Aż ciężko uwierzyć, że wyrastający nad Lucerną Pilatus przez wieki uznawany był za górę… przeklętą. Trudno powiedzieć, czy powodem były jego imponująca wysokość (dokładnie 2132 m n.p.m.) i złowrogo wyglądające, ukryte wśród chmur wierzchołki, czy bardziej legenda o tym, że w znajdującym się na szczycie jeziorku spoczęło ciało samego Poncjusza Piłata, od czego zresztą wywodzi się oficjalna nazwa góry.
Wierzono, że zbliżanie się do tego miejsca przynosi nieszczęście, zwłaszcza w okolicach Wielkanocy – w Wielki Piątek miał się tu ukazywać właśnie Piłat, by obmyć swoje ręce z krwi Chrystusa. Wedle miejscowych legend każdy, kto zobaczył wtedy jego wizerunek, umierał w tym samym roku. Jeszcze starsze były inne ludowe podania, według których na górze mieszkały ogromne smoki posiadające nadprzyrodzone moce.
Kłam wszystkim tym mitom zadał dopiero szwajcarski botanik Konrad Gesner, który po uzyskaniu pozwolenia od burmistrza Lucerny w 1555 r. zorganizował ekspedycję na szczyt, opisując szczegółowo faunę i florę tego miejsca. Pilatus przestał straszyć, a już kilka wieków później stał się jedną z największych atrakcji turystycznych Szwajcarii Centralnej. Nic dziwnego, skoro z góry roztacza się wspaniały widok we wszystkich kierunkach – widać stąd Lucernę, Jezioro Czterech Kantonów oraz aż 200 szczytów Oberlandu Berneńskiego. Ale panorama to dopiero wstęp do tutejszych przygód.
Na szczyt cudem inżynierii
Ale jak się tu właściwie dostać? Do wyboru są kolejka zębata, klasyczna gondola albo siła własnych nóg. Najlepszą opcją pozostaje… spróbowanie wszystkiego! W ramach Złotej Trasy (ang. Golden Roundtrip) można spędzić tu niemal cały dzień, ciesząc się wszystkimi atrakcjami, jakie Pilatus ma do zaproponowania. Nasza przygoda rozpoczyna się od rejsu statkiem przez Jezioro Czterech Kantonów do miejscowości Alpnachstad, skąd na Pilatus Kulm w pół godziny zabierze nas najbardziej stroma kolejka zębata na świecie. Nowoczesne, czerwone wagoniki wspinają się tu mozolnie pod górę z nachyleniem dochodzącym do 48 proc., trasą, która powstała – bagatela – już w 1889 r.
Po naszpikowanej pięknymi widokami przejażdżce można się tu wybrać na lunch do restauracji z niesamowitym tarasem lub spędzić czas bardziej aktywnie. Przykładowo kierując się najpierw na Ścieżkę Smoka do wykutego w skale tunelu, gdzie nie tylko poznamy legendy o Pilatusie, lecz także będziemy mogli podziwiać najpiękniejsze widoki na Lucernę i okoliczne jeziora. Warto jednak ruszyć jeszcze dalej – po około 45-minutowym marszu spektakularnym szlakiem wzdłuż krawędzi skał dojdziemy do najwyższego wierzchołka Pilatusa, czyli Tomlishorn, oferującego – jakżeby inaczej! – zapierającą dech w piersiach panoramę. Ze stacji można też pokusić się o „zdobycie” dwóch innych wierzchołków – zarówno Esel, jak Oberhaupt oddalone są stąd o kilka kroków.
W drodze powrotnej na dół najlepiej wsiąść w panoramiczną kolejkę linową Dragon Ride, która w cztery minuty zabierze nas do znajdującej się na wysokości 1416 m n.p.m. stacji pośredniej Fräkmüntegg. Co ciekawe, to nie tylko przystanek na przesiadkę z jednej gondoli do drugiej, lecz atrakcja sama w sobie. Położony jest tu bowiem park linowy ze ścieżkami zarówno dla dzieci, jak i dorosłych, a także najdłuższy w całej Szwajcarii tor saneczkowy. Stąd kolejka linowa zabierze was dalej do miejscowości Kriens, skąd kursują autobusy na dworzec główny w Lucernie. Jest oczywiście jeszcze taka możliwość, że widoki z Pilatusa tak was zaintrygują, że w ogóle nie będziecie chcieli wracać. Na to też jest sposób – na górze działają przez cały rok aż dwa hotele!
Titlis. Góra po metamorfozie
Spektakularnych widoków i atrakcji nie brakuje także na masywie Titlis. Górujący nad oddaloną o niecałą godzinę jazdy z Lucerny miejscowością Engelberg szczyt pnie się na wysokość aż 3238 m n.p.m., oferując kapitalne widoki i cały wachlarz innych atrakcji. Jedną z nich jest już sam wjazd pod wierzchołek. O ile pierwszy odcinek pomiędzy Engelbergiem a pośrednią stacją Stand pokonujemy klasyczną, ośmioosobową kabiną kolejki linowej (Titlis Xpress), o tyle druga część przejazdu wygląda o wiele bardziej ekscytująco. Odbywa się ona bowiem pierwszą na świecie gondolą, która… obraca się wokół własnej osi (Titlis Rotair) – dzięki temu pionierskiemu rozwiązaniu możecie być pewni, że nie umknie wam żaden widok! Cała podróż z Engelbergu na górną stację Klein Titlis (3028 m n.p.m.) zajmuje około 30 minut, ale i to prawdopodobnie niedługo się zmieni. Na ukończeniu jest już nowa kolejka linowa o nazwie Titlis Connect – będzie ona całoroczną alternatywą dla Rotair i – jak zapowiadają właściciele infrastruktury – ruszy oficjalnie już w przyszłym roku. Ale to nie koniec nowości. Również na 2026 r. zaplanowano premierę nowej wieży Titlis. Żelazna konstrukcja wzniesiona tu w latach 80. przez szwajcarską pocztę zostanie kompletnie przebudowana, zyskując m.in. wystające poza obrys konstrukcji szklane ramiona, w których powstaną przestrzeń wystawowa oraz restauracja, serwująca… naprawdę wyjątkowe widoki.
Zastrzyk adrenaliny
Tych nie brakuje na pewno podczas emocjonującego spaceru po jedynej w swoim rodzaju atrakcji. Chodzi o usytuowany najwyżej w Europie (3041 m n.p.m.!) most wiszący Titlis Cliff Walk o długości ponad 100 m, z którego można podziwiać potężny jęzor wijącego się pod spodem lodowca. Ale to nie koniec emocji: obok tej smaganej wiatrem, nietypowej przeprawy przejdziemy do stacji wyciągu krzesełkowego Ice Flyer, będącego idealnym miejscem do dalszej kontemplacji bezkresu alpejskiego krajobrazu.
Ale będąc na szczycie, koniecznie należy odwiedzić także wcinającą się prosto w serce lodowca Titlis 150-metrową jaskinię. Ta oświetlona klimatycznym, niebieskim światłem jama znajduje się dokładnie 10 m pod ziemią i – jeśli wierzyć naukowcom – powstała tutaj około 5 tys. lat temu. Spacer po korytarzach wyrytych w krystalicznie czystym lodzie jest doświadczeniem unikalnym i bez niego wizyta na masywie po prostu… nie powinna zostać zaliczona!
A jeśli dodatkowo ta lodowa aura jaskini wzbudzi w was tęsknotę za typowo zimowymi atrakcjami, nic straconego. To właśnie w pobliżu szczytu Titlis stworzono unikalny Park Lodowcowy. Obszar czynny od połowy maja do początków sierpnia umożliwia przeniesienie się do prawdziwie śnieżnej krainy – zarówno dorośli, jak i dzieci mogą tu do woli pozjeżdżać na sankach czy różnego rodzaju ślizgaczach, mimo że kalendarz wskazuje sam środek lata.
W okresie od 7 czerwca do 19 października pod Titlis można też przejechać się 500-metrową tyrolką. Punkt startowy znajduje się tuż obok hotelu Trübsee Mountain Lodge przy stacji pośredniej i wiedzie ponad sielskimi, alpejskimi łąkami aż do brzegów tutejszego jeziora. Dzięki dwóm, usytuowanym obok siebie linom możliwe są przejazdy w parach. Z kolei sam akwen warto odkryć z perspektywy łódki – na brzegu działa wypożyczalnia, oferująca małe drewniane jednostki, idealnie nadające się na romantyczny rejs…
