Zaginiona pszczoła wróciła po pond 100 latach. Nagle pojawiła się w parku

Pszczolinka Andrena rehni uznana za wymarłą została niespodziewanie znaleziona po ponad 100 latach od ostatniej obserwacji.
Gatunek ten był silnie uzależniony od kasztana amerykańskiego, który niemal zniknął przez zarazę grzybiczą na początku XX wieku.
Niedawne odnalezienie owadów daje nadzieję na odbudowę populacji tej pszczolinki w Ameryce Północnej.
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu

Do rodzaju Andrena należą pszczolinki, czyli spokrewnione z pszczołami błonkówki zamieszkujące także Polskę. Mamy 93 gatunki tych owadów np. pszczolinkę wiosenną, pszczolinkę pospolitą, pszczolikę głogowiankę i wiele innych. To owady należące to pszczół samotnic, zatem nie tworzą rojów i nie żyją w ulach. Budują pojedyncze gniazda, często w norach ziemnych albo w szczelinach murów, skał czy domostw.

Wiele z nich to owady częste, ale są wśród nich także pszczolinki bardzo rzadkie. Andrena rehni jest ekstremalnie rzadka i wydawała się, że wymarła. Widziano ją po raz ostatni w 1904 r., gdy pojawiała się w sadach i parkach porośniętych kasztanem zębatym, zwanym też kasztanem amerykańskim. Drzewo to rośnie w Ameryce Północnej i niegdyś było liczne, ale właśnie na początku XX wieku nadeszła straszna katastrofa. Zaraza grzyba niszczącego kasztany sprawiła, że drzewa znikały jeden po drugim. Amerykanie obliczają, że stracili wówczas przeszło 3 miliardy kasztanów.

Zaraza nadeszła z zewnątrz, gdyż grzyb Cryphonectria parasitica został zapewne sprowadzony wraz z roślinami importowanymi z Japonii. Pasożyt atakował zwłaszcza młode pędy, opasywał je i niszczył nim uzyskały dojrzałość. Skala katastrofy, która zaczęła się w 1904 r., była ogromna. To jeden z większych pomorów drzew w historii. Niewiele kasztanów amerykańskich pozostało w ich dawnym zasięgu, chociaż wiele pni i systemów korzeniowych nadal wypuszcza młode pędy. Dopiero w 2021 r. udało się opracować odmiany kasztanów odporne na zarazę.

Pszczolinka wymarła wraz z kasztanami

W każdym razie wraz z drzewami wymarła też uzależniona od nich pszczolinka. Ona żywiła się kwiatami, pyłkiem i nektarem właśnie tych roślin. Cykl życiowy gatunku Andrena rehni ewoluował tak, aby pokrywał się z cyklem życia kasztana amerykańskiego. Pszczolinka stawała się zatem aktywna w krótkim okresie kwitnienia drzewa, od końca czerwca do końca lipca. To wtedy budowała gniazda i składała tam jaja, znosiła zapasy. A zarazem owad stawał się ważnym zapylaczem drzewa. To była obopólna korzyść.

Pszczolinka pospolita żyjąca w Polslce gailhampshire Wikimedia Commons

Katastrofa dotknęła także pszczolinkę. Nie potrafiła przetrwać bez swej ukochanej rośliny. W 2022 r. wpisano ją na listę gatunków prawdopodobnie wymarłych, gdyż nie udało się odnaleźć żadnych gniazd owada. A jednak okazało się, że błonkówka przetrwała.

Dzięki szczęśliwemu zbiegowi okoliczności Molly Jacobson, ekolog zajmująca się zapylaniem roślin przez owady w SUNY College of Environmental Science and Forestry, zauważył i schwytał sześć okazów pszczolinki Andrena rehni w sadzie kasztanowym w Lasdon Park w samym Nowym Jorku. Nie jest to przypadek, bo owo arboretum słynie jako enklawa i ośrodek upraw kasztana zębatego od wielu lat. W 1993 r. posadzono tu 200 drzew wolnych od zarazy.

Jak czytamy w phys.org, nie znaleziono dotąd żadnych gniazd tego owada, ale skoro sześć osobników pojawiło się w kasztanowym sadzie, to gniazda muszą gdzieś być i mogą stanowić początek odrodzenia się populacji tej pszczolinki w Ameryce Północnej. Pojedyncze błonkówki widziano wszak także w Massachussetts oraz Connecticut, zatem jest spora szansa, że delikatna relacja między tym owadem a kasztanem zostanie przywrócona po ponad 100 latach przerwy.