Wojna na Ukrainie. Kreml podtrzymuje żądania, grozi Unii Europejskiej

Stany Zjednoczone dały sygnał Wołodymyrowi Zełenskiemu, że Ukraina musi zaakceptować amerykański plan pokojowy, żeby móc liczyć na zakończenie wojny z Rosją – podają zagraniczne media.

Według serwisu Axios i źródeł w Białym Domu, na które powoływała się także stacja NBC News, USA oczekują, że Kijów odda część wschodniego terytorium na rzecz Moskwy i podda się częściowej demilitaryzacji.

Rzecznik Kremla odpowiedział na doniesienia o amerykańskim planie pokojowym

Kreml utrzymuje, że nie prowadzi negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi i niezmiennie oczekuje takich rozwiązań, jakie Władimir Putin przestawił podczas sierpniowego szczytu w Anchorage na Alasce. Od czasu rozmowy z Donaldem Trumpem konsultacje między Rosją a USA mają charakter nietrwały.

– W związku z tym obecnie nie ma uzgodnień między nami. Oczywiście istnieją kontakty, ale nie ma procesu, który można by nazwać konsultacjami – wyjaśnił w czwartek rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow w rozmowie z dziennikarzami.

Zapytany, czy Putin miał wgląd do „28-punktowego planu pokojowego”, Pieskow odparł, że nie ma nic do dodania ponad to, co już powiedział. – Porozumienie musi doprowadzić do wyeliminowania przyczyn tego konfliktu – skwitował.

Jak podała agencja Reutera, Putin domaga się, aby Ukraina zrezygnowała z ambicji przystąpienia do NATO, ogłosiła się krajem neutralnym i ograniczyła swoje siły zbrojne.

Reakcja strony ukraińskiej. „Być może to rosyjska prowokacja”

Ołeksandr Mereżko, przewodniczący komisji Rady Najwyższej Ukrainy ds. polityki zagranicznej, ocenił w czwartek, że amerykański plan pokojowy, opracowany m.in. przez specjalnego wysłannika Białego Domu Steve’a Witkoffa, może być rosyjską prowokacją.

– Po pierwsze, nie ma nic konkretnego w tym kolejnym „planie pokojowym”. Być może to tylko rosyjska prowokacja mająca na celu zdezorientowanie sojuszników Ukrainy i poruszenie społeczeństwa – powiedział Mereżko dla agencji Interfax-Ukraina.

– Witkoff i Kiriłł Dmitriew (doradca Putina – red.) przedstawili ten absurdalny plan tylko po to, by przypomnieć im o swoim istnieniu i udawać, że coś robią. (…) Putin próbuje grać na zwłokę i uniknąć sankcji ze strony Stanów Zjednoczonych – powiedział, dodając, że nie widzi żadnych zależności między tym planem a aferą korupcyjną w Ukrainie.

Rosja ostrzega przed wykorzystaniem jej aktywów. Grozi odwetem

Również w czwartek rosyjska Duma Państwowa – niższa izba parlamentu – przyjęła rezolucję zawierającą ostrzeżenie dla państw europejskich przed wykorzystaniem zamrożonych rosyjskich aktywów. Chodzi o to, by UE nie dopuściła do przekazania Ukrainie 140 mld euro (prawie 600 mld złotych) w ramach pożyczki.

Deputowani stwierdzili, że jest to „w praktyce nielegalnym przejęciem mienia, a zatem, jeśli zostanie wdrożona, może być uznana za jawną kradzież„.

W rezolucji zagrożono, że każdy „atak na rosyjskie aktywa” będzie skutkował odpowiedzią prawną, zaczynając od roszczeń o odszkodowanie. Rosyjscy parlamentarzyści zasugerowali, że i oni zajmą aktywa obcych inwestorów – w tym z Belgii, gdzie przechowywana jest większość aktywów – w ramach zabezpieczenia.

Ponadto stwierdzili, że „majątek nierezydentów z nieprzyjaznych stanów może również być wykorzystywany jako źródło rekompensaty”.

Warunki pożyczki dla Ukrainy. Stawką miliardy euro

Po tym, jak Rosja wypowiedziała pełnoskalową wojnę w Ukrainie w 2022 roku, rządy zachodnie zamroziły jej aktywa o wartości około 300 miliardów dolarów, głównie w Europie. Z tego 185 miliardów euro jest przechowywanych w Euroclear, belgijskim depozytariuszu papierów wartościowych.

Unia Europejska rozważa plan wykorzystania tych aktywów w taki sposób, aby nie podważyć zaufania inwestorów. Jak wyjaśniła agencja Reutera, „oznaczałoby to udzielenie Ukrainie pożyczki z wykorzystaniem środków pieniężnych nagromadzonych z zamrożonych papierów wartościowych w miarę ich terminu zapadalności”.

Kijów miałby spłacić taką pożyczkę, jeśli otrzymałby reparacje wojenne od Rosji w ramach porozumienia pokojowego. Moskwa stanowczo to wyklucza.

Niepewność w Unii Europejskiej. Belgia chce dywersyfikować ryzyko

Mimo apeli Ukrainy z prośbą o wypłatę środków – których część trafi na zakup broni – Belgia obawia się konsekwencji przekazania aktywów. Belgijski premier Bart De Wever wezwał wszystkich członków UE podczas szczytu w październiku do podziału kosztów wszelkich działań prawnych podjętych przez Rosję oraz do wsparcia finansowego, jeśli kiedykolwiek będzie trzeba zwrócić pieniądze.

Kreml twierdzi, że przejęcie rosyjskich aktywów zagrozi stabilności euro i zaufaniu do sektora bankowego w Europie. Natomiast od początku wojny Rosja przejęła aktywa o wartości dziesiątek miliardów dolarów posiadanych przez obcokrajowców, w tym rosyjskie przedsiębiorstwa zachodnich firm, takich jak francuskie Danone i duński browar Carlsberg.

Źródło: Reuters, Interfax-Ukraina