Ukraińcy powoli oddają Myrnohrad i Hulajpole, jednak rosyjskie postępy nie są znaczące. A w niektórych rejonach Ukraińcy przeprowadzają udane kontruderzenia, dezorganizując zupełnie działania wojsk Putina. Rosja prowadzi jedną z najwolniejszych ofensyw w historii wojen. Dowódcy nie potrafią wykorzystać ogromnej przewagi liczebnej i materiałowej.
- Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej „Newsweeka”
Dziękujemy, że jesteś z nami!
Foto: Newsweek
Rosjanie prowadzą działania zaczepne na odcinku ok. 60 km, choć cały front liczy ponad 1100 km. Na tym odcinku w ubiegłym roku zajęli ok. 4669 km kw. Nie jest to oszałamiające tempo. To tak, jakby Rosjanie w Polsce zajęli 3-4 powiaty, ale udało się zdobyć jedynie jedno miasto powiatowe. Dzieje się tak, ponieważ Rosjanie, mimo przewagi ilościowej, nie mają wystarczająco sił i środków, aby prowadzić działania na szerszym froncie.
W wielu przypadkach nie mają odpowiednich sił, aby poradzić sobie nawet na tak wąskim odcinku i mimo słabości przeciwnika nie radzą sobie na najniższym poziomie taktycznym. Dlatego średnie roczne tempo natarcia, biorąc pod uwagę całkowitą długość frontu, to zaledwie ok. 5 metrów kw. dziennie!
Walki o Pokrowsk. Postępy Rosjan są bardzo ograniczone
Na przełomie roku główny wysiłek wojsk rosyjskich znów koncentrował się w centralnym Donbasie. Rosyjskie dowództwo kontynuowało działania zmierzające do pełnego odcięcia ukraińskiego zgrupowania broniącego Pokrowska i Myrnohradu. Jednak Rosjanom nie tylko nie udało się domknąć pierścienia okrążenia, ale musieli się cofnąć po ukraińskim kontrataku.
Pod Pokrowskiem rosyjskie oddziały nacierały przede wszystkim z kierunku południowo-wschodniego i wschodniego, próbując wyjść na północ od miasta, gdzie mogliby utrudnić operowanie ukraińskim grupom szturmowym znajdującym się w tej części miasta. W działaniach brały udział pododdziały strzelców zmotoryzowanych wspierane przez artylerię lufową i rakietową, a także lotnictwo zrzucające bomby szybujące.
Rosjanie dążyli do zniszczenia ukraińskich punktów oporu jeszcze przed wejściem do zabudowy, co miało ograniczyć straty w piechocie. Pomimo to nie uzyskali jednak przełamania linii umocnień, a postępy terenowe były ograniczone do pojedynczych kilometrów.
Ukraińska obrona w rejonie Pokrowska opiera się cały czas na elastycznym manewrowaniu niewielkimi pododdziałami oraz na kontratakach grup szturmowych. W działaniach tych uczestniczyły m.in. elementy 32. Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej oraz 425. pułku szturmowego, które prowadziły rajdy na rosyjskie zaplecze i pozycje ogniowe.
Celem tych operacji nie było odzyskiwanie terenu, lecz dezorganizacja rosyjskich działań i spowolnienie natarcia. Co udało się znakomicie. Rosjanie nadal nie radzą sobie z wojną manewrową, nawet w tak małej skali. Gdyby tylko Ukraińcy mieli większe siły, mogliby sprawić Rosjanom znaczne problemy.
Kontratak i odwrót
Jeszcze trudniejsza sytuacja panowała w Myrnohradzie, gdzie ukraińskie zgrupowanie znalazło się w stanie częściowego okrążenia. Według dostępnych informacji w mieście pozostawało około 500 żołnierzy z mieszanych pododdziałów aeromobilnych, piechoty morskiej oraz brygad lekkiej piechoty. Skład ten wynikał z braku pełnowartościowych odwodów szczebla brygady i konieczności kierowania do walki pojedynczych batalionów zachowujących zdolność bojową. Część żołnierzy znalazła się w Myrnohradzie po wycofaniu z Pokrowska i Nowoekonomicznego.
Zaopatrzenie obrońców Myrnohradu odbywało się głównie drogą powietrzną, przy użyciu dronów transportowych, a sporadycznie poprzez krótkotrwałe przebicia się przez rosyjskie linie. W takich przypadkach konwoje dostarczały amunicję i środki medyczne, a w drodze powrotnej ewakuowały rannych. Rosjanie prowadzili w mieście działania szturmowe siłami 5. Brygady Strzelców Zmotoryzowanych oraz batalionów wydzielonych z innych pułków piechoty, jednak ponosili znaczne straty i nie byli w stanie szybko przełamać ukraińskiej obrony punktowej.
Ukraińcy poprawili jednak swoją sytuację, wykorzystując trudne warunki pogodowe i podczas gęstej mgły, paraliżującej siły dronowe, uderzyli kombinowanym zgrupowaniem pancerno-zmechanizowanym, które odrzuciło Rosjan blokujących szlaki komunikacyjne prowadzące na północ i zachód.
Zgrupowanie złożone z wydzielonych pojedynczy kompanii i batalionów ze składu brygad 7. Korpusu Szybkiego Reagowania, Korpusu Piechoty Morskiej oraz 1. Korpusu Gwardii Narodowej „Azow” uderzyły od północy w okolicach Rodyńskiego.
Ukraińskie kontruderzenie. Rosjanie wysłali elitarne wsparcie
Starcia o Rodyńske trwają nieprzerwanie od blisko pół roku i są kluczowe dla kontroli nad całą aglomeracją. Przez miasteczko przechodzą drogi łączące Pokrowsk, Myrnohrad i Dobropile. Kontrola nad centralną częścią miasta wielokrotnie przechodziła między stronami. Na początku listopada ukraińskie pododdziały powietrznodesantowe z 7. Korpusu Szybkiego Reagowania zdołały zepchnąć Rosjan na wschodnie obrzeża i w praktyce odzyskać większość miasta.
Sytuacja zmieniła się po przejęciu obrony przez piechotę 157. Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej z Korpusu Rezerwowego, która nie dysponowała odpowiednim doświadczeniem ani środkami do prowadzenia walk w warunkach intensywnego oddziaływania lotnictwa. Wykorzystały to pododdziały rosyjskiej 9. Brygady Strzelców Zmotoryzowanych, stopniowo odbijając utracone pozycje. Ukraińcy zareagowali i udało się im odrzucić Rosjan.
Uderzenie 1. Korpusu „Azow”, przeprowadzone z północy oskrzydliło pododdziały 9. Brygady Strzelców Zmotoryzowanych. Ukraińcy uderzyli na tyle groźnie, że aby uniknąć odcięcia brygady dowództwo Grupy Armii „Centrum” na ratunek rzuciło żołnierzy elitarnej 155. Samodzielnej Brygady Piechoty Morskiej Gwardii. Przerzut tych sił zakończył się jednak poważnymi stratami.
Kolumna 155. Brygady została wykryta jeszcze przed wejściem do walki i zniszczona ogniem artylerii oraz atakami dronów. Z dostępnych materiałów wynika, że spośród około czterdziestu pojazdów co najmniej dwadzieścia zostało zniszczonych, a straty w ludziach sięgnęły kilkudziesięciu poległych.
Ukraińskie uderzenie pozwoliło ewakuować większość walczących w Myrnohradzie żołnierzy i umocnienie linii obrony na północ od miasta. Niestety w ten sposób Ukraińcy w zasadzie oddali Myrnohrad Rosjanom. Było to jednak do przewidzenia i najważniejszym była ewakuacja doświadczonych żołnierzy.
Rosyjski odwrót pod Kupiańskiem
W rejonie Kupiańska w końcówce roku inicjatywa operacyjna wciąż znajduje się po stronie ukraińskiej, która konsekwentnie wykorzystała słabości rosyjskiego ugrupowania broniącego miasta. Ukraińskie pododdziały, wykorzystując rozpoznanie dronowe i wsparcie artylerii, stopniowo wypierały Rosjan z kolejnych kwartałów.
Sytuacja nieco przypomina tę z Pokrowska, tyle że w Kupiańsku to Ukraińcy starają się oczyścić przedmieścia z rosyjskich żołnierzy. Szczególnie istotne było niszczenie rosyjskich punktów dowodzenia i magazynów amunicji, co dodatkowo pogarszało zdolność przeciwnika do utrzymania pozycji. Rosyjskie jednostki nadal mają problemy logistyczne i ograniczoną możliwość rotacji żołnierzy.
Ukraińcy cały czas prowadzą także działania manewrowe na obrzeżach Kupiańska, zmuszając Rosjan do rozciągania linii obrony. Próby stabilizacji sytuacji poprzez doraźne przerzuty rosyjskich oddziałów z innych odcinków frontu nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. W efekcie rosyjskie ugrupowanie na tym kierunku stopniowo traciło spójność, a jego zdolność do prowadzenia działań zaczepnych jest w tym momencie znikoma.
Zwłaszcza że po wyzwoleniu Radiwki i Kindrasziwki Rosjanie musieli się wycofać wzdłuż Oskiłu, odsłaniając swoje pozycje na południe od miasta. W tej chwili cały czas starają się odbudować linie, ale mają zbyt mało sił, aby tego dokonać.
Walki o Zaporoże
Na południu, w obwodzie zaporoskim walki toczyły się m.in. w rejonach Hulajpola, Stepnohirska i Orechowa, jednak ich celem nie było szybkie przełamanie frontu, lecz stworzenie trwałego zagrożenia na szerokim odcinku, aby odciągnąć ukraińskie siły od Pokrowska.
Cały czas trwają walki o Hulajpole, gdzie dwie ukraińskie brygady bronią się przed rosyjską dywizją i wzmocnioną brygadą zmotoryzowaną. Obecnie dowództwo odcinka próbuje odbudować przy pomocy 106. Brygady Obrony Terytorialnej i niekompletnej, wprowadzanej dopiero do walki 154. Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej z Korpusu Rezerwowego.
Idzie to jednak opornie ze względu na słabe wyszkolenie i wyposażenie zarówno jednostek już walczących na odcinku, jak i tych, które przybyły pomóc. Nawet ściągnięcie w ostatnim tygodniu dwóch samodzielnych pułków szturmowych na niewiele się zdało, gdyż pomogło doraźnie na jednym odcinku.
Strat, które miały miejsce w ostatnim miesiącu, nie udało się odbudować, a dowództwo 17. Korpusu kłóci się w mediach społecznościowych z oficerami podległych mu brygad. Tymczasem Rosjanie w kilku miejscach przeprawili się przez rzekę Janczur i zdobyli stanowisko dowodzenia 1 batalionu z 106. Brygady Obrony Terytorialnej, na którym zdobyli mapy ukraińskich linii i wzięli do niewoli szefa sztabu batalionu.
Poziom amatorki, jakim wykazali się ukraińscy dowódcy, w większości wywodzący się z rezerw szkolonych jeszcze przed reformą, jest na tyle wysoki, że zapewne niedługo naczelny dowódca ukraińskiej armii, gen. Ołeksandr Syrski, dokona wymiany dowództwa 17. Korpusu i niektórych brygad. Ukraińcy mogą się jedynie cieszyć, że rosyjscy dowódcy również nie są najwyższych lotów.