Po zerwaniu przez Kreml rozmów pokojowych w Stambule rosyjska armia rozpoczęła szeroko zakrojoną ofensywę w Donbasie. Sprawdziły się przewidywania zachodnich analityków, że proponowane zawieszenia broni są jedynie przykrywką do przerzutu sił. Ukraińcy znaleźli się w bardzo trudnym położeniu. Rozpoczęta ofensywa to także klęska polityki Donalda Trumpa.
Jeszcze rok temu Donald Trump, jako kandydat na prezydenta USA, zapewniał, że wystarczą mu 24 godziny po wyborze, aby jednym telefonem zakończyć wojnę w Ukrainie. Od jego wygranej w wyborach do ostatniej rozmowy z Władimirem Putinem minęło 195 dni, a jeśli liczyć czas od zaprzysiężenia — 119 dni. W pierwszym przypadku to niemal 5 tys. godzin, w drugim prawie 3 tys. godzin. Tymczasem wojna nie tylko trwa w najlepsze, ale przybrała na sile. Stało się więc to, czego można było się spodziewać po Trumpie.
Sfrustrowany i obrażony prezydent 19 maja 2025 roku odbył dwugodzinną rozmowę telefoniczną z Putinem. Po rozmowie Trump ogłosił, że Stany Zjednoczone nie będą już pełnić roli mediatora w konflikcie rosyjsko-ukraińskim, sugerując, że Watykan może przejąć tę funkcję. Podkreślił również chęć poprawy relacji handlowych z Rosją po zakończeniu konfliktu. Decyzja spotkała się z krytyką ze strony Ukrainy i europejskich sojuszników, którzy obawiają się, że wycofanie się USA z aktywnej roli może wzmocnić pozycję Rosji w negocjacjach. Podobnie jak rozpoczęta na szerokim froncie ofensywa.
Dla Kremla zajęcie całości anektowanych obwodów stanowi obecnie najważniejszy cel strategiczny. Nadal nie są w stanie przeprowadzić ofensywy na poziomie strategicznym, więc prowadzą uderzenia na poziomie operacyjnym, co jest dość dużym zwiększeniem wysiłków w porównaniu do działań z ostatniego roku.
Dotychczas atakowali na odcinku o szerokości maksymalnie 50 km i to podzielonym na sektory. Teraz atakują frontem o szerokości ponad 100 km, koncentrując się, jak wcześniej, na odcinkach pod Pokrowskiem i Toreckiem.
Ciężkie walki pod Pokrowskiem
Pokrowsk stał się epicentrum najcięższych walk w ostatnim tygodniu. 16 maja odnotowano 115 starć na linii frontu, z czego 49 miało miejsce właśnie w tym rejonie. Następnego dnia doszło do 53 kontaktów bojowych na 145, jakie miały miejsce tamtej doby. Najtrudniejszy był jednak 18 maja, kiedy Rosjanie zaatakowali 167 razy, w tym 54 pod Pokrowskiem. Wówczas do boju rzucili też ciężki sprzęt.
Rosjanie próbowali przede wszystkim atakować lewe skrzydło Ukraińców. Uderzyli na północny wschód od Pokrowska w okolicach Malyniwki i Jelizawietiwki, na wschód od miasta w okolicach Myroliubiwki i Nowotoreckiego, na południowy wschód od Pokrowska zaatakowali pozycje w okolicach Lysiwki, Ukraińskie siły skutecznie odpierały rosyjskie ataki, zadając przeciwnikowi znaczne straty w ludziach i sprzęcie.
Bezpośrednio na kierunku pokrowskim putinowcy nie odnotowali znaczących postępów. Najtrudniejsza sytuacja pozostaje na odcinku Kotłyne–Piszczane–Szewczenko, gdzie Rosjanie powoli docierają do przedmieść Pokrowska.
Rosjanie za to posunęli się o ok. 600 m na południe od Kostiantyniwki, atakując na kilku kierunkach. Ich działania zagrażają nie tylko Kostiantyniwce, ale również — w wyniku oskrzydlenia od zachodu — rejonowi Pokrowska i Myrnogradu.
W okresie najcięższych walk pod Pokrowskiem, pomiędzy 16 a 20 maja Rosjanie tracili ok. 150 żołnierzy dziennie. To ponad 10 proc. całkowitych strat dziennych, które po rozpoczęciu ofensywy są szacowane na ponad 1,2 tys. żołnierzy zabitych, rannych i zaginionych dziennie. Ukraiński Sztab Generalny Sił Zbrojnych poinformował, że Rosja od początku inwazji straciła już ponad 980 tys. żołnierzy.
Ofensywa lotnicza
Zaraz po zerwaniu rozmów pokojowych Rosjanie zintensyfikowali także ataki powietrzne na cele w głębi Ukrainy. 18 maja Rosjanie przeprowadzili największy jednorazowy atak dronami od początku konfliktu. Według ukraińskich sił powietrznych Rosja zaatakowała 273 bezzałogowcami, z czego 88 przechwyciła ukraińska obrona przeciwlotnicza. Kolejne 128 miało „zniknąć z radarów”, prawdopodobnie były wabikami mającymi przeciążyć i zmylić ukraińskie systemy obronne. Część tych dronów mogły obezwładnić systemy walki radioelektronicznej.
Rosyjskie rakiety uderzyły w poligon wojskowy w obwodzie sumskim, zabijając sześciu ukraińskich żołnierzy i raniąc co najmniej dziesięciu. Atak ten zbiegł się z wizytą Putina w obwodzie kurskim, co może sugerować próbę demonstracji siły.
W odpowiedzi Ukraina przeprowadziła 21 maja ataki dronowe na cele w Rosji, w tym na zakład produkujący półprzewodniki w miejscowości Bolchow. Rosyjskie władze twierdziły, że zestrzeliły ponad 150 dronów, a w Moskwie tymczasowo zawieszono operacje na lotniskach z powodu zagrożenia.
Wizyta Putina miała związek z ponownym ogłoszeniem pełnego odzyskania kontroli nad obwodem kurskim, jednak Ukraina zaprzecza tym doniesieniom, twierdząc, że walki wciąż trwają w rejonach przygranicznych. Poprzednim razem nie tylko przez rzecznika MO FR ogłaszano taki sukces, a przed świętem 9 maja, szef rosyjskiego Sztabu Generalnego, gen. Walerij Gierasimow, przedstawił prezydentowi Władymirowi Putinowi raport mówiący, że ukraińskie wojska zostały całkowicie wyparte z obwodu kurskiego i nawet metr kwadratowy obwodu nie pozostał w rękach przeciwnika.
Dość szybko się to zmieniło, bo 9 maja Ukraińcy przeprowadzili uderzenie, które wyrzuciło Rosjan z dwóch przygranicznych miejscowości. Teraz ponownie miały zostać odbite, ale analitycy z ISW twierdzą na podstawie danych z geolokalizacji, że Ukraińcy nadal zajmują część rosyjskiego terytorium.
„Tysiące trumien jedzie na zachód”
Wraz z rozpoczęciem ofensywy na froncie Rosja zintensyfikowała działania propagandowe. — Co jakiś czas z Ukrainy wysyłanych jest kilka tysięcy trumien z żołnierzami z krajów NATO. Ale władze, jak Macron, ukrywają te fakty, tłumacząc, że zginęli na nartach, w wypadkach samochodowych albo podczas szkoleń — powiedział niedawno w wywiadzie dla państwowej telewizji Rossija 1 wiceprzewodniczący Dumy Państwowej Piotr Tołstoj.
Dodał, że społeczeństwa państw zachodnich nie wiedzą o prawdziwej skali zaangażowania ich armii w działania bojowe, a rzeczywistość ma być rzekomo tuszowana z pomocą cenzury i presji politycznej.
Francuskie Ministerstwo Obrony stanowczo zaprzecza, jakoby ich żołnierze ginęli w Ukrainie w działaniach bojowych. Podobnie wypowiadają się brytyjskie i polskie władze, które kremlowska propaganda również oskarża o udział w wojnie w Ukrainie i tuszowanie strat przed własnymi społeczeństwami.
Rosyjska propaganda w ten sposób nie tylko karmi odbiorców obrazem heroicznej walki z „kolektywnym Zachodem”, żeby zjednoczyć naród wokół jednego celu i wodza, ale także przygotowuje możliwość miękkiego lądowania, po ewentualnej porażce w rozpoczętej właśnie ofensywie. Kreml wówczas będzie mógł powiedzieć, że nie udało się, bo Rosja walczy nie tylko z Ukrainą, ale całym NATO.
Wyhamowanie ofensywy wcale nie jest nierealne. Rosjanie nadal bardzo ograniczają użycie czołgów i bojowych wozów piechoty, a przede wszystkim atakują piechotą transportowaną motocyklami i ładami dostosowanymi do potrzeb wojska. Dlatego można się spodziewać, że po „zużyciu” kolejnych partii żołnierzy piechoty, ofensywa wyhamuje i częstotliwość kontaktów bojowych znów spadnie do poziomu poniżej stu dziennie.