Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) opublikował wyniki analizy rejestru umów o dzieło za pierwsze półrocze 2025 roku. Instytucja podkreśla, że dane z formularzy RUD (zgłoszenie umowy o dzieło) odsłaniają interesujący obraz elastycznych form zatrudnienia w Polsce.
Okazuje się, że między styczniem a czerwcem tego roku do ZUS wpłynęło 519,1 tys. formularzy RUD, na których zgłoszono ponad 620,1 tys. umów o dzieło. Za tymi liczbami stoi 47 tys. podmiotów, które zgłosiły umowy zawarte z 204 tys. wykonawców.
Coraz mniej umów o dzieło. „Rynek pracy ewoluuje”
ZUS zwraca uwagę, że choć liczby te są nieco niższe niż w analogicznym okresie zeszłego roku (formularze – spadek o 4,35 proc., umowy – spadek o 10,08 proc.), rejestr wciąż potwierdza, że umowy o dzieło pozostają istotnym narzędziem uelastyczniającym rynek pracy.
– Spadek liczby zgłoszeń może wynikać z większej świadomości przedsiębiorców w kwalifikowaniu umów lub rosnącej popularności innych form zatrudnienia, takich jak samozatrudnienie czy umowy zlecenia. To sygnał, że rynek pracy ewoluuje. Nie bez znaczenia może być również fakt, że wybranie umowy o pracę czy choćby założenia własnej firmy całkowicie zmienia naszą sytuację w kontekście ubezpieczeń społecznych. Daje to osobie ubezpieczonej prawo do świadczeń, które są niedostępne dla wykonawców umów o dzieło – komentuje Dominik Jaruga z ZUS.
Wśród 204 tys. wykonawców umów o dzieło nieznacznie przeważają mężczyźni (52,02 proc.). Najliczniejszą grupę wiekową stanowią osoby w wieku 30–39 lat (ok. 25 proc.).
ZUS zwraca uwagę, że umowy o dzieło w Polsce pozostają domeną krótkich zleceń – aż 28,28 proc. umów zawarto na jeden dzień. Średnia długość trwania umowy to aż 38,3 dnia, co – jak podkreśla instytucja – wskazuje na różnorodność projektów – od błyskawicznych zleceń po bardziej złożone zadania. Najwięcej umów o dzieło realizowano w takich sektorach jak:
- informacja i komunikacja (22,36 proc. umów, 53,65 tys. wykonawców),
- działalność profesjonalna, naukowa i techniczna (18,01 proc. umów, 43,19 tys. wykonawców),
- kultura, rozrywka i rekreacja (14,34 proc., 34,38 tys. wykonawców).
Mazowsze na czele
Niekwestionowanym liderem w zawieraniu umów o dzieło jest województwo mazowieckie. Na 10 tys. płatników składek zgłoszono tam 5084 formularze RUD i 6278 umów. Dla porównania, w województwie warmińsko-mazurskim ZUS otrzymał zaledwie 602 formularze i 655 umów na 10 tys. płatników.
Najwięcej wykonawców umów o dzieło również pochodzi z Mazowsza (28,38 proc. wszystkich zgłoszonych osób), a na 10 tys. ubezpieczonych przypada tam 345 wykonawców. Najmniej jest ich z kolei w województwie warmińsko-mazurskim, z wynikiem 48 wykonawców na 10 tys. ubezpieczonych, co podkreśla regionalne zróżnicowanie w korzystaniu z tej formy współpracy.
ZUS informuje również, że wśród wykonawców znalazło się ok. 12 tys. cudzoziemców, co stanowi 5,88 proc. wszystkich zgłoszonych osób. Największą grupę tworzą obywatele Ukrainy (43,12 proc.) i Białorusi (30,47 proc.), choć udział Ukraińców w łącznej liczbie cudzoziemców wykonujących umowę o dzieło spadł o ponad 10 proc. w porównaniu do 2024 roku.
