Wrzucasz butelkę, a automat ją wypluwa. Co się dzieje?

Od 1 października w Polsce funkcjonuje system kaucyjny. Ile wynosi kaucja?

System kaucyjny został wprowadzony między innymi w celu zminimalizowania odpadów oraz promowania recyklingu surowców. Rzeczone rozwiązanie przynosi szereg korzyści dla środowiska – przyczynia się między innymi do zmniejszenia zużycia zasobów naturalnych. System kaucyjny działa z powodzeniem również w innych europejskich krajach – na przykład w Szwecji, Irlandii, Holandii czy Norwegii.

Kaucją objęte są poszczególne rodzaje opakowań po napojach – plastikowe butelki jednorazowe do 3 litrów, puszki metalowe do 1 litra oraz szklane butelki wielorazowe do 1,5 litra. Co istotne – aktualnie system kaucyjny obejmuje dwa pierwsze rodzaje opakowań. Butelki szklane mają do nich dołączyć od 1 stycznia 2026 roku.

Ile wynosi kaucja za poszczególne opakowania? W przypadku butelek plastikowych i puszek jest to 50 groszy. Jeśli chodzi o szklane butelki wielorazowe, to wysokość kaucji będzie wynosić 1 zł.

Przepisy dotyczące systemu kaucyjnego zostały uregulowane w ustawie z dnia 13 lipca 2023 roku o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw.

Dlaczego automat kaucyjny nie chce przyjąć butelki?

W wielu sklepach można natrafić na automaty do recyklingu. Owe maszyny umożliwiają zwrot opakowań objętych kaucją. Zdarzają się jednak sytuacje, gdy automat nie chce przyjąć butelki. Dlaczego tak się dzieje?

Okazuje się, że obecnie trwa jeszcze okres przejściowy. Póki co w sprzedaży może nie być jeszcze butelek i puszek objętych kaucją – aktualnie wyprzedawane są stare opakowania, które nie są objęte systemem kaucyjnym. Butelki i puszki opatrzone logotypem powinny zacząć pojawiać się na przełomie 2025 i 2026 roku.

Po pojawieniu się butelek i puszek ze specjalnym znaczkiem na sklepowych półkach warto pamiętać o tym, by nie zgniatać ich przed zwróceniem w maszynie. Automaty mogą być bowiem wyposażone w mechanizmy, które rozpoznają opakowania po ich kształcie. Jeśli są one zgniecione lub uszkodzone, to wówczas istnieje ryzyko, że maszyna ich nie rozpozna.

Wiele osób po nieudanej próbie zwrotu pozostawia puste butelki pod automatami. To błąd! Obecnie opakowania bez specjalnego logotypu, których nie możemy zwrócić, powinny trafić do śmietnika. W przypadku puszek i butelek plastikowych należy umieścić je w żółtym kontenerze na metale i tworzywa sztuczne.