Od listopada 2024 roku funkcjonują w Polsce tzw. wakacje od ZUS. Mikroprzedsiębiorcy wpisani do rejestru Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz komornicy sądowi mają możliwość skorzystania ze zwolnienia z opłacenia składek w jednym wybranym przez siebie miesiącu w każdym roku kalendarzowym.
Przedsiębiorcy mogą ubiegać się o zwolnienie z następujących składek:
-
na Twoje obowiązkowe ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe i wypadkowe; -
na Twoje dobrowolne ubezpieczenie chorobowe; -
na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy – jeśli je opłacasz.
Zwolnienie nie obejmuje składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wniosek należy złożyć w miesiącu poprzedzającym miesiąc kalendarzowy, który ma być objęty zwolnieniem. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy zainteresowani skorzystaniem z ulgi w sierpniu muszą złożyć wniosek do końca tego miesiąca.
Wakacje od ZUS trafiły na podatny grunt?
Z danych ZUS wynika, że w ciągu 20 miesięcy funkcjonowania wakacji składkowych, przedsiębiorcy złożyli 3 283 825 wniosków o ulgę. Zdecydowaną większość (95,3 proc.) rozpatrzono pozytywnie.
– Można różnie oceniać sensowność tego pomysłu, ale z pewnością trafił on na podatny grunt – komentuje dla „Dziennika Gazety Prawnej” dr Marcin Wojewódka, radca prawny, Wojewódka i Wspólnicy. – Ponad 1,328 tys. wniosków złożonych w 2024 r. i ponad 1,454 tys. w 2025 r. oznacza, że skala tego zjawiska jest znacząca. Dane za pierwsze miesiące 2026 r. (już ponad 508 tys. wniosków) wskazują na to, że także w tym roku możemy się spodziewać sporego przekroczenia liczby 1 mln wniosków dotyczących składek. Z pewnością nie można więc stwierdzić, że ulga ma charakter niszowy. Dane pokazują wyraźnie, że jest to rozwiązanie powszechnie wykorzystywane przez przedsiębiorców – uważa ekspert.
Ekspert o barierze informacyjnej
Z umiarkowanym optymizmem na dane ZUS patrzy Kajetan Bartosiak, radca prawny, szef zespołu prawa pracy w Kancelarii Adwokackiej Sawicki i Wspólnicy. – W Polsce według danych ZUS na 31 grudnia 2025 r. było ok. 1,85 mln płatników składek, którzy mogliby skorzystać z wakacji składkowych. To oznacza, że aż ok. 400 tys. uprawnionych podmiotów nie skorzystało z tej możliwości. Moim zdaniem przyczyną nie jest brak takiej potrzeby, lecz bariera informacyjna – podkreśla w rozmowie z gazetą Barosiak.
W jego ocenie na tę liczbę będą się składać – oprócz przedsiębiorców, którzy wyczerpali limit pomocy de minimis, co uniemożliwia skorzystanie z wakacji składkowych – najczęściej najmniejsi przedsiębiorcy, którzy samodzielnie prowadzą swoje sprawy.
Zwraca uwagę fakt, że największym zainteresowaniem wakacje od ZUS cieszyły się na samym początku. W listopadzie 2024 roku przedsiębiorcy złożyli aż 1 328 259 wniosków na grudzień. Taki wynik już się później nie powtórzył. Eksperci podkreślają jednak, że nie należy tego interpretować jako spadek zainteresowania ulgą.
– Styczeń 2025 r. przyniósł kolejne 323 175 wniosków, więc w dwóch pierwszych miesiącach skoncentrowała się mniej więcej połowa wszystkich zgłoszeń. Po rekordowym grudniu 2024 r. liczba wniosków gwałtownie spadła. Nie interpretowałabym tego jako utraty zainteresowania ulgą. Wyhamowanie pokazuje przejście z fazy: nowość i masowa reakcja do fazy: narzędzie używane wtedy, gdy ma sens. Przedsiębiorcy zaczęli wybierać moment, w którym zwolnienie najlepiej wpisuje się w ich kalendarz kosztowy – tłumaczy w komentarzu dla dziennika Adrianna Kucharska, prawniczka, ekspertka ds. kadr i płac, starsza koordynatorka projektów kadrowo-płacowych linii BPO w PKF Polska.
Eksperci podkreślają, że powyższe dane powinny skłonić rządzących do pogłębionej analizy sposobu korzystania z wakacji od ZUS. Należy zastanowić się nie tylko nad tym, ilu przedsiębiorców korzysta z wakacji składkowych, ale również dlaczego wybierają oni konkretne miesiące oraz jakie potrzeby biznesowe w ten sposób realizują. Wnioski z takiej analizy mogłyby stanowić podstawę do projektowania kolejnych rozwiązań ograniczających obciążenia wybranych grup przedsiębiorców.
