „Newsweek Polska”.